Перайсці да асноўнага змесціва

Чаму Бог папрасіў Абрагама забіць свайго сына?

Father and son on seashore
Праз гэтую гісторыю шмат хто можа скласці скажонае ўяўленне пра Бога. Божае патрабаванне можа падавацца этычна і лагічна цяжкім для разумення.

2Бог сказаў: вазьмі сына твайго, адзінага твайго, якога ты любіш, Ісаака; і ідзі ў зямлю Морыя і там прынясі яго на цэласпаленьне на адной з гор, пра якую Я скажу табе.
( БЫЦЦЁ 22:2 )

Як усё пачалося…

Божае абяцанне

Вернемся ў мінулае і разгледзім падзеі, што адбыліся шмат гадоў таму. Вось роздум пра абяцанні, якія Бог тады даў Абрагаму.

16Я дабраслаўляю яе і дам табе ад яе сына; дабраслаўляю яе, і пойдуць ад яе народы, і цары народаў пойдуць ад яе.
19А Бог сказаў: менавіта Сарра, жонка твая, народзіць табе сына, і ты дасі яму імя: Ісаак; і пастанаўлю запавет Мой зь ім запаветам вечным, нашчадкам ягоным пасьля яго.
21Але запавет Мой пастанаўлю зь Ісаакам, якога народзіць табе Сарра ў гэты самы час на другі год.
( БЫЦЦЁ 17:16,19,21 )

Бог абавязваецца заключыць запавет з Ісаакам — адзіным сынам, якога павінна была нарадзіць Сарра. Гэтае абяцанне прагучала яшчэ да нараджэння Ісаака, што паказвае ясны Божы намер захаваць Ісааку жыццё. Але паглядзім, як Абрагам адрэагаваў на Божае абяцанне.

Абрагаму не хапае веры ў Божае слова.

17І ўпаў Абрагам на аблічча сваё, і сказаў сам сабе: няўжо ад стогадовага будзе сын? і Сарра, дзевяностагадовая, няўжо народзіць?
( БЫЦЦЁ 17:17 )

Учынкі Абрагама не сведчаць пра моцную веру ў Бога.

Абрагам усё яшчэ не давярае Богу.

Пазней Бог паўтарыў Абрагаму сваё абяцанне. Гэтым разам Абрагам не выказаў сумневу, а Сарра — выказала.

10І сказаў адзін зь іх: я зноў буду ў цябе ў гэты самы час, і будзе сын у Сарры, жонкі тваёй. А Сарра слухала каля ўваходу ў намёт, за ім.
11А Абрагам і Сарра былі старыя і ў веку сталым, і звычайнае ў жанчын у Сарры спынілася.
12Сарра ўнутрана засьмяялася, сказаўшы: ці мне, калі я пастарэла, мець гэтую ўцеху? і гаспадар мой стары.
13І сказаў Гасподзь Абрагаму: чаго гэта засьмяялася Сарра, сказаўшы: няўжо я сапраўды магу нарадзіць, калі я пастарэла?
( БЫЦЦЁ 18:10-13 )

Ці можам мы цяпер сцвярджаць, што Абрагам сапраўды верыць Богу? Калі б верыў, Богу не трэба было б паўтараць сваё абяцанне. Больш за тое, наступны верш паказвае, што Абрагам усё яшчэ не давярае Богу, бо ён ашуквае Авімэлеха, цара Герара, няпраўдзіва сцвярджаючы, што Сарра — ягоная сястра. Гэта сведчыць пра страх Абрагама, што ягоная смерць можа паставіць пад пагрозу спаўненне Божага абяцання, бо без яго не было б Ісаака.

2І сказаў Абрагам пра Сарру, жонку сваю: яна сястра мая. І паслаў Авімэлэх, цар Герарскі, і ўзяў Сарру.
( БЫЦЦЁ 20:2 )
11Абрагам сказаў: я падумаў, што няма ў месцы гэтым страху Божага, і заб'юць мяне за жонку маю;
( БЫЦЦЁ 20:11 )

Праз год Бог споўніў сваё абяцанне і даў Абрагаму сына, як і запэўніваў. Ці змяніла гэтая падзея веру Абрагама ў Бога?

Доказ таго, што вера Абрагама ў Бога была надзвычай моцнай — мацнейшай, чым мы можам сабе ўявіць.

Праз шмат гадоў, калі Ісаак вырас, Бог звярнуўся да Абрагама з уражальным патрабаваннем. Дзіўна, але Абрагам адгукнуўся адразу і зрабіў менавіта тое, што загадаў Бог. Хоць Абрагам моцна любіў свайго сына Ісаака, адзінае дзіця ад Сарры, ён не адмовіў яго Богу.

2Бог сказаў: вазьмі сына твайго, адзінага твайго, якога ты любіш, Ісаака; і ідзі ў зямлю Морыя і там прынясі яго на цэласпаленьне на адной з гор, пра якую Я скажу табе.
3Абрагам устаў з самага рана, асядлаў асла свайго, узяў з сабою двух падлеткаў сваіх і Ісаака, сына свайго; накалоў дроў на цэласпаленьне і ўстаўшы пайшоў да месца, пра якое сказаў яму Бог.
9і прыйшлі на месца, пра якое сказаў яму Бог; і зладзіў там Абрагам ахвярнік, расклаў дровы і, зьвязаўшы сына свайго Ісаака, паклаў яго на ахвярнік паўзьверх дроў.
10І падняў Абрагам руку сваю і ўзяў нож, каб закалоць сына свайго.
( БЫЦЦЁ 22:2,3,9,10 )
12Анёл сказаў: не падымай рукі тваёй на хлопчыка, і не рабі зь ім нічога; бо цяпер Я ведаю, што баішся ты Бога і не пашкадаваў сына твайго, адзінага твайго, дзеля Мяне.
( БЫЦЦЁ 22:12 )

Гэты момант у Бібліі мае глыбокае значэнне — і не толькі праз свой этычны бок, які звычайна прыцягвае ўвагу людзей.

Па-першае, Бог цалкам ведаў Абрагама — ягоныя магчымасці і абмежаванні — яшчэ да таго, як выказаў патрабаванне. Гэтак сама Бог загадзя ведае кожнага чалавека, яшчэ да таго, як ён нешта зробіць ці скажа.

2Ты ведаеш, калі я сядаю і калі ўстаю; Ты разумееш думкі мае здалёк.
3Ці іду я, ці адпачываю, - Ты акружаеш мяне і ўсе дарогі мае Табе вядомыя.
4Яшчэ слова няма на мове маёй, - Ты, Госпадзе, ужо ведаеш яго дасканала.
( ПСАЛТЫР 138:2-4 )

Адначасова Абрагам мае непахісную веру ў Бога і ўпэўнены, што Божыя абяцанні збудуцца. Ён, безумоўна, разумее, што Бог стрымае сваё слова заключыць запавет з Ісаакам і ягонымі нашчадкамі. Таму, паводле перакананасці Абрагама, Ісаак не можа проста загінуць. Калі смерць і надыдзе, Абрагам давярае, што Бог здольны вярнуць Ісаака да жыцця або ўмяшацца так, як гэта адпавядае Ягонаму абяцанню. Абрагам выказвае гэты непахісны давер, калі кажа, што і ён, і Ісаак вернуцца, спадзеючыся, што Бог Сам усмотрыць патрэбную ахвяру.

5І сказаў Абрагам падлеткам сваім: застаньцеся тут з аслом; а я і сын пойдзем туды і паклонімся, і вернемся да вас.
( БЫЦЦЁ 22:5 )
7І пачаў Ісаак гаварыць Абрагаму, бацьку свайму, і сказаў: бацька мой! Ён адказаў: вось я, сыне мой. Ён сказаў: вось агонь і дровы, дзе ж ягня на цэласпаленьне?
8Абрагам сказаў: Бог нагледзіць сабе ягня на цэласпаленьне, сыне мой. І яны ішлі абодва разам
( БЫЦЦЁ 22:7-8 )

Гэты прыклад веры Абрагама паказаны нам, чытачам Бібліі, каб падкрэсліць глыбіню веры чалавека, якога абраў Бог. Ён падкрэслівае, якое вялікае значэнне маюць учынкі і вера Абрагама для ўсіх нас.

18і дабраславяцца ў семені тваім усе народы зямлі за тое, што ты паслухаўся голасу Майго.
( БЫЦЦЁ 22:18 )

Абрагам не прынёс у ахвяру свайго сына — гэта Бог прынёс у ахвяру Свайго…

Хоць Абрагам верыў, што ягоны сын у рэшце рэшт будзе жывы, ён не ведаў, як і калі. У пэўным сэнсе Ісаак быў для Абрагама «мёртвым» падчас доўгага трохдзённага падарожжа да гары, якую паказаў Бог, і «ўваскрос» на трэці дзень, напрыканцы шляху. Гэтая кранальная паралель перагукаецца з укрыжаваннем і ўваскрэсеннем Божага Сына, Ісуса, Які быў укрыжаваны і ўваскрос на трэці дзень.

4На трэці дзень Абрагам узьвёў вочы свае і ўбачыў тое месца здалёк.
( БЫЦЦЁ 22:4 )
4і што ён пахаваны быў і што ўваскрэс на трэйці дзень, паводле Пісаньня,
( 1 КАРЫНФЯНАЎ 15:4 )

Не зразумеўшы глыбокай любові і страху Божага, якія зрабілі Абрагама гатовым прынесці ў ахвяру свайго сына, нам можа быць цяжка зразумець Божую любоў да нас. Бог таксама аддаў Свайго адзінага Сына, каб Ён дзеля нашага збаўлення перанёс крыж.

16Бо так палюбіў Бог сьвет, што аддаў Сына Свайго Адзінароднага, каб кожны, хто верыць у Яго, не загінуў, а меў жыцьцё вечнае.
( ЯНА 3:16 )
Біблія (пераклад В. Сёмухі) (ББЛ)