“તમારા શત્રુઓ પર પ્રેમ રાખો” નો અર્થ શું છે?

આપણે આપણા પડોશી, આપણા કુટુંબ અને મિત્રો પર પ્રેમ રાખી શકીએ છીએ. પણ આપણા શત્રુ પર પ્રેમ રાખવાનો અર્થ શું છે? શું આપણે ખરેખર એવું કરવું જરૂરી છે?

44પણ હું તમને કહું છું કે તમે તમારા દુશ્મનો પર પ્રેમ કરો અને જેઓ તમને સતાવે છે તેઓને માટે પ્રાર્થના કરો,

( માથ. 5:44 )

સિદ્ધાંતમાં પણ આ સહેલું લાગતું નથી, અને વ્યવહારમાં તો લગભગ અશક્ય લાગે છે. અને શું તે ખરેખર જરૂરી છે?…

ચાલો જોઈએ કે ઈસુ આ કેવી રીતે સમજાવે છે.

44પણ હું તમને કહું છું કે તમે તમારા દુશ્મનો પર પ્રેમ કરો અને જેઓ તમને સતાવે છે તેઓને માટે પ્રાર્થના કરો, 45એ માટે કે તમે સ્વર્ગમાંના તમારા પિતાના દીકરા થાઓ. કેમ કે તે સૂર્યને દુષ્ટ તથા ભલા પર ઉગાવે છે અને ન્યાયી તથા અન્યાયી પર વરસાદ મોકલે છે.

46 કેમ કે જેઓ તમારા પર પ્રેમ કરે છે, તેઓ પર જો તમે પ્રેમ કરો છો, તો તમને શો બદલો મળે? દાણીઓ પણ શું એમ નથી કરતા? 47જો તમે કેવળ તમારા ભાઈઓને સલામ કરો છો, તો તમે વિશેષ શું કરો છો? દેવ વગરના લોકો પણ શું એમ નથી કરતાં? 48એ માટે જેવા તમારા સ્વર્ગમાંના પિતા સંપૂર્ણ છે તેવા તમે પણ સંપૂર્ણ થાઓ.

( માથ. 5:44-48 )

ખરેખર, જો આપણે આસપાસ નજર કરીએ, તો જોઈએ છીએ કે દરેકને સૂર્યપ્રકાશ અને વરસાદ મળે છે, શ્વાસ લેવા માટે તાજી હવા મળે છે. આપણને અને આપણા શત્રુઓને આ અદ્ભુત જગતમાં મૂકવામાં આવ્યા છે, જ્યાં મનમોહક દૃશ્યો અને ભવ્ય પ્રાણીઓ છે…

જો આપણે વધુ ઊંડે જોઈએ, તો સમજાય છે કે આપણા શત્રુઓને પણ આપણી જેમ માતા અને પિતા હતાં, ભલે તેઓ તેમને ઓળખતા હોય કે નહીં. અને કદાચ, તેમનાં માતાપિતાએ તેમને એટલો જ પ્રેમ કર્યો હશે જેટલો આપણાં માતાપિતાએ આપણને કર્યો.

અહીં આર્થર કોનન ડોયલના શેરલોક હોમ્સના એક પુસ્તકમાંથી એક અવતરણ છે, જેમાં એક બહેન પોતાના માર્યા ગયેલા ભાઈ માટે શોક કરે છે, જે દેશના સૌથી ખતરનાક ગુનેગારોમાંનો એક હતો...

“આખી દુનિયા માટે તે હિંસક માણસ હતો, અડધો પશુ અને અડધો રાક્ષસ; પરંતુ તેના માટે તો તે હંમેશાં તેના બાળપણના દિવસોનો નાનો જિદ્દી છોકરો જ રહ્યો, એ બાળક જે તેનો હાથ પકડીને વળગી રહેતો.”

શું આપણો શત્રુ એવો કોઈ હોઈ શકે જેને આપણે ખરેખર પ્રેમ કરીએ છીએ?

કલ્પના કરો કે આપણા સ્વર્ગીય પિતાએ જેને આપણે આજે શત્રુ કહીએ છીએ તેનામાં કેવી રીતે નવું જીવન ફૂંક્યું, તે તેની માતાના ગર્ભમાં હતો ત્યારે તેની સંભાળ રાખી, પછી તેને જન્મ આપ્યો, અને આ બધાં વર્ષો દરમિયાન તેને વસ્ત્ર, ખાવા માટે ખોરાક અને પીવા માટે પાણી આપ્યાં… અને હવે તે પોતાના ખોવાયેલા બાળકને પાછું મેળવવાની આતુરતાથી રાહ જુએ છે, જેથી તે ફરીથી સ્મિત કરે અને પોતાના સ્વર્ગીય પિતાને ફરી પોકારે: “પિતાજી!...”. ઈશ્વર તેને એટલો જ પ્રેમ કરે છે જેટલો આપણને કરે છે.

ચાલો યાદ કરીએ કે દાઉદે પોતાના શત્રુ શાઉલનો જીવ કેવી રીતે બચાવ્યો, જ્યારે શાઉલ સતત દાઉદનો પીછો કરતો હતો અને તેને મારી નાખવાનો પ્રયત્ન કરતો હતો.

3તે માર્ગે ઘેટાંના વાડા પાસે આવ્યો, ત્યાં ગુફા હતી. શાઉલ હાજત માટે તેમાં ગયો. હવે દાઉદ તથા તેના માણસો ગુફાના સૌથી દૂરના ભાગમાં બેઠેલા હતા. 4દાઉદના માણસોએ તેને કહ્યું, “જે દિવસ વિશે ઈશ્વરે બોલ્યા હતા અને તેમણે તને કહ્યું કે, ‘હું તારા શત્રુને તારા હાથમાં સોંપીશ, તને જેમ સારું લાગે તેમ તું તેમને કરજે. તે દિવસ આવ્યો છે.’” ત્યારે દાઉદે ઊઠીને ગુપ્ત રીતે આગળ આવીને શાઉલના ઝભ્ભાની કોર કાપી લીધી. 5પછીથી દાઉદ હૃદયમાં દુઃખી થયો કેમ કે તેણે શાઉલના ઝભ્ભાની કોર કાપી લીધી હતી. 6તેણે પોતાના માણસોને કહ્યું, “મારા હાથ તેના પર ઉગામીને મારા માલિક એટલે ઈશ્વરના અભિષિક્ત વિરુદ્ધ હું આવું કામ કરું, એવું ઈશ્વર ન થવા દો, કેમ કે તે ઈશ્વરનો અભિષિક્ત છે.”

( 1 શમુ. 24:3-6 )

આ વિશે દાઉદે શાઉલને કહેલા શબ્દો આ રહ્યા:

12ઈશ્વર મારી તથા તમારી વચ્ચે ન્યાય કરો અને ઈશ્વર મારું વેર તમારા પર વાળો, પણ મારો હાથ તમારી સામે નહિ જ પડે. 13પ્રાચીન લોકોની કહેવત છે, ‘દુષ્ટતા તો દુષ્ટોમાંથી જ નીકળે છે.’ પણ મારો હાથ તમારી સામે નહિ પડે.

( 1 શમુ. 24:12-13 )

આપણા શત્રુઓ પર કેવી રીતે પ્રેમ રાખવો તેનું બીજું ઉદાહરણ સ્વયં ઈસુ છે. ચાલો જોઈએ કે જેઓ તેમનું અપમાન કરતા હતા અને તેમને વધસ્તંભે જડતા હતા તેઓ વિશે ઈસુએ શું કહ્યું.

34ઈસુએ કહ્યું, ‘હે પિતા, તેઓને માફ કરો, કેમ કે તેઓ જે કરે છે તે તેઓ જાણતા નથી.’ ચિઠ્ઠીઓ નાખીને તેઓએ તેમના વસ્ત્ર અંદરોઅંદર વહેંચી લીધા.

( લૂક 23:34 )

અને પથ્થરમારો થયા પછી મરણ પામતી વખતે સ્તેફને કહેલા શબ્દો આ છે.

54આ વાતો સાંભળીને તેઓનાં મન વીંધાઈ ગયા, અને તેઓ તેની સામે દાંત પીસવા લાગ્યા. 55પણ પવિત્ર આત્માથી ભરપૂર થઈને સ્તેફને સ્વર્ગ તરફ એક નજરે જોઈ રહેતાં, ઈશ્વરનું ગૌરવ તથા ઈશ્વરને જમણે હાથે ઈસુને ઊભેલા જોયા. 56તેણે કહ્યું કે, “જુઓ, સ્વર્ગ ઊઘડેલું તથા ઈશ્વરને જમણે હાથે માણસના દીકરાને ઊભેલા હું જોઉં છું.”

57પણ તેઓએ બૂમ પાડીને પોતાના કાન બંધ કર્યા, અને તેઓ એકસાથે તેના પર ધસી આવ્યા. 58તેઓએ તેને શહેરની બહાર લઈ જઈને માર્યો; સાક્ષીઓએ શાઉલ નામે એક જુવાનનાં પગ આગળ પોતાનાં વસ્ત્રો મૂક્યાં હતાં.

59તેઓ સ્તેફનને પથ્થરે મારતા હતા ત્યારે તેણે પ્રભુની પ્રાર્થના કરતા કહ્યું કે, “ઓ પ્રભુ ઈસુ, મારા આત્માનો અંગીકાર કરો.” 60તેણે ઘૂંટણિયે પડીને મોટા અવાજે કહ્યું કે, “ઓ પ્રભુ, આ પાપ તેઓને લેખે ન ગણો. એમ કહીને તે ઊંઘી ગયો.”

( પ્રે.કૃ. 7:54-60 )

આવી વાર્તા વાંચતી વખતે આપણે પોતાને યહૂદી આગેવાનો સાથે જોડતા નથી. પરંતુ જો ખરેખર આપણે જ ઈશ્વરના એક નિર્દોષ સંદેશવાહકને મારી નાખતા હોઈએ, જે આપણને ખુલ્લા પાડે છે અને આપણા પર આરોપ મૂકે છે, તો?… આપણે નિષ્પાપ નથી, અને આપણી વિરુદ્ધ ઊઠેલો અવાજ કારણ વગર ઊઠ્યો નથી.

યહૂદી આગેવાનો સ્તેફનને કેવી રીતે પથ્થરે મારતા હતા તે વાંચતી વખતે તમને તેઓ પ્રત્યે શું લાગ્યું? શું તમને ગુસ્સો, ક્રોધ આવ્યો?… તેઓ પ્રત્યે કૃપા અનુભવવા વિશે શું, કારણ કે તેઓ સાચા રહેવાનો અને નિયમને વળગી રહેવાનો પ્રયત્ન કરતા હતા, અને જે બાબતોમાં તેઓ સાચા ન હતા તેમાં ખુલ્લા પડવાનું તેમને ગમતું ન હતું? ઘણી રીતે આપણે તેઓના જેવા છીએ, અને તેઓ આપણા જેવા છે. ચાલો તેઓનાં ખોટાં કામો છતાં તેઓ પર પ્રેમ રાખીએ. અને આપણા શત્રુઓ પર પ્રેમ રાખવાનો પ્રયત્ન કરીએ, જેમ ઈશ્વર તેઓ પર પ્રેમ રાખે છે.

4પ્રેમ સહનશીલ તથા પરોપકારી છે; પ્રેમ અદેખાઈ કરતો નથી; પ્રેમ બડાશ મારતો નથી, ફુલાઈ જતો નથી, 5પ્રેમ અયોગ્ય રીતે વર્તતો નથી, પોતાનું જ હિત શોધતો નથી, ખીજવાતો નથી, કોઈનું ખરાબ ઇચ્છતો નથી; 6અન્યાયમાં નહિ, પણ સત્યમાં આનંદ મનાવે છે; 7પ્રેમ બધું ખમે છે, બધું સાચું માને છે, બધાની આશા રાખે છે, બધાનું સહન કરે છે.

( 1 કરિં. 13:4-7 )