Ці ўсё наперад вызначана?
Калі мы чытаем пра бяды, якія, здаецца, насоўваюцца на чалавецтва ці на наша ўласнае жыццё, лёгка адчуць бездапаможнасць, нібы нічога нельга зрабіць. Некаторыя з нас моўчкі прыходзяць да высновы, што ўсё ў жыцці ўжо вырашана і што ніякія намаганні гэтага не зменяць. Але ці сапраўды гэта так?
Біблія малюе больш мяккую карціну. Нават катастрофы, якія абвясціў сам Бог, і нават дабраславенні, якія Ён абяцаў, не заўсёды выконваюцца роўна так, як было сказана. Часта яны залежаць ад таго, як рэагуюць людзі. Разгледзім, што Бог сказаў прароку Ерамію:
7Часам Я скажу пра які-небудзь народ і царства, што выкарчую, зламаю і загублю яго;8але калі народ гэты, пра які Я гэта мовіў, адвернецца ад сваіх благіх дзеяў, Я адмяню ліха, якое надумаў зрабіць яму.( ЕРАМІІ 18:7-8 )
9А часам скажу пра які-небудзь народ і царства, што ўладжу і ўмацую яго;10але калі ён будзе рабіць благое перад вачыма Маімі і ня слухацца голасу Майго, Я адмяню тое добрае, якім хацеў удабрачыніць яму.( ЕРАМІІ 18:9-10 )
Бог гаворыць, што Яго абвяшчэнні — не замкнёныя дзверы. Яны больш падобныя да адкрытай размовы, у якой чуюцца нашы выбары.
Горад, які паслухаў
Самы вядомы прыклад — Ніневія. Іона прынёс кароткае і страшнае паведамленне, і людзі ўзялі яго да сэрца:
4І пачаў Ёна хадзіць па горадзе, колькі можна прайсьці за адзін дзень, і прапаведаваў, кажучы: «яшчэ сорак дзён, - і Нінэвія будзе разбурана!»5І паверылі Нінэвіцяне Богу: і абвясьцілі пост і апрануліся ў вярэты, ад вялікага зь іх да малога.7і загадаў абвясьціць і сказаць у Нінэвіі ад імя цара і вяльможаў ягоных, «каб ні людзі, ні быдла, ні валы, ні авечкі нічога ня елі, ні хадзілі на пашу, і вады ня пілі,8і каб пакрытыя былі вярэтай людзі і быдла і моцна галасілі да Бога, і каб кожны адвярнуўся ад ліхога шляху свайго ад гвалту рук сваіх.9Хто ведае, можа, яшчэ Бог умілажаліцца і ўхіліць ад нас полымны гнеў Свой, і мы не загінем».( ЁНЫ 3:4-5,7-9 )
Звярніце ўвагу на пакору ў словах цара: «Хто ведае? Можа, Бог яшчэ зменіць сваё рашэнне». У яго не было ніякай гарантыі, толькі надзея. І на гэтую надзею быў дадзены адказ:
10І ўбачыў Бог дзеі іхнія, што яны зьвярнулі ад ліхога шляху свайго, і пашкадаваў Бог за бедства, пра якое сказаў, што навядзе на іх, і не навёў.( ЁНЫ 3:10 )
Чаму Бог перасцерагае нас
Варта запытацца, навошта Бог увогуле перасцерагае. Калі б бяды нельга было пазбегнуць, перасцярога прынесла б толькі смутак. Але перасцярога — гэта запрашэнне. Праз Ерамію Бог сам растлумачыў Сваё сэрца:
3Магчыма, яны паслухаюцца і адвернуцца кожны ад благога шляху свайго, і тады Я адмяню тое бедства, якое думаю навесьці на іх за ліхія дзеі іхнія.( ЕРАМІІ 26:3 )
13дык вось, выправіце дарогі вашыя і паслухайцеся голасу Госпада Бога вашага, і Гасподзь адменіць бедства, якое вырак на вас;( ЕРАМІІ 26:13 )
Бог не жадае прыносіць бяду. Ён спадзяецца, што Яго пачуюць. На жаль, на Яго цярплівасць не заўсёды адказваюць:
7Я казаў: «бойся толькі Мяне, прымай настаўленьне»! і ня будзе зьнішчана жытлішча ягонае, і не спасьцігне яго ліха, якое Я пастанавіў яму; а яны рупліва стараліся псаваць усе свае дзеяньні.( САФОНА 3:7 )
Прарокам таксама была адведзена роля ў гэтым. Яны былі не для таго, каб палохаць людзей, а каб даць ім магчымасць своечасова павярнуць назад:
6Ці трубіць у горадзе труба, - і каб народ не спалохаўся? Ці бывае ў горадзе бедства, якое не Гасподзь наслаў бы?7Бо Гасподзь Бог нічога ня робіць, не адкрыўшы сваёй таямніцы рабам Сваім прарокам.( АМОСА 3:6-7 )
Пакора змяняе вынік
Біблія паказвае гэтую заканамернасць нават на тых, хто зайшоў вельмі далёка ад Бога. Цар Ахаў, адзін з самых цяжкіх уладароў Ізраіля, упакорыўся, і Бог гэта заўважыў:
27Выслухаўшы ўсе словы гэтыя, Ахаў падраў вопратку на сабе і надзеў на цела вярэту, і пасьціўся, і спаў у вярэце, і хадзіў журботны.28І было слова Гасподняе Ільлю Фэсьвіцяніну, і сказаў Гасподзь:29бачыш, як упакорыўся прад Мною Ахаў? за тое, што ён упакорыўся прад Мною, я не навяду ліха ў яго дні; у дні сына ягонага навяду ліха на яго.( 3 ЦАРСТВАЎ 21:27-29 )
Тое самае адбылося з царом Раваамам і кіраўнікамі Юды:
5Тады Самэй прарок прыйшоў да Раваама і князёў Юдэі, якія сабраліся ў Ерусалім, ратуючыся ад Сусакіма, і сказаў ім: так кажа Гасподзь: вы пакінулі Мяне, затое і Я пакіну вас у рукі Сусакіму.6І ўпакорыліся князі Ізраілевыя і цар і сказалі: справядлівы Гасподзь.7Калі ўбачыў Гасподзь, што яны ўпакорыліся, тады было слова Гасподняе Самэю, і сказана: яны ўпакорыліся; ня зьнішчу іх і неўзабаве дам і ўратаваньне, і не пральецца гнеў Мой на Ерусалім рукою Сусакіма;( 2 ЛЕТАПІСАЎ 12:5-7 )
У абедзвюх гісторыях сэрца, поўнае пакоры, змякчыла тое, што насоўвалася.
Што гэта значыць для нас
У Бібліі шмат прыкладаў таго, як Бог мяняе Свой курс, як для дабраславенняў, так і для цяжкасцей, залежна ад таго, як рэагуюць людзі. Гэта запрашае нас з адкрытымі вачыма паглядзець на сваё жыццё і на людзей вакол. Можа быць, Бог гаворыць з намі наўпрост праз Біблію. Можа быць, Ён гаворыць ускосна, праз абставіны, з якімі мы сутыкаемся. Некаторыя абставіны могуць быць дапушчаны, каб нас нечаму навучыць. Калі мы навучымся з іх, хто ведае, нам, магчыма, удасца пазбегнуць цяжэйшага ўрока пазней.
А калі выпраўленне ўсё ж прыходзіць, яно прыходзіць з любячай рукі:
5і забылі суцяшэньне, якое прапануецца вам, як сынам: «Сыне мой! не пагрэбуй караю Гасподняй і не маркоціся, калі Ён выкрывае цябе.6Бо Гасподзь, каго любіць, таго і карае; а б'е кожнага сына, якога прымае».( ГАБРЭЯЎ 12:5-6 )
Таму нам няма чаго адчайвацца. Будучыня — гэта не сцяна, а шлях, і мы запрошаны ісці ім разам з Богам.