Salti al la ĉefa enhavo

Kiu estas Jesuo, kaj kial li estas tiom grava?

Soleca figuro, kiu prezentas Jesuon, marŝas al la leviĝanta suno kaj rigardas vastan pejzaĝon kun foraj homoj kaj serpentumaj vojoj, simbolante la misteron de lia identeco kaj lian profundan influon sur la homaro.

Kiu estas Jesuo?

Homo? Profeto? Filo de Dio, aŭ Dio mem? Ĉu en li vere estas io speciala?

Li estis la angula ŝtono, kiun la konstruistoj preterlasis, malakceptita de la Torao-spertuloj, ŝtono, kiu faris la homaron stumbli. Kaj tamen li fariĝis la plej fama persono, kiu iam vivis sur la Tero. Lia vivo kaj liaj instruoj dividis la homaron en tri grandajn abrahamidajn religiojn.

Kio estas tiom speciala en tio, kion li faris por la homaro? Kiel tio okazis, kaj kial? Ni eksciu.

Servanto promesita antaŭ longe

Ĉirkaŭ 700 jarojn antaŭ Jesuo, la profeto Jesaja priskribis venontan «Servanton» de Dio. Rimarku, kian forton li promesis.

Jen estas Mia servanto, kiun Mi apogas, Mia elektito, kiun favoras Mia animo. Mi metis Mian spiriton sur lin; li disportos justecon al la nacioj. Li ne krios nek bruos, kaj ne aŭdigos sur la stratoj sian voĉon. Kanon rompetitan li ne rompos, kaj meĉon senfajriĝantan li ne estingos. Laŭ la vero li faros juĝon. Li ne laciĝos nek fleksiĝos, ĝis li starigos sur la tero justecon; kaj lian instruon atendas la insuloj.
( Jesaja 42:1-4 )
Tiele diras Dio, la Eternulo, kiu kreis la ĉielon kaj etendis ĝin, kiu disvastigis la teron kaj ĝiajn produktojn, kiu donis animon sur ĝiaj loĝantoj, kaj spiriton al tiuj, kiuj iras sur ĝi: Mi, la Eternulo, alvokis vin por la vero, kaj Mi prenos vin je la mano kaj gardos vin, kaj faros vin interligo por la popolo, lumo por la nacioj, por malfermi okulojn blindajn, por elkonduki el malliberejo malliberulojn, el domo ŝlosita sidantajn en mallumo.
( Jesaja 42:5-7 )

Servanto, kiu ne kriegas, ne estis tio, kion homoj atendis de savonto. Lia povo venus el mildeco kaj el misio pli vasta ol unu nacio: «lumo por la nacioj». Jesaja skribis en tempo de milito kaj ekzilo, kiam espero estis delikata, kaj tiuj versoj fariĝis unu el la plej karaj promesoj en la juda skribo.

Sen avantaĝoj

Nun Jesaja priskribas la tutan vojon de la Servanto, kaj la surprizo estas, kiom ordinare ĝi komenciĝas.

Jen Mia servanto havos sukceson, li altiĝos kaj gloriĝos kaj staros tre alte. Kiel multaj estis teruritaj, rigardante vin (tiele lia aspekto estis malbeligita pli ol ĉe ĉiu alia kaj lia eksteraĵo pli ol ĉe iu ajn homo), tiel li saltigos pri si multe da popoloj; reĝoj fermos antaŭ li sian buŝon, ĉar ili vidos ion, kio ne estis dirita al ili, kaj ili rimarkos ion, pri kio ili ne aŭdis.
( Jesaja 52:13-15 )
Ĉar li elkreskis antaŭ Li kiel juna branĉo kaj kiel radiko el tero senakva; li ne havis staturon nek belecon; ni rigardis lin, sed li ne havis aspekton, per kiu li plaĉus al ni.
( Jesaja 53:2 )

Jen la kerno de la historio: Jesuo venis sen avantaĝoj. La Biblio ne donas priskribon de lia vizaĝo aŭ staturo, kaj Jesaja diras, ke nenio pri lia aspekto celis altiri homamason. La malbeligo en 52:14 priskribas tion, kion la kruco faris al li, ne lian ordinaran aspekton. Li ne havis tondrantan voĉon, nek reĝan palacon, nek riĉaĵon, nek armeon. Ĉion, kion li akiris, li akiris per amo, vero kaj humileco. Tial lia historio ankoraŭ atingas homojn, kiuj ne havas proprajn avantaĝojn: la malriĉulojn, la neglektatojn, la ordinarajn. Se vi iam sentis vin nerimarkata, rimarku, kiel li komencis.

Malŝatata, tamen portanta nian doloron

La Mortamaraj Rulaĵoj inkluzivas kopion de Jesaja pli ol 2 000 jarojn malnovan, do tiuj vortoj estis sekure skribitaj antaŭ la naskiĝo de Jesuo.

Li estis malestimata kaj evitata de homoj, viro suferanta kaj malsana; kaj kiel iganta deturni de li la vizaĝon, li estis malestimata, kaj li havis por ni nenian valoron. Vere, niajn malsanojn li portis sur si, kaj per niaj suferoj li sin ŝarĝis; sed ni opiniis lin plagita, frapita de Dio, kaj humiligita. Tamen li estis vundita pro niaj pekoj, dispremita pro niaj krimoj; puno por nia bono estis sur li, kaj per lia vundo ni saniĝis. Ni ĉiuj erarvagis kiel ŝafoj, ĉiu iris sian vojon; kaj la Eternulo ĵetis sur lin la kulpon de ni ĉiuj.
( Jesaja 53:3-6 )
Li estis turmentata, tamen li humiliĝis kaj ne malfermis sian buŝon; kiel ŝafido kondukata al buĉo kaj kiel ŝafo muta antaŭ siaj tondantoj, li ne malfermis sian buŝon. De malliberigo kaj de juĝo li estas prenita; kaj pri lia generacio kiu rakontos? De sur la tero de vivantoj li estas fortranĉita, pro la kulpo de mia popolo li estas frapita. Inter malbonaguloj oni donis al li tombon, inter riĉuloj post lia morto, kvankam li ne faris maljustaĵon kaj trompo ne estis en lia buŝo.
( Jesaja 53:7-9 )
La laborfrukton de sia animo li vidos, kaj satiĝos. Per konigo de li Mia virtulo-servanto virtigos multajn; kaj iliajn pekojn li portos sur si. Tial Mi donos al li multajn kiel lian parton, kaj la potenculojn li dividos kiel akiron; pro tio, ke li elmetis sian animon al la morto kaj estis alkalkulita al krimuloj, dum li portis sur si la pekon de multaj kaj petis por la krimuloj.
( Jesaja 53:11-12 )

La «multaj» kaj «krimuloj» cititaj de Jesaja estas ni ĉiuj. La bildo montras iun, kiu elektas stari tie, kie staras la suferantoj, kaj porti tion, kion ili ne povas porti. La fruaj kristanoj legis ĉi tiun ĉapitron kiel montron al Jesuo; multaj judaj legantoj komprenis ĝin kiel priskribon de Israelo. Ni povas simple legi ĝin zorge kaj lasi ĝin paroli.

Reĝo el la linio de Davido

Du pliaj promesoj kompletigas la portreton: justa reĝo el la familio de Davido, kaj ŝtono, kiun konstruistoj forĵetus.

Jen venos tempo, diras la Eternulo, kaj Mi aperigos de David markoton virtan, kaj ekregos reĝo, kaj li estos prudenta, kaj li farados juĝon kaj justecon sur la tero.
( Jeremia 23:5 )
Ŝtono, kiun malŝatis la konstruantoj, Fariĝis ŝtono bazangula. De la Eternulo ĉi tio fariĝis, Ĝi estas miraklo en niaj okuloj.
( Psalmaro 118:22-23 )

Konstruistoj formis ŝtonojn por la angulo de konstruaĵo, tiu, kiu tenas du murojn kune. Malakceptita ŝtono, kiu fariĝas la ĝusta peco, kiu tenas ĉion, estas surpriza bildo, skribita multajn jarcentojn antaŭ Jesuo. Pilgrimantoj kantis ĝin, irante supren al Jerusalemo, tial ĉiuj en lia tempo konis ĝin parkere.

Naskita sen privilegioj

Jesuo naskiĝis en la linio de Davido, tamen en gutujo, kaj kreskis en Nazareto, vilaĝo, kiun malmultaj rimarkis. Luko rakontas pri paŝtistoj, la plej humilaj atestantoj, kiel liaj unuaj vizitantoj. Jen kiel liaj propraj najbaroj vidis lin jarojn poste.

Ĉu ĉi tiu ne estas la filo de la ĉarpentisto? ĉu lia patrino ne estas nomata Maria? kaj liaj fratoj Jakobo kaj Joses kaj Simon kaj Judas? Kaj ĉu liaj fratinoj ne estas ĉiuj ĉe ni? De kie do li ĉion tion havas? Kaj ili ofendiĝis pro li. Sed Jesuo diris al ili: Profeto ne estas sen honoro, krom en sia patrujo kaj en sia domo.
( Mateo 13:55-57 )
Kaj Jesuo diris al li: La vulpoj havas kavojn, kaj la birdoj de la ĉielo havas ripozejojn; sed la Filo de homo ne havas, kie kuŝigi sian kapon.
( Mateo 8:20 )

«La filo de la ĉarpentisto» estis maniero diri «ni ĝuste scias, kiu vi estas». Ilia konateco fariĝis la obstaklo. Tiu sama Jesuo ne havis propran hejmon. Naskita en malriĉa familio, li pasigis ĉirkaŭ tridek jarojn en kvieta obskureco, antaŭ ol komenciĝis lia publika laboro.

La ŝtono, super kiu multaj stumblis

Ĉar estas enhavate en skribo: Jen Mi kuŝigas en Cion bazangulan ŝtonon, elektitan, valoregan; Kaj kiu lin fidas, tiu ne estos hontigita. Por vi do, la fidantoj, estas la valoregeco; sed por nefidantoj: Ŝtono, kiun malŝatis la konstruantoj, Fariĝis ŝtono bazangula; kaj: Ŝtono de falpuŝiĝo kaj roko de alfrapiĝo; ili falpuŝiĝas pro la vorto, malobeante, por kio ankaŭ ili estas difinitaj.
( 1 Petro 2:6-8 )

Petro, unu el la plej proksimaj amikoj de Jesuo, skribis tion post kiam li mem vidis la malakcepton, kaj li citas la saman psalmon pri angula ŝtono, kiun ni renkontis pli frue. Tiuj, kiuj stumblis, ne estis friponoj; ili atendis alian specon de Mesio.

La ŝtono, kiu dividis la mondon

Jen kial unu homo dividis la mondon. Tri grandaj fidoj radikas ĉe Abraham, kaj ĉiu respondas la demandon «kiu estas Jesuo?» alie. La judismo ne akceptas lin kiel Mesion kaj ankoraŭ atendas la venon de la Mesio. Islamo honoras lin kiel profeton kaj kiel Mesion kaj atendas lian revenon, tamen ĝi ne akceptas, ke li estas la Filo de Dio aŭ ke li mortis sur la kruco. La kristanismo konfesas lin kiel Filon de Dio kaj Savanton. Tiel lia vivo kaj liaj instruoj dividis la homaron en tri ĉefajn abrahamidajn religiojn, kaj la malakcepto ankoraŭ ĉeestas ĉe ni hodiaŭ.

Kio mirigas kristanojn, estas ke tio estis antaŭdirita. La skriboj, kiujn komune havas judoj kaj kristanoj, la Malnova Testamento, jam diris, ke la promesita servanto estos malŝatata kaj malakceptita, kiel ni vidis en Jesaja 53 kaj Psalmo 118. Jesaja eĉ nomis, kiu stumblos, kaj Johano, mem judo, rakontas al ni, ke tio okazis:

Li estos sanktaĵo kaj ŝtono de falpuŝiĝo kaj roko de alfrapiĝo por la du domoj de Izrael, kaptilo kaj falilo por la loĝantoj de Jerusalem. Kaj multaj falpuŝiĝos, kaj falos kaj rompiĝos, kaj enretiĝos kaj kaptiĝos.
( Jesaja 8:14-15 )
Li venis al siaj propraĵoj, kaj liaj propruloj lin ne akceptis.
( Johano 1:11 )

Israelo kaj Judujo estis ĝuste la popolo, kiu atendis plej longe. Jesuo funebris pro tio, sed liaj lastaj vortoj ĉi tie ne estas adiaŭo:

Ho Jerusalem, Jerusalem, kiu mortigas la profetojn, kaj priĵetas per ŝtonoj tiujn, kiuj estas senditaj al ĝi! kiom ofte mi volis kolekti viajn infanojn, kiel kokino kolektas sian idaron sub la flugilojn, kaj vi ne volis. Jen via domo estas lasita al vi dezerta. Ĉar mi diras al vi: De nun vi ne vidos min, ĝis vi diros: Estu benata tiu, kiu venas en la nomo de la Eternulo.
( Mateo 23:37-39 )

La profetoj ankaŭ promesas tagon de rekono, kiam la malakceptito estos fine vidata kiel tiu, kiu li vere estas:

Sed sur la domon de David kaj sur la loĝantojn de Jerusalem Mi verŝos spiriton de amo kaj de preĝoj; kaj ili rigardos tiun, kiun ili trapikis, kaj ili ploros pri li, kiel oni ploras pri solfilo, kaj ili malĝojos pri li, kiel oni malĝojas pri unuenaskito.
( Zeĥarja 12:10 )

Do por kristanoj la divido ne estas malvenko. Ĝi estis parto de la historio ekde la komenco, kaj la historio ne finiĝis. Ni povas respekti niajn najbarojn de ĉiu fido kaj tamen milde inviti ĉiujn rigardi denove. Do kiu li estas laŭ la Biblio? Jen ĝia propra respondo, proponita kiel donaco por pripensi, neniam kiel postulo.

Kiu li vere estas

En la komenco estis la Vorto, kaj la Vorto estis kun Dio, kaj la Vorto estis Dio. Tiu estis en la komenco kun Dio. Ĉio estiĝis per li; kaj aparte de li estiĝis nenio, kio estiĝis. Kaj la Vorto fariĝis karno kaj loĝis inter ni, kaj ni vidis lian gloron, gloron kvazaŭ de la solenaskita de la Patro, plena de graco kaj vero.
( Johano 1:1-3,14 )
li estas bildo de la nevidebla Dio, la unuenaskito inter la tuta kreitaro; ĉar en li kreiĝis ĉio en la ĉielo kaj sur la tero, ĉio videbla kaj nevidebla, ĉu tronoj, ĉu regecoj, ĉu estrecoj, ĉu aŭtoritatoj; ĉio kreiĝis per li, kaj por li; kaj li estas antaŭ ĉio, kaj en li ĉio ekzistas.
( Koloseanoj 1:15-17 )
Kaj laŭ konsento, granda estas la mistero de pieco: Tiu, kiu elmontriĝis en la karno, praviĝis en la spirito, estis vidita de anĝeloj, pripredikita ĉe la nacioj, prikredita en la mondo, prenita supren en gloro.
( 1 Timoteo 3:16 )

Johano skribis sian Evangelion kiel okulatestanto, Paŭlo skribis al la eklezio en Kolosoj, kaj la linio en 1 Timoteo eble estas frua kristana himno. Tri verkistoj, unu konvinko: la Kreinto mem eniris la homan vivon, kun ĝia malsato kaj ĝiaj larmoj. Paŭlo skribis Kolosanojn dum li estis en malliberejo, kio igas ĝian konfidon pri la grandeco de Jesuo ankoraŭ pli frapa. «Unuenaskito» tie signifas unua laŭ rango kaj honoro, ne unue kreita. Tial kristanoj nomas Jesuon la Filo de Dio.

La plej granda elektis la plej malaltan lokon

kiu, estante en la formo de Dio, ne rigardis kiel ŝatindaĵon la egalecon kun Dio sed sin malplenigis, alprenante la formon de sklavo, fariĝante laŭ la bildo de homoj; kaj troviĝinte laŭfigure kiel homo, li sin humiligis kaj fariĝis obeema ĝis morto, eĉ ĝis la morto per kruco.
( Filipianoj 2:6-8 )
Jesuo, sciante, ke la Patro donis ĉion en liajn manojn, kaj ke li venis de Dio kaj iras al Dio, leviĝis de la vespermanĝo kaj demetis siajn vestojn; kaj li prenis viŝtukon, kaj sin zonis. Poste li verŝis akvon en la pelvon, kaj komencis lavi la piedojn de la disĉiploj kaj viŝi ilin per la tuko, per kiu li estis zonita.
( Johano 13:3-5 )
Kiam do li jam lavis iliajn piedojn kaj surmetis siajn vestojn kaj denove sidiĝis, li diris al ili: Ĉu vi scias, kion mi faris al vi? Vi nomas min Majstro kaj Sinjoro; kaj prave vi diras, ĉar tia mi estas. Se do mi, la Sinjoro kaj la Majstro, lavis viajn piedojn, vi ankaŭ devas inter vi lavi la piedojn. Ĉar mi donis al vi ekzemplon, por ke vi ankaŭ faru tion, kion mi faris al vi.
( Johano 13:12-15 )

En la tempo de Jesuo, lavi piedojn estis laboro de la plej malalta servisto, kaj la disĉiploj ĵus disputis, kiu estas la plej granda. Filipianoj 2 montras lian elekton rezigni pri reĝa komforto; la supra ĉambro montras, kiel tiu elekto aspektis per mantuko kaj pelvo. Grandeco en lia regno estas mezurata per tio, kiom malalten iu pretas kliniĝi.

Servi kaj pardoni

Ĉar la Filo de homo venis, ne por esti servata, sed por servi, kaj por doni sian vivon kiel elaĉeton por multaj.
( Marko 10:45 )
Kaj Jesuo diris: Patro, pardonu ilin; ĉar ili ne scias, kion ili faras. Kaj dividante inter si liajn vestojn, ili ĵetis lotojn.
( Luko 23:34 )

La vortoj de Marko venas el la propra klarigo de Jesuo pri lia vivo. Tiuj de Luko venas de la kruco mem, kie la maljuste traktata petis kompaton por tiuj, kiuj maljuste traktis lin. Amo, kiu pardonas siajn ekzekutistojn, estas malofta en ĉiu epoko.

Kion li faris, kaj kial

kaj liberigis nin el la potenco de mallumo, kaj transportis nin en la regnon de la Filo de Sia amo; en kiu ni havas la elaĉeton, la pardonon de pekoj;
( Koloseanoj 1:13-14 )
Kaj li estas la kapo de la korpo, la eklezio; kaj li estas la komenco, la unuenaskita el la mortintoj, por ke li fariĝu superulo en ĉio. Ĉar la Patro bonvolis, ke en li la tuta pleneco loĝu; kaj per li kunakordigi ĉion al Si mem, pacon farinte per la sango de lia kruco; per li ĉion, ĉu sur la tero, ĉu en la ĉielo.
( Koloseanoj 1:18-20 )
Ĉar Dio tiel amis la mondon, ke Li donis Sian solenaskitan Filon, por ke ĉiu, kiu fidas al li, ne pereu, sed havu eternan vivon. Ĉar Dio sendis Sian Filon en la mondon, ne por juĝi la mondon, sed por ke la mondo per li estu savita.
( Johano 3:16-17 )
Sed Dio rekomendas al ni Sian amon en tio, ke dum ni ankoraŭ estis pekuloj, Kristo mortis por ni.
( Romanoj 5:8 )

«Paco per la sango de lia kruco» signifas, ke Jesuo donis sian vivon volonte, kaj ke lia releviĝo en la tria tago montris, ke la morto ne havas la lastan vorton. Por kristanoj tio estas la centro de la tuta historio: Dio mem pagas la koston de atingo de ni. Multaj homoj vidas la krucon nur kiel tragedion; tiuj verkistoj vidis ĝin kiel la plej grandan agon de amo en la historio. Rimarku la motivon en ĉiu verso: ne kolero, ne devo, sed amo, proponita dum ni ankoraŭ estis for de li.

Altigita

Pro tio do Dio tre alte superigis lin, kaj donis al li nomon, kiu estas super ĉia nomo, por ke en la nomo de Jesuo kliniĝu ĉiu genuo, de enĉieluloj kaj surteruloj kaj subteruloj, kaj ĉiu lango konfesu, ke Jesuo Kristo estas Sinjoro, al la gloro de Dio, la Patro.
( Filipianoj 2:9-11 )

Tiu, kiu venis sen avantaĝoj, ricevas la plej altan honoron, ne per devigo, sed de la Patro. Humileco neniam estis malforto, kaj ĝi ne finiĝis ĉe la kruco; ĝi estis la vojo de la Reĝo la tutan tempon. Ĉiu genuo kliniĝanta estas bildo de ĝoja rekono, la inverso de la malakcepto, kiun li unue renkontis.

Malfermita pordo

Post ĉiuj tiuj jarcentoj, la demando, kiu estas Jesuo, restas la plej persona, kiun oni povas demandi. Vi estas bonvena legi la Evangeliojn malrapide, starigi viajn demandojn kaj vidi mem. Jesuo neniam puŝas. Li simple invitas. En la lasta libro de la Biblio li ne disrompas la pordon. Li frapas kaj atendas, ke ni malfermu ĝin de interne, kiam ni estos pretaj.

Jen mi staras ĉe la pordo kaj frapas; se iu aŭdas mian voĉon kaj malfermas la pordon, mi eniros al li kaj manĝos kun li, kaj li kun mi.
( Apokalipso 3:20 )