Wie is Jezus, en waarom is hij zo belangrijk?
Wie is Jezus?
Een mens? Een profeet? Een Zoon van God, of God zelf? Is er iets echt bijzonders in hem?
Hij was de hoeksteen die de bouwers over het hoofd zagen, verworpen door de kenners van de Thora, een steen waarover de mensheid struikelde. En toch werd hij de beroemdste persoon die ooit op aarde heeft geleefd. Zijn leven en zijn leer verdeelden de mensheid in drie grote Abrahamitische godsdiensten.
Wat is er zo bijzonder aan wat hij voor de mensheid deed? Hoe gebeurde het, en waarom? Laten we het uitzoeken.
Een dienaar, lang geleden beloofd
Ongeveer 700 jaar vóór Jezus beschreef de profeet Jesaja een komende “Dienaar” van God. Let op wat voor kracht hij beloofde.
1Let op mijn dienaar, die Ik mijn steun geef, die Ik heb uitgekozen, Hij verheugt mijn hart. Ik heb Hem mijn Geest gegeven en Hij zal rechtspreken over de volken. 2Hij zal geen ruzie maken en niet schreeuwen, op straat zal niemand zijn stem horen. 3Hij zal het geknakte riet niet breken, de kwijnende vlam zal Hij niet doven, Hij zal recht doen aan wie onrecht is gedaan. 4Hij zal niet rusten voordat waarheid en rechtvaardigheid overal op aarde heersen en verre overzeese volken hun vertrouwen op Hem hebben gesteld.( Jesaja 42:1-4 )
5De Here God, die de hemelen schiep en uitstrekte en die de aarde maakte en alles wat erop leeft, degene die iedereen die op aarde leeft, adem en geest geeft, zegt tegen zijn dienaar: 6‘Ik, de Here, heb U geroepen om mijn rechtvaardigheid te tonen. Ik bescherm en steun U, want Ik heb U aan mijn volk gegeven als een persoonlijke bevestiging van mijn verbond met hen. U zult ook een licht zijn dat de volken naar Mij toeleidt. 7U zult de ogen van de blinden openen en gevangenen uit hun donkere kerker bevrijden.( Jesaja 42:5-7 )
Een Dienaar die niet schreeuwt, was niet wat mensen van een redder verwachtten. Zijn kracht zou voortkomen uit zachtmoedigheid en uit een opdracht die groter was dan één volk: “een licht voor de volken”. Jesaja schreef in een tijd van oorlog en ballingschap, toen de hoop broos was, en deze verzen werden een van de meest gekoesterde beloften in de Joodse geschriften.
Geen bonussen
Nu beschrijft Jesaja de hele weg van de Dienaar, en het verrassende is hoe gewoon die begint.
13Kijk, mijn dienaar krijgt voorspoed, Hij zal hoog worden verheven. 14-15Zoals voorheen velen zich over Hem ontzetten, zelfs vorsten om Hem huiverden, omdat zijn uiterlijk misvormd en niet meer menselijk was, zo staan nu vele volken verbaasd en sluiten koningen hun mond, omdat zij zien wat hun nog nooit was verteld en omdat zij aanschouwen wat nog nooit was gehoord.( Jesaja 52:13-15 )
2In Gods ogen was Hij een groene scheut die groeide aan een wortel in droge en onvruchtbare grond. Maar in onze ogen had Hij niets aantrekkelijks. Niets dat maakte dat wij Hem graag wilden aanvaarden.( Jesaja 53:2 )
Dit is het hart van het verhaal: Jezus kwam met geen bonussen. De Bijbel geeft geen beschrijving van zijn gezicht of postuur, en Jesaja zegt niet dat zijn uiterlijk bedoeld was om een menigte te trekken. De mismaaktheid in Jesaja 52:14 beschrijft wat het kruis met hem deed, niet zijn gewone uiterlijk. Hij had geen donderende stem, geen koninklijk paleis, geen rijkdom, geen leger. Alles wat hij won, won hij door liefde, waarheid en nederigheid. Daarom bereikt zijn verhaal nog steeds mensen die zelf geen bonussen hebben: de armen, de over het hoofd geziene mensen, de gewone mensen. Als je je ooit onopgemerkt hebt gevoeld, kijk dan hoe hij begon.
Veracht, maar onze pijn dragend
De Dode Zeerollen bevatten een afschrift van Jesaja van meer dan 2000 jaar oud, dus deze woorden zijn veilig opgeschreven vóór Jezus werd geboren.
3Wij verafschuwden en verachtten Hem, een man van zorgen, vertrouwd met het bitterste verdriet. Wij keerden Hem de rug toe en keken de andere kant op als Hij langs kwam. Hij werd veracht en dat deed ons niets. 4Maar het was ons leed dat Hij droeg, ons lijden drukte Hem neer. Wij dachten dat Hij door God geslagen en vernederd was. 5Hij werd doorstoken en verbrijzeld ter wille van onze zonden. Hij werd zwaar gestraft zodat wij vrede konden hebben, Hij werd geslagen en daardoor werden wij genezen! 6Wij zijn het die als schapen afdwaalden! Wij verlieten Gods paden en gingen onze eigen weg. Desondanks legde God de schuld en zonden van ons allen op Hem!( Jesaja 53:3-6 )
7Hij werd in een hoek gedreven en mishandeld, maar zei geen woord. Hij was als een schaap dat voor de slacht weggebracht werd. Hij deed zijn mond niet open, zoals een lam stil is terwijl het geschoren wordt. 8Door een onrechtvaardig vonnis werd Hij weggenomen en geen van zijn tijdgenoten had er oog voor dat Hij werd weggerukt uit het leven. Maar wie van al die mensen realiseerde zich toen dat het hun zonden waren waarvoor Hij stierf? Dat Hij hun straf op Zich nam?9Men had Hem als misdadiger willen begraven, maar Hij werd gelegd in het graf van een rijke, omdat Hij niets had misdaan, nooit een verkeerd woord had gezegd en in Hem geen onrecht werd gevonden.( Jesaja 53:7-9 )
11En als Hij ziet wat er allemaal is bereikt door zijn lijden, zal Hij voldoening smaken. Door wat Hij heeft ondervonden, zal mijn rechtvaardige dienaar vele mensen bevrijden van schuld en rechtvaardig maken in de ogen van God, want Hij zal al hun zonden dragen. 12Daarom zal Ik Hem de eerbewijzen geven van iemand die machtig is en hoog in aanzien staat, want Hij heeft Zichzelf in de dood gegeven. Hij werd beschouwd als een misdadiger, maar droeg de zonden van velen. Hij pleitte bij God voor overtreders.( Jesaja 53:11-12 )
Jesaja's “velen” en “overtreders” zijn wij allemaal. Het beeld is van iemand die ervoor kiest te staan waar de gekwetsten staan, en te dragen wat zij niet kunnen dragen. Vroege christenen lazen dit hoofdstuk als een verwijzing naar Jezus; veel Joodse lezers hebben het opgevat als een beschrijving van Israël. We kunnen het gewoon zorgvuldig lezen en het laten spreken.
Een koning uit Davids geslacht
Twee beloften voltooien het portret: een rechtvaardige koning uit Davids familie en een steen die bouwers zouden weggooien.
5-6Want er komt een tijd,’ zegt de Here, ‘dat Ik een rechtvaardige koning op Davids troon zal zetten. Hij zal een koning zijn die wijs en rechtvaardig regeert. Door zijn toedoen zal op de hele aarde het recht zegevieren. En dit is zijn naam: De Here onze Gerechtigheid. Wanneer Hij koning is, zal Juda worden gered en Israël in vrede leven.( Jeremia 23:5 )
22De steen die door de bouwers was afgekeurd,is juist de hoeksteen geworden.23Zo heeft de Here het gewilden wij zien dat als een groot wonder.( Psalmen 118:22-23 )
Bouwers hakten stenen voor de hoek van een gebouw, de steen die twee muren bijeenhoudt. Een verworpen steen die juist het stuk wordt dat alles bijeenhoudt, is een verrassend beeld, vele eeuwen vóór Jezus geschreven. Het werd gezongen door pelgrims die naar Jeruzalem optrokken, zodat iedereen in zijn tijd het uit zijn hoofd kende.
Geboren zonder voorrechten
Jezus werd geboren uit Davids geslacht, maar toch in een kribbe, en groeide op in Nazareth, een dorp dat weinig mensen opmerkten. Lucas vertelt over herders, de nederigste getuigen, als zijn eerste bezoekers. Zo zagen zijn eigen buren hem jaren later.
55‘Hoe is dit mogelijk?’ zeiden zij daar. ‘Hij is toch de zoon van onze timmerman! En we kennen allemaal zijn moeder Maria en zijn broers Jakobus, Jozef, Simon en Judas. 56Zijn zusters wonen hier ook. Wat verbeeldt Hij Zich wel?’ 57Het was duidelijk dat zij niets met Hem te maken wilden hebben. Jezus zei tegen hen: ‘Een profeet wordt overal geëerd, behalve in zijn eigen stad en in zijn eigen familie.’( Mattheüs 13:55-57 )
20Jezus antwoordde: ‘Vossen hebben holen en vogels nesten, maar Ik, de Mensenzoon, heb geen plaats om mijn hoofd neer te leggen.’( Mattheüs 8:20 )
“De zoon van de timmerman” was een manier om te zeggen: “we weten precies wie je bent.” Hun vertrouwdheid werd de hindernis. Dezelfde Jezus had zelf geen huis. Geboren in een arm gezin leefde hij ongeveer dertig jaar in stille onbekendheid voordat zijn openbare werk begon.
De steen waarover velen struikelden
6In de Boeken staat het zo: ‘Ik plaats een steen als hoeksteen in Sion, een kostbare steen die Ik heb uitgekozen en wie op hem vertrouwt, wordt niet teleurgesteld.’7Voor u die op Hem vertrouwt, is Hij kostbaar. Voor mensen die niets van Hem willen weten, geldt wat in de Boeken staat: ‘De steen die door de bouwers was afgekeurd, is juist tot de hoeksteen geworden.’ 8Zo is Christus niet alleen de onmisbare hoeksteen geworden, Hij is ook de steen waarover men struikelt en waaraan men zich stoot. Dat laatste geldt alleen voor de mensen die niet naar Hem willen luisteren, die weigeren Hem te gehoorzamen. Het ligt dus voor de hand dat zij zullen struikelen.( 1 Petrus 2:6-8 )
Petrus, een van Jezus' naaste vrienden, schreef dit nadat hij de verwerping zelf had gezien, en hij citeert dezelfde hoeksteenpsalm die we eerder tegenkwamen. Wie struikelden, waren geen schurken; ze verwachtten een ander soort Messias.
De steen die de wereld verdeelde
Hier is waarom één man de wereld verdeelde. Drie grote geloven hebben hun wortels bij Abraham, en elk geeft een ander antwoord op “wie is Jezus?” Het jodendom erkent hem niet als de Messias en wacht nog steeds op de komst van de Messias. De islam eert hem als profeet en als Messias en verwacht zijn terugkeer, maar erkent niet dat hij de Zoon van God is of dat hij aan het kruis stierf. Het christendom belijdt hem als de Zoon van God en Redder. Zo verdeelden zijn leven en leer de mensheid in drie grote Abrahamitische godsdiensten, en de verwerping is er vandaag nog steeds.
Wat christenen verbaast, is dat dit voorzegd was. De geschriften die Joden en christenen delen, het Oude Testament, hadden al gezegd dat de beloofde dienaar veracht en verworpen zou worden, zoals we zagen in Jesaja 53 en Psalm 118. Jesaja noemde zelfs wie zouden struikelen, en Johannes, zelf een Jood, vertelt ons dat het gebeurde:
14Hij zal uw toevlucht zijn, maar ook de steen waaraan Israël en Juda zich stoten, waarover ze struikelen door zijn zorg te weigeren. 15Velen zullen struikelen en verpletterd worden.( Jesaja 8:14-15 )
11Hij kwam in zijn eigen land, maar zijn eigen volk heeft Hem niet aanvaard.( Johannes 1:11 )
Israël en Juda waren juist het volk dat het langst had gewacht. Jezus treurde erover, maar zijn laatste woorden hier zijn geen afscheid:
37Jeruzalem, Jeruzalem! Stad die de profeten vermoordt en de mannen die naar haar zijn toegestuurd, dood gooit met stenen! Hoe vaak heb Ik uw kinderen bij elkaar willen brengen, zoals een hen haar kuikens onder haar vleugels bijeenbrengt. Maar u hebt het niet gewild! 38Let op: uw huis wordt aan zijn lot overgelaten. 39Want u zult Mij van nu af aan niet meer zien, tot de dag dat u zult zeggen: “Gelukkig is Hij die namens de Here komt”.’( Mattheüs 23:37-39 )
De profeten beloven ook een dag van erkenning, waarop de verworpene eindelijk gezien wordt als wie hij is:
10Dan zal Ik de Geest van genade en van gebeden uitstorten over Davids vorstenhuis en de bevolking van Jeruzalem. En zij zullen kijken naar Hem die zij hebben doorstoken, en over Hem rouwen als over een enig kind. Zij zullen bitter bedroefd zijn en over Hem rouwen als over hun oudste zoon.( Zacharia 12:10 )
Voor christenen is de verdeeldheid dus geen nederlaag. Ze was vanaf het begin deel van het verhaal, en het verhaal is nog niet af. We kunnen onze naasten van elk geloof respecteren en toch iedereen zachtjes uitnodigen opnieuw te kijken. Wie is hij dan volgens de Bijbel? Hier is het eigen antwoord van de Bijbel, aangeboden als een geschenk om te overwegen, nooit als een eis.
Wie hij werkelijk is
1In het begin was het Woord en het Woord was bij God, en het Woord was God. 2Het Woord was bij God in het begin. 3Door het Woord is alles ontstaan en zonder het Woord is niets ontstaan van alles wat bestaat.14Het Woord werd een mens en leefde een tijdlang onder ons. Hij was vol genade en waarheid en wij hebben gezien hoe groot Hij is, de enige Zoon van de hemelse Vader.( Johannes 1:1-3,14 )
15In de persoon van Christus is de onzichtbare God zichtbaar geworden, Hij is als eerstgeborene verheven boven de hele schepping. 16In Christus is alles in de hemelen en op aarde geschapen, al het zichtbare en onzichtbare. Koningen en wereldheersers, regeringen en andere autoriteiten, alles is in Christus gemaakt tot zijn eer. 17Hij was er al voordat er iets bestond en alles wat bestaat, is er dankzij Hem.( Colossenzen 1:15-17 )
16Het valt niet te ontkennen dat de waarheid die God ons bekend heeft gemaakt, groot is: Christus kwam als mens naar de aarde, werd door de Geest rechtvaardig verklaard en door engelen gezien. Hij werd onder de volken bekendgemaakt, in de wereld aanvaard en weer in de heerlijkheid van de hemel opgenomen.( 1 Timotheüs 3:16 )
Johannes schreef zijn evangelie als ooggetuige, Paulus schreef aan de gemeente in Kolosse, en de regel in 1 Timoteüs is misschien een vroeg christelijk lied. Drie schrijvers, één overtuiging: de Schepper zelf betrad het menselijk leven, met al zijn honger en tranen. Paulus schreef Kolossenzen in de gevangenis, wat zijn zekerheid over Jezus' grootheid nog treffender maakt. “Eerstgeborene” betekent daar eerste in rang en eer, niet als eerste geschapen. Daarom noemen christenen Jezus de Zoon van God.
De grootste koos de laagste plaats
6die, hoewel Hij de gestalte van God had, Zich niet heeft vastgeklampt aan zijn goddelijke rechten. 7Integendeel, Hij legde zijn grote macht en heerlijkheid af, nam de gestalte aan van een dienaar en werd een mens. 8Herkenbaar als mens, vernederde Hij Zich en gehoorzaamde tot het uiterste, zelfs tot in de dood aan het kruis.( Filippenzen 2:6-8 )
3Hij was er Zich ten volle van bewust dat de Vader Hem de macht over alle dingen had gegeven en dat Hij bij God vandaan kwam en weer naar God zou teruggaan. 4Hij stond van tafel op, legde zijn mantel af en deed een linnen doek om zijn middel. 5Daarna goot Hij water in een kom en begon de voeten van zijn leerlingen te wassen. Hij droogde ze af met de doek die Hij om zijn middel had.( Johannes 13:3-5 )
12Toen Hij klaar was, sloeg Hij zijn mantel om en ging weer aan tafel. ‘Begrijpen jullie wat Ik voor jullie heb gedaan?’ vroeg Hij. 13‘Jullie noemen mij Meester en Here. En dat is juist, want dat ben Ik ook. 14Als Ik nu jullie voeten heb gewassen, moeten jullie dat ook bij elkaar doen. 15Want Ik heb jullie een voorbeeld gegeven, volg Mij hierin na.( Johannes 13:12-15 )
In Jezus' tijd was voeten wassen het werk van de laagste dienaar, en de leerlingen hadden net ruzie gehad over wie de grootste was. Filippenzen 2 laat zien dat hij ervoor koos koninklijk gemak op te geven; de bovenkamer laat zien hoe die keuze eruitzag met een handdoek en een kom. Grootheid wordt in zijn koninkrijk gemeten aan hoe diep iemand bereid is zich te buigen.
Dienen en vergeven
45Want zelfs Ik, de Mensenzoon, ben niet gekomen om Mij te laten dienen. Nee, Ik ben gekomen om te dienen en mijn leven te geven als losgeld voor velen.’( Marcus 10:45 )
34‘Vader,’ zei Jezus, ‘vergeef het deze mensen. Zij weten niet wat ze doen.’ De soldaten verdeelden zijn kleren onder elkaar door erom te loten.( Lucas 23:34 )
De woorden van Marcus komen uit Jezus' eigen uitleg van zijn leven. Die van Lucas komen van het kruis zelf, waar degene die onrecht werd aangedaan, om genade vroeg voor wie hem onrecht aandeden. Liefde die haar beulen vergeeft, is in elke tijd zeldzaam.
Wat hij deed, en waarom
13Want God heeft ons bevrijd uit de macht van de duisternis en ons een plaats gegeven in het koninkrijk van zijn geliefde Zoon, 14die onze vrijheid kocht met zijn bloed en daardoor ontvingen wij vergeving voor al onze zonden.( Colossenzen 1:13-14 )
18Hij is het hoofd van de Gemeente, zijn lichaam. Hij is het begin van alles en ging ons als eerste voor in de opstanding uit de dood. In alles is Hij de eerste. 19Want God had besloten met zijn hele wezen in zijn Zoon te wonen. 20Door zijn Zoon heeft God een altijddurende vrede gesticht tussen Zichzelf en alles wat in de hemelen en op aarde is. Doordat Christus Zich aan het kruis heeft opgeofferd en zijn bloed heeft gegeven, is er verzoening met God.( Colossenzen 1:18-20 )
16Want God heeft zoveel liefde voor de wereld dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat maar eeuwig leven heeft.17God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gestuurd om de wereld te veroordelen, maar om haar door Hem van de ondergang te redden.( Johannes 3:16-17 )
8Maar God heeft ons zijn grote liefde getoond door Christus te sturen en Hem voor ons te laten sterven toen wij nog schuldige zondaars waren.( Romeinen 5:8 )
“Vrede door het bloed van zijn kruis” betekent dat Jezus zijn leven vrijwillig gaf, en dat zijn opstanding op de derde dag liet zien dat de dood niet het laatste woord heeft. Voor christenen is dit het hart van het hele verhaal: God zelf betaalt de prijs om ons te bereiken. Veel mensen zien het kruis alleen als tragedie; deze schrijvers zagen het als de grootste daad van liefde in de geschiedenis. Let in elk vers op het motief: geen woede, geen plicht, maar liefde, aangeboden terwijl we nog ver van hem verwijderd waren.
Verheven
9Daarom heeft God Hem de hoogste plaats en de allerhoogste titel gegeven, 10zodat in de naam van Jezus iedereen in de hemel, op aarde en onder de aarde zijn knieën zal buigen 11en tot eer van God de Vader openlijk zal erkennen: Jezus Christus is de Here!( Filippenzen 2:9-11 )
Degene die zonder bonussen kwam, ontvangt de hoogste eer, niet met geweld, maar van de Vader. Nederigheid was nooit zwakte, en ze eindigde niet aan het kruis; ze was al die tijd de weg van de Koning. Elke knie die zich buigt, is een beeld van blijde erkenning, het tegenovergestelde van de verwerping die hij eerst ondervond.
Een open deur
Na al die eeuwen is de vraag wie Jezus is nog steeds de meest persoonlijke vraag die iemand kan stellen. Je bent welkom om de evangeliën langzaam te lezen, je vragen te stellen en zelf te kijken. Jezus dringt nooit aan. Hij nodigt alleen uit. In het laatste boek van de Bijbel breekt hij de deur niet in. Hij klopt aan en wacht tot wij van binnenuit opendoen, wanneer we er klaar voor zijn.
20Luister, Ik sta voor de deur en klop. Als iemand Mij hoort en de deur opendoet, zal Ik bij hem binnenkomen. Dan zullen wij samen eten, hij met Mij en Ik met hem.( Openbaring 3:20 )
Copyright © 1979, 1988, 1998, 2007 by Biblica, Inc.
Used by permission. All rights reserved worldwide.