Ale nan kontni prensipal la

Èske tout bagay deja detèmine davans?

A modern conceptual illustration representing determinism: a person gazing into a glowing sphere that projects interwoven paths of fate, cosmic clockwork, and walking silhouettes.

Lè nou li sou pwoblèm ki sanble ap vin sou limanite, oswa sou pwòp lavi nou, li fasil pou nou santi nou san fòs, tankou si pa gen anyen nou ka fè. Gen nan nou ki pran desizyon an silans ke tout bagay nan lavi deja deside e ke pa gen okenn efò ki ka chanje l. Men, èske sa vrèman vre?

Labib ban nou yon pi dous imaj. Menm dezas Bondye li menm te anonse yo, ak menm benediksyon li te pwomèt yo, pa toujou rive egzakteman jan li te di yo. Souvan, yo depann de jan moun reponn. Gade sa Bondye te di pwofèt Jeremi:

7Nan yon moman, Mwen ka pale konsa konsènan yon nasyon, oswa konsènan yon wayòm pou Jr 1:10dechouke li, pou jete li atè, oswa pou detwi li. 8Men si nasyon sa a ke Mwen te pale a, vin kite mechanste li a, Mwen va vin Sòm 106:45repanti konsènan gwo twoub ke m te gen entansyon fè rive l la.
( Jérémie 18:7-8 )
9Oswa, nan yon lòt moman, Mwen ka pale konsènan yon nasyon, oswa konsènan yon wayòm pou Jr 1:10bati li, oswa pou etabli li. 10Men si li fè mal nan zye M e pa obeyi vwa M, alò, Mwen va I Sam 2:30repanti de byen nan ke M te fè pwomès fè yo.
( Jérémie 18:9-10 )

Bondye ap di anons li yo pa tankou yon pòt ki bloke. Yo sanble plis ak yon konvèsasyon ouvè kote chwa nou fè yo tande.

Yon vil ki te koute

Egzanp ki pi byen konnen an se Niniv. Jonas te pote yon mesaj kout e ki fè pè, epi moun yo te pran l o serye:

4Jonas te kòmanse travèse vil la pandan yon jou. Li te Mat 12:41kriye fò e te di: “Nan karant jou, Ninive va detwi nèt.”
5Answit, pèp Ninive lan te kwè Bondye. Yo te deklare yon Dan 9:3jèn e yo te mete twal sak soti nan pi gran pou rive nan pi piti pami yo.
7Li te pibliye yon II Kwo 20:3pwoklamasyon. Li te di: “Nan Ninive, pa dekrè wa a, ak prens li yo: Pa kite ni lòm, ni bèt, ni bann mouton, ni twoupo goute anyen. Pa kite yo ni manje ni bwè dlo. 8Men ni lòm ni bèt dwe vin kouvri ak twal sak. Konsa, kite yo rele Bondye avèk tout kè yo, pou tout moun kapab És 1:16-19vire kite chemen mechan yo a, e vire kite vyolans ki nan men yo. 9II Sam 12:22Kilès ki konnen, petèt Bondye va repanti, e ralanti sou gwo kòlè Li a pou nou pa peri.”
( Jonas 3:4-5,7-9 )

Remake imilite ki nan pawòl wa a: Ki moun ki konnen? Petèt Bondye ap chanje lide l ankò. Li pa t gen okenn garanti, se espwa sèlman li te genyen. Epi espwa sa a te jwenn repons:

10Lè Bondye te wè zèv yo, ke yo te I Wa 21:27-29vire kite chemen mechan yo a, alò Egz 32:14Bondye te repanti de gwo malè ke Li te deklare pou fè rive sou yo a. Epi Li pa t fè sa ankò.
( Jonas 3:10 )

Poukisa Bondye avèti nou

Li bon pou nou mande poukisa Bondye avèti nou menm. Si yon dezas pa t ka evite, yon avètisman t ap sèlman bay lapenn. Men yon avètisman se yon envitasyon. Atravè Jeremi, Bondye eksplike kè li:

3Petèt yo va koute e tout moun va vire kite pwòp wout mechan pa yo, pou M Jr 18:8ta kapab repanti de malè ke M planifye pou fè rive yo, akoz mechanste a zak yo.’”
( Jérémie 26:3 )
13Alò, pou sa, Jr 7:3-5korije chemen nou yo ak zèv nou yo, e obeyi a vwa SENYÈ a, Bondye nou an; epi SENYÈ a va chanje lide sou malè ke Li te pwononse kont nou an.
( Jérémie 26:13 )

Bondye pa vle fè nou pase mizè. Li espere pou yo tande l. Malerezman, pasyans li pa toujou jwenn yon repons:

7Mwen te di: “Sèlman gen lakrent Mwen. Job 36:10Resevwa enstriksyon”. Konsa, kote nou rete a pa p vin koupe retire nèt, selon tout sa ke Mwen te deziye pou rive l. Men yo te leve bonè e te konwonpi nan tout zèv yo.
( Sophonie 3:7 )

Pwofèt yo te resevwa yon wòl nan sa tou. Yo pa t la pou fè moun pè, men pou ba yo yon chans pou yo tounen lakay yo alè:

6Èske twonpèt sone nan vil la,
san pèp la p ap pè?
Èske malè kon rive nan yon vil,
san ke SENYÈ a ki fè l?És 14:24-27
7Anverite, SENYÈ a p ap fè anyen,
san Li pa Jen 6:13aveti sèvitè li yo, pwofèt yo.
( Amos 3:6-7 )

Imilite chanje rezilta a

Labib montre modèl sa a menm ak moun ki te egare byen lwen. Wa Akab, youn nan chèf ki te pi tèwib an Izrayèl, te imilye tèt li, epi Bondye te remake sa:

27Li te vin rive ke lè Achab te tande pawòl sa yo, Jen 37:34li te chire rad li e li te mete twal sak sou li pou te fè jèn. Li te kouche nan twal sak e li te vin mache avèk chagren nèt.
28Alò, pawòl SENYÈ a te vini a Élie, Tichbit la, e te di: 29“Èske ou wè kijan Achab te vin imilye li devan Mwen? Akoz li te imilye li devan mwen, II Wa 9:25-37Mwen p ap mennen mal la nan jou li yo; men Mwen va mennen mal la sou lakay li nan jou a fis li yo.”
( I Wa Yo 21:27-29 )

Menm bagay la te rive ak wa Woboam ak chèf Jida yo:

5Epi II Kwo 11:2Schemaeja, pwofèt la, te vin kote Roboam avèk chèf Juda ki te rasanble nan Jérusalem akoz Schischak yo, e li te di yo: “Konsa pale SENYÈ a: ‘Ou te abandone Mwen, e pou sa, Mwen te abandone ou bay Schischak.’”
6Pou sa, chèf Israël yo avèk wa a te imilye yo. Yo te di: Egz 9:27“SENYÈ a jis.”
7Lè SENYÈ a te wè ke yo te imilye yo, pawòl SENYÈ a te vini a Schemaeja, e te di: I Wa 21:29“Yo te imilye yo. Pou sa, Mwen p ap detwi yo, men Mwen va ba yo yon mezi delivrans, e lakòlè Mwen p ap vide sou Jérusalem pa mwayen a Schischak.
( II Kwonik Yo 12:5-7 )

Nan de istwa yo, yon kè ki enb te adousi sa ki t ap vini an.

Sa sa vle di pou nou

Gen anpil egzanp nan Labib kote Bondye chanje wout li, ni pou benediksyon, ni pou difikilte, daprè jan moun reponn. Sa envite nou gade ak je klè nan pwòp lavi nou ak nan lavi moun ki antoure nou yo. Petèt Bondye ap pale ak nou dirèkteman atravè Labib. Petèt li ap pale endirèkteman, atravè sikonstans nou rankontre yo. Gen kèk sikonstans ki ka te òganize pou montre nou yon bagay. Si nou aprann nan yo, ki moun ki konnen, nou ka evite yon leson ki pi di pita.

Epi lè korèksyon vin rive, li soti nan yon men ki gen lanmou:

5Nou gen tan bliye egzòtasyon ki te adrese a nou menm kòm fis yo:
Job 5:17“Fis mwen, pa gade a la lejè disiplin Bondye a,
ni vin febli lè nou korije pa Li;
6 Pwov 3:12Paske sila ke Bondye renmen yo, Li disipline yo,
e Li fwete tout fis ke L resevwa.”
( Ebre Yo 12:5-6 )

Kidonk, nou pa bezwen dekouraje. Avni a pa yon miray, men yon chemen, e yo envite nou mache sou li ansanm ak Bondye.

Bib Sen An: Kreyòl Ayisyen (BSA)