İsa kimdir ve neden bu kadar önemlidir?
İsa kimdir?
Bir insan mı? Bir peygamber mi? Tanrı’nın Oğlu mu, yoksa bizzat Tanrı mı? Onda gerçekten özel bir şey var mı?
O, yapıcıların gözden kaçırdığı, Tevrat uzmanlarınca reddedilen, insanlığı tökezleten bir köşe taşıydı. Yine de yeryüzünde yaşamış en ünlü insan oldu. Yaşamı ve öğretileri insanlığı İbrahim’in izinden giden üç büyük dine böldü.
İnsanlık için yaptığı şeyde bu kadar özel olan nedir? Bu nasıl ve neden gerçekleşti? Gelin birlikte öğrenelim.
Çok önceden vaat edilen bir Kul
İsa’dan yaklaşık 700 yıl önce peygamber Yeşaya, Tanrı’nın gelecek bir “Kulu”nu anlattı. Onun nasıl bir güç vaat ettiğine dikkat edin.
( Isaiah 42:1-4 )
( Isaiah 42:5-7 )
Bağırmayan bir Kul, insanların bir kurtarıcıdan beklediği şey değildi. Onun gücü nezaketinden ve tek bir ulustan daha geniş bir görevden gelecekti: “uluslara ışık.” Yeşaya bunu, umudun kırılgan olduğu savaş ve sürgün günlerinde yazdı; bu ayetler Yahudi kutsal yazılarının en değerli vaatlerinden biri oldu.
Hiçbir ayrıcalık yok
Şimdi Yeşaya, Kulun bütün yolculuğunu anlatıyor; şaşırtıcı olan, bu yolun ne kadar sıradan başlamasıdır.
( Isaiah 52:13-15 )
2Çünkü o, onun önünde körpe bir fidan gibi,kuru topraktan bir kök gibi büyüdü.Ne güzelliği ne de heybeti vardı.Ona baktığımızda onu arzulayalım diye hiçbir güzellik yoktu.( YEŞAYA 53:2 )
Hikâyenin kalbi şudur: İsa hiçbir ayrıcalık olmadangeldi. Kutsal Kitap onun yüzünü ya da yapısını betimlemez; Yeşaya da görünüşünde kalabalıkları çekecek hiçbir şey olmadığını söyler. 52:14’teki biçimsizlik, çarmıhın ona yaptığını anlatır, olağan görünüşünü değil. Gümbürdeyen bir sesi, kraliyet sarayı, serveti, ordusu yoktu. Kazandığı her şeyi sevgiyle, gerçekle ve alçakgönüllülükle kazandı. İşte bu yüzden öyküsü, kendi ayrıcalıkları olmayan insanlara, yani yoksullara, gözden kaçanlara, sıradan olanlara hâlâ ulaşıyor. Hiç fark edilmediğinizi hissettiyseniz, onun nasıl başladığına bakın.
Hor görüldü, ama acımızı taşıdı
Ölü Deniz Parşömenleri, 2.000 yıldan eski bir Yeşaya nüshası içerir; yani bu sözler İsa doğmadan çok önce güvenle yazılmıştı.
( Isaiah 53:3-6 )
( Isaiah 53:7-9 )
( Isaiah 53:11-12 )
Yeşaya’nın “çokları” ve “isyankârları” hepimizi kapsar. Resim, acı çekenlerin durduğu yerde durmayı ve onların taşıyamadığını taşımayı seçen birinin resmidir. İlk Hristiyanlar bu bölümü İsa’yı işaret eden bir söz olarak okudu; birçok Yahudi okur ise onu İsrail’i anlatan bir söz olarak anladı. Biz de onu dikkatle okuyup konuşmasına izin verebiliriz.
Davut’un soyundan bir kral
İki vaat daha tabloyu tamamlar: Davut’un ailesinden doğru bir kral ve yapıcıların atacağı bir taş.
( Jeremiah 23:5 )
( Psalms 118:22-23 )
Yapıcılar, iki duvarı birbirine bağlayan yapının köşesi için taşları yontardı. Reddedilen bir taşın her şeyi bir arada tutan parça olması şaşırtıcı bir tablodur ve İsa’dan yüzyıllar önce yazılmıştır. Kudüs’e yürüyen hacılar bunu şarkı olarak söylerdi; bu yüzden onun zamanında herkes bunu ezbere bilirdi.
Ayrıcalıksız doğdu
İsa Davut’un soyundan doğdu, ama bir yemlikte; ve pek az kişinin fark ettiği bir köy olan Nasıra’da büyüdü. Luka, ilk ziyaretçilerinin en alçakgönüllü tanıklar olan çobanlar olduğunu anlatır. Yıllar sonra kendi komşuları onu nasıl görüyordu, işte böyle.
( Matthew 13:55-57 )
( Matthew 8:20 )
“Marangozun oğlu” demek, “seni tam olarak tanıyoruz” demenin bir yoluydu. Aşinalıkları engel oldu. Aynı İsa’nın kendine ait bir evi yoktu. Yoksul bir ailede doğan İsa, kamusal görevi başlamadan önce yaklaşık otuz yıl sessiz bir gizlilikte yaşadı.
Birçoklarının takıldığı taş
( 1 Peter 2:6-8 )
İsa’nın en yakın dostlarından Petrus, reddedilişi kendi gözleriyle gördükten sonra bunu yazdı ve daha önce karşılaştığımız aynı köşe taşı mezmurundan alıntı yaptı. Tökezleyenler kötü kişiler değildi; farklı bir Mesih bekliyorlardı.
Dünyayı bölen taş
Bir adamın dünyayı neden böldüğü işte burada. Üç büyük inanç köklerini İbrahim’e dayandırır ve her biri “İsa kimdir?” sorusuna farklı yanıt verir. Yahudilik onu Mesih olarak kabul etmez ve Mesih’in gelmesini hâlâ bekler. İslam onu peygamber ve Mesih olarak onurlandırır, dönüşünü bekler; ama onun Tanrı’nın Oğlu olduğunu ya da çarmıhta öldüğünü kabul etmez. Hristiyanlık onu Tanrı’nın Oğlu ve Kurtarıcı olarak tanır. Böylece onun yaşamı ve öğretileri insanlığı İbrahim’in izinden giden üç büyük dine böldü ve reddediş bugün de aramızda.
Hristiyanları şaşırtan, bunun önceden bildirilmiş olmasıdır. Yahudilerle Hristiyanların ortak kutsal yazıları olan Eski Antlaşma, vaat edilen kulun hor görüleceğini ve reddedileceğini daha önce söylemişti; Yeşaya 53’te ve Mezmur 118’de gördüğümüz gibi. Yeşaya kimin tökezleyeceğini bile belirtti ve kendisi de Yahudi olan Yuhanna bunun gerçekleştiğini anlatır:
( Isaiah 8:14-15 )
( John 1:11 )
İsrail ve Yahuda, en uzun süre bekleyen halktı. İsa buna üzüldü, ama burada son sözleri bir veda değildir:
( Matthew 23:37-39 )
Peygamberler ayrıca reddedilen kişinin sonunda kim olduğunun anlaşılacağı bir tanınma gününü de vaat eder:
( Zechariah 12:10 )
Bu yüzden Hristiyanlar için bölünme bir yenilgi değildir. Başından beri öykünün bir parçasıydı ve öykü henüz bitmedi. Her inançtan komşularımıza saygı gösterebilir, yine de herkesi nazikçe yeniden bakmaya davet edebiliriz. Peki Kutsal Kitap’a göre o kimdir? İşte Kutsal Kitap’ın kendi yanıtı; düşünmeniz için bir armağan olarak sunulur, asla bir dayatma olarak değil.
O gerçekte kimdir
1Başlangıçta Söz vardı ve Söz Tanrı'yla birlikteydi ve Söz Tanrı’ydı. 2O, başlangıçta Tanrı’yla birlikteydi. 3Her şey O’nun aracılığıyla oldu. Olmuş olanların hiçbiri O'nsuz olmadı.14Söz beden olup aramızda yaşadı. Biz O’nun yüceliğini, Baba’nın, lütuf ve gerçekle dolu biricik Oğlu’un yüceliğini gördük.( YUHANNA 1:1-3,14 )
( Colossians 1:15-17 )
( 1 Timothy 3:16 )
Yuhanna İncilini bir görgü tanığı olarak yazdı, Pavlus Kolossai’deki kiliseye yazdı ve 1. Timoteos’taki satır erken bir Hristiyan ilahisi olabilir. Üç yazar, tek bir inanç: Yaradan’ın kendisi, açlığı ve gözyaşlarıyla birlikte insan yaşamına girdi. Pavlus Kolossalılar’ı hapisteyken yazdı; bu da İsa’nın büyüklüğü konusundaki güvenini daha da çarpıcı kılar. Oradaki “ilk doğan”, ilk yaratılan değil, rütbe ve onurda birinci anlamına gelir. Hristiyanların İsa’ya Tanrı’nın Oğlu demelerinin nedeni budur.
En büyük, en alçak yeri seçti
( Philippians 2:6-8 )
( John 13:3-5 )
( John 13:12-15 )
İsa’nın zamanında ayak yıkamak en alçak kölenin işiydi ve öğrenciler az önce kimin en büyük olduğunu tartışmıştı. Filipililer 2, onun kraliyet rahatlığını bırakma tercihini gösterir; üst oda ise bu tercihin bir havlu ve bir leğende nasıl göründüğünü gösterir. Onun krallığında büyüklük, birinin ne kadar eğilmeye razı olduğuyla ölçülür.
Hizmet etmek ve bağışlamak
( Mark 10:45 )
34Yeşua, “Baba, onları bağışla, çünkü ne yaptıklarını bilmiyorlar” dedi.Kura çekip O’nun giysilerini aralarında paylaştılar.( LUKA 23:34 )
Markos’un sözleri İsa’nın kendi yaşamını açıklayışından gelir. Luka’nınkiler ise haksızlığa uğrayanın, kendisine haksızlık edenler için merhamet dilediği çarmığın kendisinden. Celladlarını bağışlayan sevgi, hangi çağda olursa olsun ender bulunur.
Ne yaptı ve neden
( Colossians 1:13-14 )
( Colossians 1:18-20 )
16Çünkü Tanrı dünyayı o kadar sevdi ki, biricik 3:16 “Tek doğan” ifadesi, bazen “tek doğmuş” veya “biricik ve biricik” olarak tercüme edilen Grekçe “μονογενη” kelimesinden gelir.Oğlu’nu verdi. Öyle ki, O’na iman eden hiç kimse mahvolmasın, ancak sonsuz hayata sahip olsun. 17Çünkü Tanrı, Oğlu’nu dünyayı yargılamak için dünyaya göndermedi. Dünya O’nun aracılığıyla kurtulsun diye gönderdi.( YUHANNA 3:16-17 )
8Ama Tanrı bize olan sevgisini şununla kanıtlıyor: Biz daha günahkârken, Mesih bizim için öldü.( ROMALILAR 5:8 )
“Çarmıhının kanıyla barış” demek, İsa’nın canını gönüllü olarak verdiği ve üçüncü günde dirilmesinin ölümün son sözü söylemediğini gösterdiği anlamına gelir. Hristiyanlar için bütün öykünün merkezi budur: Tanrı’nın bize ulaşmanın bedelini bizzat ödemesi. Çoğu kişi çarmıhı yalnızca bir trajedi olarak görür; bu yazarlar ise onu tarihin en büyük sevgi eylemi olarak gördü. Her ayetteki güdüye dikkat edin: öfke değil, görev değil, biz henüz ondan uzakken sunulan sevgi.
Yüceltildi
( Philippians 2:9-11 )
Hiçbir ayrıcalık olmadan gelen, en yüksek onuru zorla değil, Baba’dan alır. Alçakgönüllülük hiçbir zaman zayıflık değildi ve çarmıhta bitmedi; baştan beri Kralın yoluydu. Her dizin çökmesi sevinçli bir tanınma tablosudur, başlangıçta karşılaştığı reddedilişin tersi.
Açık bir kapı
Bunca yüzyıl sonra İsa’nın kim olduğu sorusu, birinin sorabileceği en kişisel soru olmaya devam ediyor. İncilleri yavaş yavaş okumaya, sorularınızı sormaya ve kendi gözlerinizle görmeye davetlisiniz. İsa asla zorlamaz. Yalnızca davet eder. Kutsal Kitap’ın son kitabında kapıyı kırmaz. Kapıyı çalar ve hazır olduğumuzda içeriden açmamızı bekler.
( Revelation 3:20 )