رفتن به محتوای اصلی

ایمان واقعاً چه کاری می‌تواند بکند؟ اگر دعاهای ما پاسخ داده نشوند چه؟

The key guidelines for the text style  is: love, encouragement, education, not pushy explanation, invitation for a change.

ایمانی که برای درخشیدن ساخته شده است

ایمان یکی از پرکاربردترین واژه‌های کتاب‌مقدس و یکی از زیباترین مفاهیم آن است. با این حال، نگه داشتن آن در خود آسان است. بسیاری از ما، حتی کسانی که صادقانه خدا را دوست دارند، ترجیح می‌دهیم در جانب امن بمانیم. دعا می‌کنیم، اما بی‌صدا انتظار چندانی نداریم: درباره شفا، درباره کار، درباره مهم‌ترین چیزهای زندگی. از ناامید شدن می‌ترسیم.

اما ایمان هرگز قرار نبود در کشو نگه داشته شود. قرار است برخیزد، بدرخشد و جهان را به سوی بهتر شدن تغییر دهد. در این مقاله بیایید ببینیم عیسی و رسولان درباره ایمان چه گفتند، و همچنین صادقانه بپرسیم: اگر به نظر برسد دعاهای ما اثر ندارند چه؟ کتاب‌مقدس برای این پرسش نیز پاسخ دارد.

دانهٔ خردل

شاگردان عیسی کوشیده بودند پسری را شفا دهند و نتوانستند. وقتی علت را پرسیدند، عیسی چنین پاسخ داد:

20عیسی گفت: «از آن جهت که ایمانتان کم است. براستی به شما می‌گویم اگر ایمانی به کوچکی دانهٔ خردل نیز داشته باشید، می‌توانید به این کوه بگویید ”از اینجا به آنجا منتقل شو!“ و منتقل خواهد شد. برای کسی که ایمان داشته باشد، هیچ کاری غیرممکن نیست.
( متی 17:20 )

دانهٔ خردل یکی از کوچک‌ترین دانه‌هاست. عیسی بزرگی ایمان ما را نمی‌سنجد. او به ما نشان می‌دهد که حتی یک اعتماد کوچک و واقعی به خدا چه کارها که می‌تواند بکند.

انجیلی دیگر همین داستان را از دید پدر آن پسر روایت می‌کند. او مدعی ایمان کامل نبود. او چیزی بسیار صادقانه گفت:

23عیسی فرمود: «اگر می‌توانم؟! اگر ایمان داشته باشی همه چیز برایت امکان خواهد داشت.»
24پدر فوری با صدای بلند جواب داد: «بلی، ایمان دارم؛ کمکم کن تا ایمانم بیشتر شود.»
( مَرقُس 9:23-24 )

«ایمان دارم؛ به ناباوری‌ام غلبه کن» دعایی است که خدا از آن استقبال می‌کند. برای آغاز، به ایمان کامل نیازی نداریم. فقط کافی است از همان‌جا که هستیم شروع کنیم و با او صادق باشیم.

ایمان واقعاً چیست

نامهٔ عبرانیان ایمان را آرزوی واهی توصیف نمی‌کند، بلکه اطمینان به کسی می‌داند که وعده داده است:

1ایمان یعنی اطمینان داشتن به آنچه امید داریم و یقین داشتن به آنچه که هنوز نمی‌بینیم. 2مردان خدا در زمان قدیم، به سبب ایمانشان بود که مورد پسند خدا واقع شدند.
( عبرانیان 11:1-2 )

سپس از کسانی نام می‌برد که چنین زیستند. هابیل پیشکشی آورد که خدا را خشنود ساخت. خنوخ چنان نزدیک به خدا گام برداشت که مانند دیگران نمُرد. و درباره همهٔ آنان، نویسنده می‌گوید:

4از راه ایمان بود که هابیل هدیه‌ای نیکوتر از هدیۀ قائن به خدا تقدیم کرد. به‌واسطۀ ایمان بود که او عادل شمرده شد، زیرا خدا دربارۀ هدیۀ او به نیکی شهادت داد. و با ایمان است که هابیل با اینکه مرده است، هنوز سخن می‌گوید.
5خنوخ نیز به خدا ایمان داشت. به همین جهت، بدون اینکه طعم مرگ را بچشد، خدا او را به حضور خود برد و دیگر کسی او را ندید. زیرا پیش از آن، خدا فرموده بود که از خنوخ خشنود است. 6اما خشنود ساختن خدا بدون ایمان و توکل به او محال است. هر که می‌خواهد به سوی خدا بیاید، باید ایمان داشته باشد که خدا هست و به آنانی که با دلی پاک در جستجوی او هستند، پاداش می‌دهد.
( عبرانیان 11:4-6 )

به این دو چیزی که از ما خواسته شده باور کنیم توجه کنید: اینکه خدا واقعی است و به کسانی که او را می‌جویند پاداش می‌دهد. ایمان به صورت یک رابطه آغاز می‌شود. ما با این باور نزد او می‌آییم که او نیکوست و می‌شنود.

ایمانی که عمل می‌کند

ایمان فقط یک احساس درونی نیست. در شهر لُستره، مردی که هرگز راه نرفته بود به سخنان پولس گوش می‌داد. پولس به او نگریست و دید که او ایمان دارد خدا می‌تواند شفایش دهد.

9هنگامی که پولس موعظه می‌کرد، او گوش فرا می‌داد و پولس به او چشم دوخته، دید ایمان شفا یافتن دارد. 10پس به او گفت: «برخیز و بایست!» او نیز از جا جست و شروع کرد به راه رفتن!
( اعمال رسولان 14:9-10 )

آن مرد فقط امیدوار نماند. برخاست و راه رفت. ایمان ما را به انجام کاری برمی‌انگیزد که روزی ناممکن می‌نمود.

پس آیا می‌توانیم ایمان داشته باشیم و همچنان درست مانند پیش زندگی کنیم؟ یعقوب نرم اما روشن پاسخ می‌دهد: ایمان و عمل به هم تعلق دارند. او ابراهیم را به یاد ما می‌آورد که چنان عمیق به خدا اعتماد داشت که حاضر بود حتی پسرش را بازگرداند.

21مگر به یاد ندارید که جدمان ابراهیم نیز به سبب اعمال خود مقبول خدا شد؟ چون او حاضر شد پسر خود اسحاق را برای خدا قربانی کند. 22پس می‌بینید که ایمان او به خدا باعث شد که او از خدا کاملاً اطاعت کند؛ در واقع، ایمان او با اعمال و رفتارش کامل گردید.
( یعقوب 2:21-22 )
24پس می‌بینید که انسان علاوه بر ایمان، به‌وسیلۀ اعمال خود نیز رستگار می‌گردد.
26خلاصه، همان‌طور که بدن بدون روح، مرده است، ایمانی هم که اعمال نیک به بار نیاورد، مرده است.
( یعقوب 2:24,26 )

ایمان مانند چراغ است. اگر بگوییم چراغ می‌سوزد اما هیچ‌کس نوری نبیند، پس در واقع نمی‌سوزد. اعمال ما راهی برای به دست آوردن محبت خدا نیستند. آنها نور ایمانی زنده‌اند.

چنین اعمالی چگونه‌اند؟ شاید با چند پرسش ساده آغاز شوند. اگر باور داریم گنج حقیقی ما در آسمان است، چرا این‌قدر سخت می‌کوشیم آن را بر زمین اندوخته کنیم؟ اگر می‌گوییم محبت می‌ورزیم، چرا هنوز این‌قدر می‌ترسیم، در حالی که محبت از ترس نیرومندتر است؟

19«گنج خود را بر روی این زمین ذخیره نکنید، جایی که بید و زنگ به آن آسیب می‌رسانند، و دزدان نقب می‌زنند و آن را می‌دزدند. 20گنج خود را در آسمان ذخیره کنید، جایی که بید و زنگ نمی‌توانند به آن آسیب رسانند، و دزدان نیز نقب نمی‌زنند و آن را نمی‌دزدند. 21گنج تو هر جا باشد، دلت نیز همان جا خواهد بود.
( متی 6:19-21 )
18در چنین محبتی ترس وجود ندارد، زیرا محبت کامل ترس را بیرون می‌راند. اگر می‌ترسیم، این ترسِ مجازات است، و نشان می‌دهد که محبت او را بطور کامل تجربه نکرده‌ایم.
( اول یوحنا 4:18 )

این پرسش‌ها اتهام نیستند. هر یک دعوتی است تا کمی بیشتر به خدا اعتماد کنیم. مزمورنویس نشان می‌دهد این اعتماد چگونه می‌تواند باشد. او کلام خدا را نزدیک خود نگه می‌دارد چون به او زندگی می‌بخشد، و چون می‌داند خدا هر آنچه او می‌کند می‌بیند، چنان زندگی می‌کند.

93فرمانهایت را هرگز فراموش نخواهم کرد، زیرا به‌وسیلۀ آنها مرا حیات بخشیدی.
( مزامیر 119:93 )
168فرامین و احکام تو را نگاه می‌دارم، زیرا تو ناظر بر همهٔ کارهای من هستی.
( مزامیر 119:168 )

چگونه می‌توانیم ایمان خود را بیازماییم؟

پولس ما را دعوت می‌کند که صادقانه به دل خود بنگریم. این فراخوانی برای محکوم کردن خودمان نیست، بلکه برای دیدن این است که مسیح در میان ماست و آنچه واقعی است را ببینیم.

5خود را امتحان کنید تا ببینید آیا در ایمان هستید یا نه. ایمان خود را بسنجید. آیا از حضور و قدرت عیسی مسیح در وجود خود آگاهید؛ اگر چنین نیست در این امتحان مردود هستید.
( دوم قرنتیان 13:5 )

ایمان را زندگی نیز می‌آزماید. پطرس به کسانی نوشت که روزگار سختی می‌گذراندند و آزمون‌های آنان را به آتشی مانند کرد که طلا را پالایش می‌دهد.

6پس حال که چنین میراثی در پیش دارید، واقعاً شاد باشید، حتی اگر لازم باشد در این دنیا برای مدتی کوتاه سختیها و زحماتی را متحمل گردید. 7این سختیها به منظور آزمایش ایمان شما پیش می‌آید، همان‌طور که آتش نیز طلا را می‌آزماید و پاک می‌سازد. ایمان شما پس از آنکه وارد کورهٔ آزمایش گردید و سالم بیرون آمد، سبب خواهد شد که در روز بازگشت عیسی مسیح، مورد تحسین و تمجید و تکریم قرار گیرید.
( اول پطرس 1:6-7 )

نامهٔ عبرانیان فکری دیگر می‌افزاید. روزی هر آنچه لرزیدنی است خواهد لرزید و تنها آنچه تزلزل‌ناپذیر است باقی خواهد ماند. ایمانی که به خدا بسته شده باشد از همین نوع تزلزل‌ناپذیر است.

26هنگامی که خدا از بالای کوه سینا سخن گفت، صدای او زمین را لرزاند. اما اکنون وعدۀ دیگری داده و فرموده است: «بار دیگر، نه فقط زمین را، بلکه آسمانها را نیز به لرزه درمی‌آورم.» 27منظور او این است که هر آنچه را که پایه و اساس محکمی ندارد غربال خواهد کرد تا فقط چیزهایی باقی بمانند که تزلزل‌ناپذیر می‌باشند.
( عبرانیان 12:26-27 )

وقتی بر مرز تردید می‌کنیم

قوم اسرائیل زمانی بر لبهٔ سرزمینی ایستاده بودند که خدا به آنان وعده داده بود. جاسوسان از غول‌ها و شهرهای مستحکم خبر آوردند و مردم ترسیدند و از ورود سر باز زدند. فقط کالیب و یوشع به خدا اعتماد کردند. دربارهٔ کالیب، خدا گفت که روحی دیگر دارد:

24ولی خدمتگزار من کالیب شخصیت دیگری دارد و پیوسته از صمیم قلب مرا اطاعت کرده است. او را به سرزمینی که برای بررسی آن رفته بود خواهم برد و نسل او مالک آن خواهد شد.
( اعداد 14:24 )

نسلی که تردید کرد چهل سال در بیابان سرگردان ماند. حتی آن‌گاه نیز خدا آنان را رها نکرد. هر روز آنان را راه برد، اما آنان وعده‌ای را که از دریافتش می‌ترسیدند ندیدند.

33فرزندانتان به خاطر بی‌ایمانی شما چهل سال در این بیابان سرگردان خواهند بود تا آخرین نفر شما در بیابان بمیرد.
( اعداد 14:33 )

یعقوب همین کشمکش را در دل یک نفر توصیف می‌کند. وقتی می‌طلبیم اما پنهانی باور نداریم که خدا پاسخ خواهد داد، مانند موجی هستیم که باد آن را این سو و آن سو می‌راند.

6اما وقتی از او درخواست می‌کنید، شک به خود راه ندهید، بلکه یقین داشته باشید که خدا جواب دعایتان را خواهد داد؛ زیرا کسی که شک می‌کند، مانند موجی است در دریا که در اثر وزش باد به این سو و آن سو رانده می‌شود. 7‏-8چنین شخصی، ناپایدار است و هرگز نمی‌تواند تصمیم قاطعی بگیرد. پس اگر با ایمان دعا نکنید، انتظار پاسخ نیز از خدا نداشته باشید.
( یعقوب 1:6-7 )

منظور این نیست که در روزهایی که ایمان ضعیف است احساس گناه کنیم. این دعوتی است که تمام دل خود را نزد خدا بیاوریم و تنها به او که هرگز تغییر نمی‌کند اعتماد کنیم.

اگر دعاهای ما پاسخ داده نشوند چه؟

این دشوارترین پرسش است و کتاب‌مقدس از آن نمی‌گریزد. نخست اینکه ایمان فرمولی برای گرفتن آنچه می‌خواهیم نیست. اعتماد به خدایی است که نیکوست. پاسخ او ممکن است آری باشد، یا صبر کن، یا راهی دیگر که هنوز نمی‌توانیم ببینیم. یوحنا می‌نویسد:

14از این رو، اطمینان داریم که هرگاه از خدا چیزی مطابق خواست او بطلبیم، دعای ما را خواهد شنید؛ 15و اگر یقین داریم که دعای ما را می‌شنود، می‌توانیم به این هم اطمینان داشته باشیم که آنچه از او بخواهیم، دریافت خواهیم کرد.
( اول یوحنا 5:14-15 )

وقتی مطابق اراده‌اش که همیشه برای ما نیکوست درخواست می‌کنیم، می‌توانیم مطمئن باشیم که او ما را می‌شنود. دوم اینکه تأخیر به معنای رد کردن نیست. بسیاری در کتاب‌مقدس مدتی طولانی انتظار کشیدند و اعتمادشان در انتظار رشد کرد. سوم اینکه همیشه آزادیم به درخواست ادامه دهیم.

اگر چیزی در دلتان نگه داشته شده است، دعایی که می‌ترسیدید بلند بخوانید، می‌توانید امروز آن را بخوانید. کوچک شروع کنید، به کوچکی یک دانهٔ خردل. درخواست کنید، یک گام در جهت آنچه خواسته‌اید بردارید، و اعتماد را ادامه دهید. خدا اعتماد را گرامی می‌دارد و هرگز از کسانی که او را می‌جویند دور نیست.

کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر (PCB)