Kial Dio ŝajnas tiel kruela al homoj?

En la Malnova Testamento ni legas multajn rakontojn pri homoj kaj tutaj nacioj, kiuj alfrontis gravajn sekvojn. Ĉi tiuj rakontoj ofte lasas pezon en la koro kaj trankvilan demandon: ĉu Dio vere estas tiel kruela? Tio estas honesta demando, kaj ĝi meritas honestan, senhastan rigardon.

Tute alia mondo

Ni komencu per rememoro, kiom malsama estis la antikva mondo. Ĝi ne estis sekura loko. Kruelaĵoj troviĝis ĉie, la vivo estis mallonga, kaj por la plimulto de homoj ĝi ankaŭ estis tre malfacila. Kion ajn ni pensas pri tiuj tempoj, ni legu ilin kun tiu bildo en la menso.

En tiun mondon Dio elektis unu nacion, por ke ĝi portu Lian volon al la aliaj kaj alportu leĝon kaj ordon inter la homojn. Al Izrael estis donita la Torao kaj la propra zorgo de Dio, kio apartigis la nacion kiel sanktan ekzemplon por la cetera mondo. Dum multaj jarcentoj Dio pacience provis denove kaj denove gvidi la homaron al io pli bona.

Indas rimarki, kiom longan vojon la homaro iris ekde tiam, de tempoj, kiam infanoj estis bruligataj sur altaroj, kaj kiam trudo, sklaveco kaj maljusteco estis ordinaraj. Dio regas ĉion, tamen Li ankoraŭ volas, ke homoj kreskadu. Li ne deziras nin neniigi. Li volas konduki nin al pli bona estonteco. Kaj, kiel montras la historio, estas tre malfacile direkti la homajn korojn al boneco, honesteco kaj sinofero, ĉar homoj daŭre revenas al la malnova mallumo.

Ni rigardu, kion diras la profetoj, laŭ la ordo, en kiu ili vivis, kaj lasu iliajn proprajn vortojn montri, kio okazis.

Amos: averto pri kruelo inter homoj

Amos parolis en la oka jarcento a.K., al la nacioj ĉirkaŭ Izrael kaj poste al Izrael mem. Li komencas per ilia traktado de unu la alian. Amon, najbara nacio, militis por pligrandigi siajn limojn kaj faris ion teruran al la plej malfortaj:

Tiele diras la Eternulo: Pro tri krimoj de la Amonidoj kaj pro kvar Mi ne indulgos ilin, pro tio, ke ili dishakis gravedulinojn en Gilead, por plivastigi siajn limojn.

( Amos 1:13 )

Poste Amos turnas sin al la propra popolo de Dio. Ankaŭ ili kulpis, kaj la sekva listo temas pri mono kaj potenco uzataj kontraŭ la malriĉuloj:

Tiele diras la Eternulo: Pro tri krimoj de Izrael kaj pro kvar Mi ne indulgos lin, pro tio, ke ili vendas virtulon pro arĝento kaj malriĉulon pro paro da ŝuoj. Ili premas la kapon de senhavuloj en la polvon de la tero, ili baras la vojon de humiluloj; filo kaj patro iras al unu knabino, por malhonori Mian sanktan nomon.

( Amos 2:6-7 )

Jeremia: longa pacienco kaj ĉagreno

Jeremia servis kiel profeto en Jerusalemo en la lastaj jardekoj antaŭ ol la urbo falis al Babelo, ĉirkaŭ 600 a.K. Multaj el lia popolo turnis sin al adorado de Baal kaj Moleĥ, kaj infanoj estis oferataj sur altaroj. Rimarku, kiel Dio parolas pri tio. Tion Li neniam petis kaj eĉ neniam pensis:

kaj konstruis altaĵojn al Baal, por forbruligi siajn filojn kiel bruloferojn al Baal, kion Mi ne ordonis kaj ne diris, kaj kio eĉ ne venis en Mian kapon:

( Jeremia 19:5 )

La profeto ankaŭ priskribas landon, kiu suferis pro la maniero, kiel vivis ĝiaj homoj:

Ĉar la lando estas plena de adultuloj, ĉar la lando ploras de malbeno; sekiĝis la paŝtejoj de la stepo; ilia celado estas malpia, kaj ilia forto estas en malvereco.

( Jeremia 23:10 )

Jeremia poste memorigas la popolon, kiom longe Dio parolis al ili. Dum dudek tri jaroj li avertis ilin, kaj Dio sendis aliajn profetojn antaŭ li:

De post la dek-tria jaro de Joŝija, filo de Amon, reĝo de Judujo, ĝis la nuna tago, en la daŭro de dudek tri jaroj, aperadis al mi la vorto de la Eternulo, kaj mi paroladis al vi, konstante paroladis; sed vi ne aŭskultis. La Eternulo sendis al vi ĉiujn Siajn servantojn, la profetojn; ĉiutage Li sendadis; sed vi ne aŭskultis, vi ne alklinis vian orelon, por aŭskulti. Ili diris: Deturnu vin ĉiu de sia malbona vojo kaj de viaj malbonaj agoj, kaj loĝu sur la tero, kiun la Eternulo donis al vi kaj al viaj patroj de ĉiam kaj por ĉiam;

( Jeremia 25:3-5 )

La sekvoj, kiam ili venis, ne celis esti la fino de la rakonto. Dio donis al Sia popolo ĉi tiun promeson pri zorgo kune kun la korekto:

Ĉar Mi estos kun vi, diras la Eternulo, por savi vin; ĉar Mi ekstermos ĉiujn popolojn, inter kiujn Mi disĵetis vin, sed vin Mi ne ekstermos; Mi nur punos vin modere, por ke Mi ne lasu vin tute sen puno.

( Jeremia 30:11 )

Li ankaŭ klarigas, kial la korekto estis necesa, parolante milde al homoj, kiuj sentis la doloron kaj ne komprenis ĝin:

Kial vi krias pri via vundo, pri via danĝera malsano? Mi tion faris al vi pro viaj multaj malbonagoj, pro la forteco de viaj pekoj.

( Jeremia 30:15 )

Kaj estas promeso, ke iam ĉio havos sencon:

Ne kvietiĝos la flama kolero de la Eternulo, ĝis Li estos farinta kaj ĝis Li estos plenuminta la intencojn de Sia koro; en la tempo estonta vi tion komprenos.

( Jeremia 30:24 )

En la sekva ĉapitro ni vidas la koron malantaŭ ĉio. Eĉ korektante Izraelon, Dio parolas pri la nacio, kiel gepatro parolas pri amata infano:

Ĉu Efraim ne estas Mia kara filo, Mia amata infano? ĉar kion ajn Mi parolis pri li, Mi tamen ankoraŭ rememoras lin; tial Mia interno afliktiĝas pri li; Mi certe korfavoros lin, diras la Eternulo.

( Jeremia 31:20 )

Homoj en la tempo de Jeremia kutimis diri, ke infanoj suferas pro tio, kion faris iliaj gepatroj. Dio respondas, ke ĉiu homo respondecas pri siaj propraj elektoj:

sed ĉiu mortos pro sia propra kulpo, la dentoj agaciĝos ĉe tiu, kiu manĝis la nematurajn vinberojn.

( Jeremia 31:30 )

Poste, kiam Jerusalemo estis falonta, Jeremia denove parolis pri la altaroj en la Valo de Ben-Hinom, kie infanoj estis oferataj al la dio Moleĥ, kaj la malĝojo de Dio pri tio estas klara:

Kaj ili aranĝis la altaĵojn de Baal, kiuj estas en la valo de la filo de Hinom, por bruligi siajn filojn kaj filinojn al Moleĥ, kion Mi ne ordonis al ili, kaj pri kio ne venis al Mi en la kapon, ke ili faros tiun abomenindaĵon, por pekigi Judujon.

( Jeremia 32:35 )

Ezekiel: la kialoj klarigitaj

Ezekiel estis profeto inter la homoj, jam forkondukitaj de Jerusalemo al Babelo. Liaj mesaĝoj priskribas, kio okazis en la urbo mem. Unue, bildo de lando plena de perforto:

Faru ĉenon; ĉar la lando estas plena de sangaj krimoj kaj la urbo estas plena de perforteco.

( Jeĥezkel 7:23 )

La homoj ankaŭ diris al si, ke Dio ne vidas kaj ne zorgas. Dio respondas, ke Li vidas ĉion:

Kaj Li diris al mi: La malpieco de la domo de Izrael kaj de Jehuda estas tre, tre granda, kaj la lando estas plena de sango, kaj la urbo estas plena de maljusteco; ĉar ili diras: La Eternulo forlasis la landon, kaj la Eternulo ne vidas.

( Jeĥezkel 9:9 )

Ezekiel avertas pri la malmolaj juĝoj venontaj sur Jerusalemon kaj pri surpriza celo en ili: postvivintoj venos al Babelo, kaj iliaj rakontoj montros al la ekzilitoj, ke nenio okazis sen kialo.

Ĉar tiele diras la Sinjoro, la Eternulo: Eĉ se Mi venigus sur Jerusalemon la kvar malbonajn punojn, la glavon, malsaton, sovaĝajn bestojn, kaj peston, por ekstermi en ĝi homojn kaj brutojn — tamen restos en ĝi restaĵo da mortevitintaj filoj kaj filinoj, kaj jen ili eliros al vi, kaj vi vidos ilian konduton kaj iliajn agojn, kaj vi konsoliĝos pri la malbono, kiun Mi venigis sur Jerusalemon, pri ĉio, kion Mi venigis sur ĝin. Kaj ili vin konsolos, kiam vi vidos ilian konduton kaj iliajn agojn, kaj ekscios, ke ne vane Mi faris ĉion, kion Mi faris kontraŭ ĝi, diras la Sinjoro, la Eternulo.

( Jeĥezkel 14:21-23 )

Dio ankaŭ parolas pri Siaj propraj infanoj oferataj al idoloj, kion Li sentis kiel perfidon:

Vi prenis viajn filojn kaj viajn filinojn, kiujn vi naskis al Mi, kaj vi buĉis ilin al ili kiel manĝaĵon. Ĉu malgranda estas via malĉasteco? Vi buĉis Miajn infanojn kaj pasigis ilin tra fajro por ili.

( Jeĥezkel 16:20-21 )

Kaj Li memorigas la popolon pri Sodom, urbo fama pro sia sorto. La donita kialo povas surprizi. Ne temis nur pri perforto, sed pri fiereco, komforto kaj deturniĝo de la malriĉuloj:

Jen kio estis la kulpo de via fratino Sodom: malmodesteco, trosatiĝo per manĝado, kaj senzorgeco, kiun havis ŝi kaj ŝiaj filinoj; kaj la manon de malriĉulo kaj senhavulo ŝi ne subtenis. Kaj ili fieriĝis kaj faris abomenindaĵon antaŭ Mi, kaj Mi forpuŝis ilin, kiam Mi tion vidis.

( Jeĥezkel 16:49-50 )

Fine Ezekiel listigas, unu post unu, la malbonojn, kiuj plenigis Jerusalemon: gvidantoj, kiuj mortigis, vidvinoj kaj orfoj, al kiuj estis farita maljusto, falsaj akuzoj, kiuj sendis senkulpulojn al morto, kaj kruelaĵo ene de la familio:

Jen la estroj de Izrael, ĉiu el ili laŭ sia potenco, estis ĉe vi, por verŝi sangon. Patron kaj patrinon oni malŝatis ĉe vi, fremdulon oni premis inter vi, al orfo kaj vidvino oni faris maljustaĵon ĉe vi. Miajn sanktaĵojn vi malestimis, kaj Miajn sabatojn vi malsanktigis. Kalumniantoj estis ĉe vi, por verŝi sangon; sur la montoj oni manĝis ĉe vi, malĉastaĵojn oni faris meze de vi. Nudaĵon de patro oni malkovris ĉe vi, perfortis virinon dum ŝia monataĵo. Oni faris abomenindaĵon kun la edzino de sia proksimulo, oni malpurigis sian bofilinon per malĉastaĵo, oni perfortis ĉe vi sian fratinon, filinon de sia patro. Subaĉeton oni prenis ĉe vi, por verŝi sangon, procentegon kaj troprofiton vi prenis, pro avideco vi premis viajn proksimulojn, kaj Min vi forgesis, diras la Sinjoro, la Eternulo.

( Jeĥezkel 22:6-12 )

Kion ni povas preni el tio

Kiam ni legas ĉi tiujn trairejojn laŭ ordo, bildo fariĝas pli klara. La problemoj, kiuj venis, estis antaŭitaj de longaj avertoj. Ili sekvis veran kruelon, precipe kontraŭ la malfortuloj kaj junuloj. Kaj ili venis de Dio, kiu parolas pri Sia popolo kiel pri Siaj amataj infanoj, kiu ne ĝojas korektante ilin, kaj kiu daŭre promesas estontecon post tio.

Ekzistis tre malfacilaj tempoj, kiam Dio laboris por returni homojn kaj fari ĉi tiun mondon pli bona loko. Ni iris longan vojon ekde tiam, kaj tamen ankoraŭ multon necesas ripari inter ni hodiaŭ.

Suferado apartenas al ĉi tiu rompita mondo, kaj la Nova Testamento ne kaŝas ĝin. Ĝi ankaŭ diras al ni, ke Dio ne staris malproksime de ĝi. En Jesuo Li eniris ĝin, kaj tiuj, kiuj sekvas Lin, trovas, ke eĉ malfacilaĵo povas montri Lian vivon:

ĉiam portante en la korpo la mortiĝon de Jesuo, por ke la vivo ankaŭ de Jesuo elmontriĝu en nia korpo.

( 2 Korintanoj 4:10 )

Eble la plej bona respondo al la demandoj, kiujn ĉi tiuj paĝoj ekigas, estas humila: legi malrapide, fidi, ke la pacienco de Dio estas pli granda ol ni povas vidi, kaj peti Lin fari nin parto de la riparado.