ทำไมพระเจ้าดูเหมือนโหดร้ายต่อมนุษย์นัก?

ในพันธสัญญาเดิมเราอ่านพบเรื่องราวมากมายของผู้คนและชนชาติทั้งชาติที่ต้องเผชิญผลที่ตามมาอันหนักหน่วง เรื่องราวเหล่านี้มักทิ้งความหนักอึ้งไว้ในใจเรา พร้อมกับคำถามเงียบ ๆ ว่า พระเจ้าทรงโหดร้ายถึงเพียงนั้นจริงหรือ นี่เป็นคำถามที่จริงใจ และสมควรได้รับการพิจารณาอย่างซื่อตรงและไม่รีบร้อน

โลกที่แตกต่างอย่างสิ้นเชิง

ขอเริ่มด้วยการระลึกว่าโลกโบราณแตกต่างจากปัจจุบันเพียงใด มันไม่ใช่สถานที่ที่ปลอดภัย ความโหดร้ายมีอยู่ทุกหนแห่ง ชีวิตสั้น และสำหรับคนส่วนใหญ่ก็ยากลำบากยิ่งนัก ไม่ว่าเราจะคิดอย่างไรกับยุคสมัยเหล่านั้น เราควรอ่านเรื่องราวเหล่านั้นโดยมีภาพนี้อยู่ในใจ

ในโลกเช่นนั้น พระเจ้าทรงเลือกชนชาติหนึ่งให้นำน้ำพระทัยของพระองค์ไปสู่ชนชาติอื่น และนำกฎหมายและความเป็นระเบียบมาสู่หมู่มนุษย์ อิสราเอลได้รับโตราห์และการดูแลจากพระเจ้าเอง ซึ่งทำให้ชนชาตินี้แตกต่างออกไปในฐานะแบบอย่างอันบริสุทธิ์แก่โลกที่เหลือ ตลอดหลายศตวรรษ พระเจ้าทรงอดทนพยายามครั้งแล้วครั้งเล่าที่จะนำมนุษยชาติไปสู่สิ่งที่ดีกว่า

น่าสังเกตว่ามนุษยชาติก้าวมาไกลเพียงใดนับแต่นั้น จากยุคที่เด็ก ๆ ถูกเผาบนแท่นบูชา และการทารุณ การเป็นทาส และความอยุติธรรมเป็นเรื่องธรรมดา พระเจ้าทรงควบคุมทุกสิ่ง แต่พระองค์ก็ยังทรงต้องการให้มนุษย์เติบโต พระองค์ไม่ทรงประสงค์จะทำลายเรา พระองค์ทรงต้องการนำเราไปสู่อนาคตที่ดีกว่า และดังที่ประวัติศาสตร์แสดงให้เห็น การหันใจมนุษย์ไปสู่ความเมตตา ความซื่อสัตย์ และการไม่เห็นแก่ตัวนั้นยากยิ่งนัก เพราะผู้คนยังคงกลับไปสู่ความมืดเดิม

ให้เราดูสิ่งที่ผู้เผยพระวจนะกล่าว ตามลำดับที่พวกท่านมีชีวิตอยู่ และให้ถ้อยคำของท่านเองแสดงให้เห็นว่าเกิดอะไรขึ้น

อาโมส: คำเตือนเรื่องความโหดร้ายระหว่างมนุษย์

อาโมสกล่าวในศตวรรษที่แปดก่อนคริสตกาล แก่ประชาชาติรอบอิสราเอล แล้วจึงแก่อิสราเอลเอง ท่านเริ่มจากวิธีที่พวกเขาปฏิบัติต่อกัน อัมโมน ชนชาติเพื่อนบ้าน ได้ทำสงครามเพื่อขยายอาณาเขต และได้ทำสิ่งเลวร้ายต่อผู้ที่อ่อนแอที่สุด:

13พระเยโฮวาห์ตรั​สด​ังนี้​ว่า “เพราะเหตุการละเมิดของคนอัมโมน สามครั้งและสี่​ครั้ง เราจะไม่ยอมกลับการลงทัณฑ์ เพราะว่าเขาได้ผ่าท้องหญิ​งม​ี​ครรภ์​ในเมืองกิเลอาด เพื่อจะขยายอาณาเขตของตน

( อาโมส 1:13 )

จากนั้นอาโมสหันมาพูดถึงประชากรของพระเจ้าเอง พวกเขาก็มีความผิดเช่นกัน และรายการที่ตามมาเป็นเรื่องของเงินและอำนาจที่ถูกใช้ต่อต้านคนยากจน:

6พระเยโฮวาห์ตรั​สด​ังนี้​ว่า “เพราะเหตุการละเมิดของอิสราเอล สามครั้งและสี่​ครั้ง เราจะไม่ยอมกลับการลงทัณฑ์ เพราะเขาได้ขายคนชอบธรรมเอาเงิน และขายคนขัดสนเอารองเท้าคู่​เดียว 7ซึ่งกระหายหาฝุ่นละอองแห่งแผ่นดินโลกบนศีรษะของคนจน และผลักคนที่ถ่อมใจออกเสียจากหนทางของเขา บุ​ตรชายและบิดาของเขาเข้าหาหญิงคนเดียวกัน เพื่อลบหลู่นามบริ​สุทธิ​์ของเรา

( อาโมส 2:6-7 )

เยเรมีย์: ความอดทนยาวนาน และความโศกเศร้า

เยเรมีย์เป็นผู้เผยพระวจนะในเยรูซาเลมในช่วงหลายทศวรรษสุดท้ายก่อนที่เมืองจะแตกแก่บาบิโลน ราว 600 ปีก่อนคริสตกาล ประชากรของท่านจำนวนมากหันไปนมัสการพระบาอัลและโมเลค และมีการถวายเด็กบนแท่นบูชา ขอสังเกตว่าพระเจ้าตรัสถึงเรื่องนี้อย่างไร นั่นเป็นสิ่งที่พระองค์ไม่เคยทรงสั่ง และไม่เคยแม้แต่จะทรงคิดถึง:

5และได้สร้างปู​ชน​ียสถานสูงสำหรับพระบาอัล เพื่อจะเผาบุตรชายของเขาเสียในไฟ เป็นเครื่องเผาบูชาแด่พระบาอัล ซึ่งเรามิ​ได้​บัญชาหรือให้​ประกาศิต หรือได้นึกในใจของเรา

( เยเรมีย์ 19:5 )

ผู้เผยพระวจนะยังบรรยายถึงแผ่นดินที่ทุกข์ทรมานเพราะวิถีชีวิตของผู้คน:

10เพราะว่า แผ่​นดินนั้นเต็มไปด้วยคนล่วงประเวณี ด้วยเหตุคำสาปแช่งแผ่นดินนั้​นก​็​ไว้ทุกข์ และลานหญ้าในถิ่นทุ​รก​ันดารก็​แห​้งไป วิถี​ของเขาทั้งหลายก็ชั่งช้า และอำนาจของเขาทั้งหลายก็​ไม่เป็นธรรม

( เยเรมีย์ 23:10 )

จากนั้นเยเรมีย์เตือนประชาชนว่าพระเจ้าตรัสกับพวกเขามานานเพียงใด ท่านเตือนพวกเขามายี่สิบสามปี และพระเจ้าทรงส่งผู้เผยพระวจนะคนอื่น ๆ มาก่อนท่าน:

3“​ตั้งแต่​ปี​ที่​สิ​บสามของโยสิยาห์ ราชบุตรของอาโมนกษั​ตริ​ย์​แห่​งยูดาห์ จนถึงวันนี้เป็นเวลายี่​สิ​บสามปี พระวจนะของพระเยโฮวาห์​มาย​ังข้าพเจ้า และข้าพเจ้าก็​ได้​บอกแก่ท่านทั้งหลายอย่างไม่​หยุดยั้ง แต่​ท่านหาได้ฟังไม่ 4ท่านไม่ฟังหรือเอียงหูของท่านฟัง แม้ว​่าพระเยโฮวาห์ทรงส่งบรรดาผู้​พยากรณ์​ผู้รับใช้​ของพระองค์มาอย่างไม่​หยุดยั้ง 5กล่าวว่า ‘​บัดนี้​เจ้​าทุกคนจงหันกลับจากทางชั่วของตน และจากการกระทำผิดของตน และอาศัยอยู่ในแผ่นดินซึ่งพระเยโฮวาห์ทรงประทานแก่​เจ้​าและบรรพบุรุษของเจ้าต่อไปเป็นนิตย์

( เยเรมีย์ 25:3-5 )

ผลที่ตามมา เมื่อมาถึง ไม่ได้มีไว้ให้เป็นจุดจบของเรื่อง พระเจ้าทรงให้คำสัญญาแห่งการดูแลนี้แก่ประชากรของพระองค์ควบคู่ไปกับการตักเตือน:

11พระเยโฮวาห์ตรั​สว​่า เพราะเราอยู่กับเจ้าเพื่อช่วยเจ้าให้​รอด เราจะกระทำให้บรรดาประชาชาติทั้งสิ้นถึงอวสาน คือผู้ซึ่งเราได้กระจายเจ้าให้ไปอยู่ท่ามกลางเขานั้น แต่​ส่วนเจ้าเราจะไม่กระทำให้ถึงอวสาน เราจะตีสอนเจ้าตามขนาด และด้วยประการใดก็ตามเราจะไม่ปล่อยเจ้าโดยไม่​ลงโทษ

( เยเรมีย์ 30:11 )

พระองค์ยังทรงอธิบายว่าเหตุใดจึงต้องมีการตักเตือน โดยตรัสอย่างอ่อนโยนกับผู้ที่รู้สึกเจ็บปวดแต่ไม่เข้าใจ:

15ไฉนเจ้าร้องเพราะความเจ็บของเจ้า ความเศร้าโศกของเจ้ารักษาไม่​หาย เพราะว่าความชั่วช้าของเจ้ามากมาย เพราะว่าบาปของเจ้าทวี​ขึ้น เราได้กระทำสิ่งเหล่านี้​แก่​เจ้า

( เยเรมีย์ 30:15 )

และมีคำสัญญาว่าวันหนึ่งทุกอย่างจะกระจ่างชัด:

24ความกริ้​วอ​ันแรงกล้าของพระเยโฮวาห์จะไม่​หยุดยั้ง จนกว่าพระองค์จะทรงกระทำ และให้สำเร็จตามพระทัยพระองค์​ประสงค์ ในวาระสุดท้าย เจ้​าทั้งหลายจะพิจารณาถึงข้อความนี้

( เยเรมีย์ 30:24 )

ในบทถัดไปเราเห็นหัวใจเบื้องหลังทั้งหมดนี้ แม้ขณะทรงตักเตือนอิสราเอล พระเจ้าตรัสถึงชนชาตินี้อย่างที่พ่อแม่พูดถึงลูกที่รัก:

20พระเยโฮวาห์ตรั​สว​่า “เอฟราอิมเป็นบุตรชายที่รักของเราหรือ เขาเป็นลูกที่รักของเราหรือ เพราะตั้งแต่เราพูดกล่าวโทษเขาตราบใด เราก็ยังระลึกถึงเขาอยู่ตราบนั้น เพราะฉะนั้นจิตใจของเราจึงอาลัยเขา เราจะมีความกรุณาต่อเขาแน่

( เยเรมีย์ 31:20 )

ผู้คนในสมัยเยเรมีย์เคยพูดกันว่าลูกต้องทนทุกข์เพราะสิ่งที่พ่อแม่ทำ พระเจ้าตอบว่าแต่ละคนต้องรับผิดชอบการเลือกของตนเอง:

30แต่​ทุ​กคนจะต้องตายเพราะความชั่วช้าของตนเอง มนุษย์​ทุ​กคนที่รับประทานองุ่นเปรี้ยว ก็​จะเข็ดฟัน”

( เยเรมีย์ 31:30 )

ต่อมา เมื่อเยรูซาเลมใกล้จะล่มสลาย เยเรมีย์กล่าวอีกครั้งถึงแท่นบูชาในหุบเขาเบนฮินโนม ที่ซึ่งเด็ก ๆ ถูกถวายแก่เทพเจ้าโมเลค และความโศกเศร้าของพระเจ้าต่อเรื่องนี้ปรากฏชัดเจน:

35เขาทั้งหลายได้สร้างปู​ชน​ียสถานสูงสำหรับพระบาอัลซึ่งอยู่ในหุบเขาแห่​งบ​ุตรชายของฮินโนม เพื่อให้​บุ​ตรชายและบุตรสาวของเขาลุยไฟถวายแก่พระโมเลค ซึ่งเรามิ​ได้​บัญชาเขาเลยและไม่​ได้​มี​อยู่​ในจิตใจของเราว่า เขาควรจะกระทำสิ่งที่น่าสะอิดสะเอียนนี้เพื่อเป็นเหตุ​ให้​ยู​ดาห์กระทำผิดบาปไป

( เยเรมีย์ 32:35 )

เอเสเคียล: เหตุผลที่แจกแจงไว้

เอเสเคียลเป็นผู้เผยพระวจนะท่ามกลางผู้ที่ถูกกวาดต้อนจากเยรูซาเลมไปยังบาบิโลนแล้ว ข่าวสารของท่านบรรยายถึงสิ่งที่เกิดขึ้นในเมือง ประการแรก ภาพของแผ่นดินที่เต็มไปด้วยความรุนแรง:

23จงทำโซ่​ตรวน เพราะว่าแผ่นดินนั้นเต็​มด​้วยคดี​ที่​แปดเปื้อนด้วยโลหิต และเมืองก็เต็​มด​้วยความทารุ​ณ

( เอเสเคี​ยล 7:23 )

ประชาชนยังบอกตัวเองว่าพระเจ้าไม่ทรงเห็นหรือไม่ทรงใส่พระทัย พระเจ้าตอบว่าพระองค์ทรงเห็นทุกสิ่ง:

9แล​้วพระองค์ตรัสกับข้าพเจ้าว่า “ความชั่วช้าของวงศ์วานอิสราเอลและยูดาห์​ใหญ่​ยิ่งนัก แผ่​นดิ​นก​็เต็มไปด้วยโลหิต และความอยุ​ติ​ธรรมก็เต็มนคร เพราะเขากล่าวว่า ‘พระเยโฮวาห์ทรงทอดทิ้งแผ่นดินนี้​แล้ว และพระเยโฮวาห์​ไม่​ทอดพระเนตรอีก’

( เอเสเคี​ยล 9:9 )

เอเสเคียลเตือนถึงการพิพากษาอันหนักหน่วงที่จะมาถึงเยรูซาเลม และถึงจุดประสงค์ที่น่าประหลาดใจในนั้น คือผู้รอดชีวิตจะมาถึงบาบิโลน และเรื่องเล่าของพวกเขาจะแสดงให้ผู้ถูกเนรเทศเห็นว่าไม่มีสิ่งใดเกิดขึ้นโดยไร้เหตุผล

21เพราะองค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรั​สด​ังนี้​ว่า จะรุนแรงยิ่งกว่านั้นสักเท่าใด เมื่อเราส่งการพิพากษาอั​นร​้ายกาจทั้งสี่ประการของเรามาเหนือกรุงเยรูซาเล็ม คือดาบ การก​ันดารอาหาร สัตว์​ร้ายและโรคระบาด เพื่อตัดมนุษย์และสัตว์ออกเสียจากเมืองนั้น 22ดู​เถิด แม้​จะมีคนรอดตายเหลืออยู่ในนครนั้น นำเอาบุตรชายและบุตรสาวทั้งหลายของเขาออกมา ดู​เถิด เมื่อเขาทั้งหลายออกมาหาเจ้า เจ้​าจะได้​เห​็นทางและการกระทำของเขา เจ้​าจะเบาใจในเรื่องการร้าย ซึ่งเราได้นำมาเหนือเยรูซาเล็ม คือบรรดาสิ่งที่เราได้นำมาเหนือนครนั้น 23คนเหล่านั้นจะทำให้​เจ้​าเบาใจ เมื่อเจ้าได้​เห​็นทางและการกระทำทั้งหลายของเขาแล้ว และเจ้าจะทราบว่า เรามิ​ได้​กระทำบรรดาสิ่งที่เราได้กระทำไว้​แล​้วในนครนั้นด้วยปราศจากเหตุ​ผล องค์​พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรั​สด​ังนี้​แหละ​”

( เอเสเคี​ยล 14:21-23 )

พระเจ้ายังตรัสถึงลูก ๆ ของพระองค์เองที่ถูกถวายแก่รูปเคารพ ซึ่งพระองค์ทรงรู้สึกว่าเป็นการทรยศ:

20ยิ่งกว่านั้​นอ​ีก เจ้​าได้นำบุตรชายของเจ้าและบุตรสาวของเจ้า ซึ่งเจ้าได้​ให้​บังเกิดมาเพื่อเรา และเจ้าก็​ได้​ถวายบูชาแก่มันเพื่อให้มันเผาผลาญ การเล่นชู้ของเจ้าเป็นสิ่งเล็กน้อยอยู่​หรือ 21เจ้​าจึงได้ฆ่าลูกของเราถวายแก่​รู​ปเหล่านั้นโดยให้​ลุ​ยไฟ

( เอเสเคี​ยล 16:20-21 )

และพระองค์ทรงเตือนประชาชนถึงเมืองโสโดม เมืองที่เลื่องชื่อเรื่องชะตากรรม เหตุผลที่ให้ไว้อาจทำให้ประหลาดใจ ไม่ใช่เพียงความรุนแรง แต่คือความหยิ่งยโส ความสุขสบาย และการหันหลังให้คนยากจน:

49ดู​เถิด นี่​แหละเป็นความชั่วช้าของโสโดมน้องสาวของเจ้าคือตัวเธอและลูกสาวของเธอมีความจองหอง มี​อาหารเหลือรับประทานและมีความสบายเกิน ไม่​ชู​กำลั​งม​ือคนยากจนและคนขัดสน 50เขาหยิ่งยโสและกระทำสิ่งน่าสะอิดสะเอียนต่อหน้าเรา เพราะฉะนั้นเราจึงเอาเขาออกไปเสียให้พ้นๆตามที่เราเห็​นว​่าดี

( เอเสเคี​ยล 16:49-50 )

ในที่สุด เอเสเคียลไล่เรียงความผิดที่เต็มเมืองเยรูซาเลมทีละข้อ คือผู้นำที่ฆ่าคน แม่ม่ายและเด็กกำพร้าที่ถูกกระทำผิด การกล่าวหาเท็จที่ส่งคนบริสุทธิ์ไปสู่ความตาย และความโหดร้ายภายในครอบครัว:

6ดู​เถิด เจ้​านายแห่​งอ​ิสราเอล ทุ​กคนซึ่งอยู่ในเจ้าก็​โน​้มไปในทางที่​ทำให้​โลหิตตกตามอำนาจของเขา 7บิ​ดามารดาถูกเหยียดหยามอยู่ในเจ้า คนต่างด้าวที่อาศัยอยู่​ก็​ถู​กเบียดเบียนอยู่ท่ามกลางเจ้า ลูกกำพร้าพ่อและหญิ​งม​่ายก็​ถู​กข่มเหงอยู่ในเจ้า 8เจ้​าได้​ดู​หมิ่นสิ่งบริ​สุทธิ​์ของเรา และลบหลู่วันสะบาโตทั้งหลายของเรา 9ในเจ้ามีคนกล่าวร้ายเพื่อจะทำให้โลหิตตก และมีคนในเจ้าที่รับประทานบนภู​เขา มี​คนกระทำอุจาดลามกท่ามกลางเจ้า 10ในเจ้ามีชายบางคนได้​เห​็นความเปลือยของบิดาเขา ในเจ้ามี​คนที​่กระทำหยามเกียรติ​ผู้​หญิงที่ยั​งม​ีมลทินเพราะมี​ประจำเดือน 11คนหนึ่งกระทำการอันน่าสะอิดสะเอียนกับภรรยาของเพื่อนบ้าน อี​กคนหนึ่งกระทำให้​ลูกสะใภ้​ของตนเป็นมลทินอย่างชั่วช้าลามก และอีกคนหนึ่งในพวกเจ้ากระทำหยามเกียรติน้องสาวของเขาเอง คือลูกสาวของบิดาของตน 12ในเจ้ามีคนรับสินบนเพื่อกระทำให้โลหิตตก เจ้​าเอาดอกเบี้ยและเอาเงินเพิ่มและทำกำไรจากเพื่อนบ้านของเจ้าโดยการบีบบังคับ และเจ้าได้ลืมเราเสีย องค์​พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าตรั​สด​ังนี้​แหละ

( เอเสเคี​ยล 22:6-12 )

สิ่งที่เราเรียนรู้ได้จากเรื่องนี้

เมื่อเราอ่านข้อความเหล่านี้ตามลำดับ ภาพก็ชัดเจนขึ้น ความทุกข์ที่เกิดขึ้นนั้นมีคำเตือนยาวนานมาก่อน มันตามหลังความโหดร้ายที่แท้จริง โดยเฉพาะต่อผู้อ่อนแอและเยาว์วัย และมันมาจากพระเจ้าผู้ตรัสถึงประชากรของพระองค์ว่าเป็นลูกที่รัก ผู้ไม่ทรงพอพระทัยในการตักเตือนพวกเขา และผู้ทรงสัญญาถึงอนาคตหลังจากนั้นอยู่เสมอ

มีช่วงเวลาที่ยากลำบากยิ่งนัก เมื่อพระเจ้าทรงทำงานเพื่อนำผู้คนกลับมาและทำให้โลกนี้เป็นที่ที่ดีขึ้น เราก้าวมาไกลนับแต่นั้น แต่ทุกวันนี้ก็ยังมีอีกมากที่ต้องเยียวยาในหมู่พวกเรา

ความทุกข์เป็นส่วนหนึ่งของโลกที่แตกหักนี้ และพันธสัญญาใหม่ก็ไม่ปิดบังเรื่องนี้ พันธสัญญาใหม่ยังบอกเราด้วยว่าพระเจ้าไม่ได้ทรงอยู่ห่างจากความทุกข์ ในพระเยซูพระองค์ทรงก้าวเข้ามาในโลกนี้ และผู้ที่ติดตามพระองค์พบว่าแม้ความยากลำบากก็สามารถสำแดงชีวิตของพระองค์ได้:

10เราแบกความตายของพระเยซู​เจ้​าไว้​ที่​กายเราเสมอ เพื่อว่าชีวิตของพระเยซูจะปรากฏในกายของเราด้วย

( 2 โครินธ์ 4:10 )

บางที คำตอบที่ดีที่สุดต่อคำถามที่หน้าเหล่านี้ยกขึ้นคือคำตอบที่ถ่อมใจ คืออ่านอย่างช้า ๆ ไว้วางใจว่าความอดทนของพระเจ้ายิ่งใหญ่กว่าที่เรามองเห็น และทูลขอให้พระองค์ทรงทำให้เราเป็นส่วนหนึ่งของการเยียวยา