“आपल्या शत्रूंवर प्रीती करा” याचा अर्थ काय?

आपण आपल्या शेजाऱ्यावर, कुटुंबावर आणि मित्रांवर प्रीती करू शकतो. पण आपल्या शत्रूवर प्रीती करणे म्हणजे काय? आपल्याला खरोखर तसे करण्याची गरज आहे का?

44मी तर तुम्हास सांगतो, तुम्ही आपल्या वैऱ्यांवर प्रीती करा आणि जे तुमचा छळ करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा.

( मत्त. 5:44 )

सिद्धांतातच हे करणे सोपे वाटत नाही, आणि व्यवहारात तर जवळजवळ अशक्य वाटते. आणि हे खरोखर आवश्यक आहे का?…

येशू हे कसे स्पष्ट करतो ते पाहू या.

44मी तर तुम्हास सांगतो, तुम्ही आपल्या वैऱ्यांवर प्रीती करा आणि जे तुमचा छळ करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा. 45अशासाठी की, तुम्ही आपल्या स्वर्गातील पित्याचे पुत्र व्हावे; कारण तो दुष्टांवर व चांगल्यांवर आपला सूर्य उगवतो आणि नीतिमानांवर व अनीतिमानांवर पाऊस पाडतो. 46कारण जे तुमच्यावर प्रीती करतात त्यांच्यावर तुम्ही प्रीती केली तर तुम्हास काय प्रतिफळ मिळावे? जकातदारही तसेच करतात की नाही? 47आणि तुम्ही आपल्या बंधुजनांना मात्र सलाम करीत असला तर त्यामध्ये विशेष ते काय करता? परराष्ट्रीय लोकही तसेच करीतात ना? 48यास्तव जसा तुमचा स्वर्गीय पिता परिपूर्ण आहे तसे तुम्ही परिपूर्ण व्हा.

( मत्त. 5:44-48 )

खरे तर, आपण आजूबाजूला पाहिले तर आपल्याला दिसते की प्रत्येकाला सूर्यप्रकाश आणि पाऊस मिळतो, श्वास घेण्यासाठी ताजी हवा मिळते. आपल्याला आणि आपल्या शत्रूंना मन मोहून टाकणारी निसर्गदृश्ये आणि भव्य प्राणी असलेल्या या अद्भुत जगात ठेवले गेले आहे…

आपण अधिक खोलवर पाहिले तर दिसते की आपल्याप्रमाणेच आपल्या शत्रूंनाही आई आणि वडील होते, त्यांनी त्यांना ओळखले असो वा नसो. आणि कदाचित, आपल्या आईवडिलांनी आपल्यावर जितके प्रेम केले तितकेच त्यांच्या आईवडिलांनीही त्यांच्यावर केले.

आर्थर कॉनन डॉयल यांच्या शेरलॉक होम्सच्या एका पुस्तकातील हा एक उतारा आहे, ज्यात एक बहीण आपल्या मारल्या गेलेल्या भावासाठी शोक करते; तो देशातील सर्वात धोकादायक गुन्हेगारांपैकी एक होता...

“सगळ्या जगासाठी तो हिंसक माणूस होता, अर्धा पशू आणि अर्धा राक्षस; पण तिच्यासाठी तो नेहमी तिच्या बालपणातला तो हट्टी लहान मुलगाच राहिला, तिच्या हाताला बिलगून राहणारे ते मूल.”

आपला शत्रू असा कोणी असू शकतो का ज्याच्यावर आपण खरोखर प्रेम करतो?

कल्पना करा, आपल्या स्वर्गीय पित्याने ज्याला आपण आता शत्रू म्हणतो त्याच्यात नवे जीवन फुंकले, तो आईच्या उदरात असताना त्याची काळजी घेतली, मग त्याला जन्म दिला, इतकी वर्षे त्याला वस्त्र, खायला अन्न आणि प्यायला पाणी पुरवले… आणि आता तो आपले हरवलेले लेकरू परत मिळवण्याची, त्याला पुन्हा हसताना पाहण्याची आणि त्याने आपल्या स्वर्गीय पित्याला पुन्हा “बाबा!...” अशी हाक मारण्याची आतुरतेने वाट पाहत आहे. देव जितकी आपल्यावर प्रीती करतो तितकीच त्याच्यावरही करतो.

दावीदाचा सतत पाठलाग करणाऱ्या आणि त्याला ठार मारण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या आपल्या शत्रू शौलाचा जीव दावीदाने कसा वाचवला, हे आठवू या.

3आणि तो मेंढवाड्याजवळ रस्त्यावर आला तेथे एक गुहा होती तिच्यात शौल शौचास गेला आणि दावीद व त्याची माणसे त्या गुहेच्या अगदी आतल्या भागात बसली होती. 4तेव्हा दावीदाच्या मनुष्यांनी त्यास म्हटले, “परमेश्वराने तुला सांगितले की, पाहा मी तुझा शत्रू तुझ्या हाती देईन आणि तुला जसे बरे दिसेल तसे तू त्याचे करशील; तो हाच दिवस आहे पाहा.” मग दावीदाने उठून शौलाच्या वस्त्राचा काठ हळूच कापून घेतला. 5त्यानंतर असे झाले की, दावीदाचे मन त्यास टोचू लागले. कारण त्याने शौलाचे वस्त्र कापून घेतले होते. 6आणि त्याने आपल्या मनुष्यांस म्हटले, “मी आपल्या धन्यावर परमेश्वराच्या अभिषिक्तावर आपला हात टाकावा अशी गोष्ट परमेश्वराने माझ्याकडून घडू देऊ नये, कारण तो देवाचा अभिषिक्त आहे.”

( 1 शमु. 24:3-6 )

त्याविषयी दावीदाने शौलाला म्हटलेले शब्द हे आहेत:

12माझ्यामध्ये व तुमच्यामध्ये परमेश्वर न्याय करो; माझा सूड परमेश्वर तुमच्यावर उगवो. परंतु माझा हात तुमच्यावर पडणार नाही. 13दुष्टापासून दुष्टाई निघते अशी पुरातन लोकांची म्हण आहे. परंतु माझा हात तुमच्यावर पडणार नाही.

( 1 शमु. 24:12-13 )

आपल्या शत्रूंवर प्रीती कशी करावी याचे आणखी एक उदाहरण म्हणजे स्वतः येशू. जे त्याचा छळ करत होते आणि त्याला वधस्तंभावर खिळत होते त्यांच्याविषयी येशू काय म्हणाला ते पाहू या.

34नंतर येशू म्हणाला, “हे पित्या, त्यांची क्षमा कर, कारण ते काय करतात हे त्यांना समजत नाही.” त्यांनी चिठ्ठ्या टाकून त्याचे कपडे वाटून घेतले.

( लूक 23:34 )

आणि दगडमार झाल्यानंतर मरत असताना स्तेफनाने उच्चारलेले हे शब्द आहेत.

54त्याचे भाषण ऐकणाऱ्या सभेतील सभासदांच्या अंतःकरणास इतके झोंबले, ते दातओठ खाऊ लागले. 55परंतु पवित्र आत्म्याने पूर्ण होऊन त्याने आकाशाकडे निरखून पाहिले, तेव्हा देवाचे तेज व देवाच्या उजवीकडे येशू उभा असलेला त्याच्या दृष्टीस पडला. 56आणि त्याने म्हटले, “पाहा, आकाश उघडलेले व मनुष्याचा पुत्र देवाच्या उजवीकडे उभा असलेला मला दिसत आहे.” 57तेव्हा ते मोठ्याने ओरडून, व कान बंद करीत, एकजुटीने त्याच्या अंगावर धावून गेले; 58मग ते त्यास शहराबाहेर घालवून दगडमार करू लागले: आणि साक्षीदारांनी आपली वस्त्रे शौल नावाच्या एका तरूणाच्या पायाजवळ ठेवली. 59ते दगडमार करीत असता स्तेफन प्रभूचा धावा करीत म्हणाला, “हे प्रभू येशू, माझ्या आत्म्याचा स्वीकार कर.” 60मग गुडघे टेकून तो मोठ्याने ओरडला, “हे प्रभू, हे पाप त्यांच्याकडे मोजू नको.” असे बोलून, तो मरण पावला.

( प्रेषि. 7:54-60 )

अशी कथा वाचताना आपण स्वतःला यहुदी पुढाऱ्यांशी जोडणार नाही. पण आपल्याला उघडे पाडणाऱ्या आणि आपल्यावर दोष ठेवणाऱ्या देवाच्या निर्दोष दूताला ठार मारणारे खरे तर आपणच असू तर?… आपण निष्पाप नाही, आणि आपल्याविरुद्ध उठलेला आवाज विनाकारण उठलेला नाही.

यहुदी पुढारी स्तेफनाला दगडमार करत होते हे वाचताना तुम्हाला त्यांच्याविषयी काय वाटले? राग, संताप वाटला का?… त्यांच्याविषयी कृपा वाटण्याचे काय? कारण ते नीतिमान राहण्याचा आणि नियमशास्त्राला धरून राहण्याचा प्रयत्न करत होते, आणि ज्या गोष्टी त्यांनी बरोबर केल्या नव्हत्या त्यांत उघडे पडणे त्यांना आवडत नव्हते. अनेक प्रकारे आपण त्यांच्यासारखे आहोत, आणि ते आपल्यासारखे आहेत. त्यांच्या चुकीच्या कृत्यांनंतरही आपण त्यांच्यावर प्रीती करू या. आणि जशी देव आपल्या शत्रूंवर प्रीती करतो तशीच आपणही त्यांच्यावर प्रीती करण्याचा प्रयत्न करू या.

4प्रीती सहनशील आहे, उपकारशील आहे, प्रीती हेवा करीत नाही; प्रीती बढाई मारीत नाही, फुगत नाही. 5प्रीती गैरशिस्तपणे वागत नाही, स्वहित पाहत नाही, चिडत नाही, अपकार स्मरत नाही. 6प्रीती अनीतीत आनंद मानीत नाही. परंतु सत्याविषयी ती आनंद मानते. 7प्रीती सर्व गोष्टी सहन करते, सर्व गोष्टींवर विश्वास ठेवते, सर्व गोष्टींची आशा करते, सर्व गोष्टी सहन करते.

( 1 करिं. 13:4-7 )