Wat betekent dat: “Heb je vijanden lief”?

We kunnen onze naaste, onze familie en onze vrienden liefhebben. Maar wat betekent het om onze vijand lief te hebben? Moet dat echt?

44Maar Ik zeg: houd ook van uw vijanden! En bid voor wie u vervolgen!

( Mattheüs 5:44 )

In theorie klinkt het al niet zo eenvoudig, en in de praktijk lijkt het vrijwel onmogelijk. En is het echt nodig? …

Laten we kijken hoe Jezus dat uitlegt.

44Maar Ik zeg: houd ook van uw vijanden! En bid voor wie u vervolgen! 45Als u dat doet, bent u echt kinderen van uw hemelse Vader. Want Hij laat zijn zon opgaan voor goede en slechte mensen. Hij laat het regenen voor rechtvaardigen en onrechtvaardigen. 46Als u alleen maar houdt van mensen die ook van u houden, krijgt u geen beloning. Dat doen zelfs bedriegers. 47Als u alleen maar vriendelijk bent voor uw vrienden, doet u niets bijzonders. Dat doet immers iedereen. 48Wees volmaakt, zoals ook uw hemelse Vader volmaakt is.’

( Mattheüs 5:44-48 )

Inderdaad, als we om ons heen kijken, zien we dat iedereen zonneschijn en regen krijgt, en frisse lucht om in te ademen. Wij en onze vijanden zijn geplaatst in deze prachtige wereld met adembenemende landschappen en majestueuze dieren …

Als we dieper kijken, zien we dat onze vijanden een moeder en een vader hadden, net als wij, of ze hen nu kenden of niet. En waarschijnlijk hielden hun ouders net zoveel van hen als onze ouders van ons.

Hier is een citaat uit een Sherlock Holmes-boek van Arthur Conan Doyle, waarin een zus rouwt om haar vermoorde broer, die een van de gevaarlijkste misdadigers van het land bleek te zijn …

“Voor de hele wereld was hij de man van geweld, half dier en half demon; maar voor haar bleef hij altijd het eigenzinnige jongetje uit haar eigen meisjestijd, het kind dat zich aan haar hand had vastgeklampt.”

Kan onze vijand iemand zijn van wie we eigenlijk houden?

Stel je voor hoe onze hemelse Vader nieuw leven blies in degene die we nu onze vijand noemen, voor hem zorgde toen hij in de schoot van zijn moeder werd gedragen, hem geboren liet worden en hem al die jaren kleding, eten en drinken gaf … En nu verlangt hij ernaar zijn verloren kind terug te krijgen, hem weer te zien glimlachen en hem opnieuw tot zijn hemelse Vader te horen roepen: “Papa! …” God houdt net zoveel van hem als van ons.

Laten we eraan denken hoe David het leven spaarde van zijn vijand Saul, die David bleef achtervolgen en hem probeerde te doden.

4Op een plaats waar enkele schaapskooien langs de weg lagen, ging Saul een grot binnen om zich even terug te trekken. Saul wist echter niet dat David en zijn mannen zich achter in diezelfde grot hadden verstopt! 5‘Grijp uw kans!’ fluisterden Davids mannen hem toe. ‘Dit is de dag waarover God sprak, toen Hij zei: “Ik zal Saul aan u uitleveren zodat u met hem kunt doen wat u wilt!” ’ David sloop daarop naar voren en sneed een stuk uit de onderkant van Sauls mantel! 6Maar zodra hij dat had gedaan, begon zijn hart te bonzen 7en zei hij tegen zijn mannen: ‘Dat had ik eigenlijk niet moeten doen, het is een grote zonde de koning die God heeft uitgekozen, op enige manier aan te vallen.’

( 1 Samuël 24:4-7 )

Dit zijn de woorden van David tot Saul daarover:

13De Here zal tussen ons beslissen. Misschien zal Hij u doden om wat u mij probeert aan te doen, maar ik zal u nooit het minste kwaad doen. 14Het oude spreekwoord zegt: “Van goddelozen komt goddeloosheid,” maar ondanks uw goddeloosheid zal ik u met geen vinger aanraken.

( 1 Samuël 24:13-14 )

Een ander voorbeeld van hoe we onze vijanden kunnen liefhebben, is Jezus zelf. Laten we kijken wat Jezus zei over degenen die hem mishandelden en kruisigden.

34‘Vader,’ zei Jezus, ‘vergeef het deze mensen. Zij weten niet wat ze doen.’ De soldaten verdeelden zijn kleren onder elkaar door erom te loten.

( Lucas 23:34 )

En dit zijn de woorden van Stefanus toen hij stervende was nadat hij was gestenigd.

54Toen de Joden in de rechtszaal dát hoorden, waren zij diep gegriefd en knarsetandden zij van woede. 55Maar Stefanus schonk geen aandacht meer aan hen. Hij was vol van de Heilige Geest, keek omhoog en zag de schitterende heerlijkheid van God. Ook zag hij Jezus aan de rechterhand van God. 56Hij riep uit: ‘Ik kan de hemel zien! Ik zie de Mensenzoon aan de rechterhand van God!’

57De Joden konden zich niet langer inhouden en schreeuwden van woede. Zij stopten hun vingers in hun oren en stormden allemaal tegelijk op hem af. 58Zij sleurden hem de stad uit om hem te stenigen. De getuigen trokken hun mantels uit en legden die neer bij een toeschouwer, een jonge man die Saulus heette. 59Terwijl de stenen hem troffen, bad Stefanus: ‘Here Jezus, neem mijn geest bij U.’ 60Hij viel op zijn knieën en riep: ‘Here, reken hun dit kwaad niet toe!’ Met deze woorden op de lippen stierf hij.

( Handelingen 7:54-60 )

Wanneer we zo’n verhaal lezen, vereenzelvigen we ons niet met de Joodse leiders. Maar wat als wij het eigenlijk zijn die een onschuldige boodschapper van God doden, die ons ontmaskert en beschuldigt? … We zijn niet zonder zonde, en de stem die tegen ons werd verheven, kwam niet zonder reden.

Wat voelde je tegenover de Joodse leiders toen je las hoe ze Stefanus stenigden? Voelde je boosheid, woede? … En als je nu eens genade voor hen voelde, omdat ze probeerden het juiste te doen en zich aan de wet te houden, en er een hekel aan hadden ontmaskerd te worden in wat ze niet goed deden? In veel opzichten zijn wij zoals zij, en zijn zij zoals wij. Laten we hen liefhebben, ondanks hun verkeerde daden. En laten we proberen onze vijanden lief te hebben, zoals God hen liefheeft.

4De liefde is geduldig, de liefde is vriendelijk, de liefde is niet jaloers. Zij doet niet gewichtig en is niet trots, 5zij kwetst niet, is niet egoïstisch en voelt zich nooit beledigd, zij neemt niemand iets kwalijk, 6zij is niet blij met onrecht, maar juist met de waarheid.

7De liefde beschermt altijd, heeft altijd vertrouwen, verwacht het altijd van God en houdt stand.

( 1 Korinthiërs 13:4-7 )