Yakobo alishindana mweleka na Mungu na akashinda. Hilo linamaanisha nini?
Yakobo alipokuwa njiani kurudi nyumbani kukutana na kaka yake Esau, alishindana mweleka na Mungu usiku kucha, na alfajiri aliambiwa kwamba ameshinda. Hilo linamaanisha nini? Binadamu wa kawaida anawezaje kumshinda Mungu?
Usiku kando ya mto
Yakobo alikuwa anarudi baada ya kukaa mbali kwa miaka ishirini. Aliondoka nyumbani wakati fulani kwa sababu Esau alitaka kumuua. Sasa alisikia kwamba Esau alikuwa anakuja kukutana naye na jeshi:
6 Wajumbe waliporudi kwa Yakobo, wakamwambia, “Tulienda kuonana na ndugu yako Esau, naye sasa anakuja kukulaki akifuatana na wanaume mia nne.”7Kwa hofu kuu na huzuni, Yakobo akagawanya watu aliokuwa nao katika makundi mawili; pia akagawanya makundi ya kondoo na mbuzi, na vilevile ngʼombe na ngamia.( Mwanzo 32:6-7 )
Usiku huo Yakobo aliwatuma familia yake kuvuka mto Yaboki, naye akabaki nyuma peke yake:
24Kwa hiyo Yakobo akaachwa peke yake; naye mtu mmoja akashikana naye mweleka hadi mapambazuko. 25Yule mtu alipoona kuwa hawezi kumshinda, aligusa kiungio cha nyonga ya Yakobo; kwa hiyo nyonga yake ikateguka alipokuwa akishikana mweleka na yule mtu. 26Ndipo yule mtu akasema, “Niache niende, kwa kuwa ni mapambazuko.”Lakini Yakobo akajibu, “Sitakuacha uende usiponibariki.”27Yule mtu akamuuliza, “Jina lako ni nani?”Akamjibu, “Ni Yakobo.”28 Ndipo yule mtu akasema, “Jina lako halitakuwa tena Yakobo, bali Israeli32:28 maana yake Yeye ashindanaye na Mungu, kwa sababu umeshindana na Mungu na watu pia, nawe umeshinda.”( Mwanzo 32:24-28 )
Angalia kile ambacho simulizi linasema. Haisemi kwamba Yakobo alimshinda Mungu kwa nguvu. Yule mtu hakuweza kumaliza mapambano, na kwa kugusa tu nyonga alionyesha ni nani aliyekuwa na nguvu zaidi kweli. Alichoshinda Yakobo ni baraka, kwa sababu hakukubali kumwachia hadi aipate. Ili kuona kwa nini usiku huu ni muhimu, tunahitaji kuona Yakobo alikuwa nani, na nabii Hosea anatusaidia kufanya hivyo.
Hosea anashikilia kioo
Hosea aliishi karne nyingi baadaye na aliwaambia Israeli, watu waliotokana na Yakobo na waliokuwa wamemwacha Mungu. Alisimulia upya maisha ya Yakobo ili wajione wenyewe ndani yake:
2 Bwana analo shtaka dhidi ya Yuda,atamwadhibu Yakobo kwa kadiri ya njia zakena kumlipa kwa kadiri ya matendo yake.3 Yakobo akiwa tumboni alishika kisigino cha kaka yake;kama mwanadamu, alishindana na Mungu.4 Alishindana na malaika na kumshinda;alilia na kuomba upendeleo wake.Alimkuta huko Bethelina kuzungumza naye huko:5 Bwana Mungu wa majeshi,Bwana ndilo jina lake!6 Lakini ni lazima urudi kwa Mungu wako;dumisha upendo na haki,nawe umngojee Mungu wako siku zote.( Hosea 12:2-6 )
Hosea anataja mapambano na hila, lakini pia anakumbuka kwamba Yakobo alilia na kusihi. Anamaliza kwa mwaliko, si hukumu: "mrudie Mungu wako."
Maisha ya kushika kwa nguvu
Jina la Yakobo linahusiana na wakati wa kuzaliwa kwake, alipotoka akiwa ameshika kisigino cha pacha wake. Kabla pacha hao hawajazaliwa, Mungu alikuwa amemwambia mama yao jambo linalohusika hapa:
23 Bwana akamjibu,“Mataifa mawili yamo tumboni mwako,na mataifa hayo mawilikutoka ndani yako watatenganishwa.Mmoja atakuwa na nguvu kuliko mwingine,na yule mkubwa atamtumikia yule mdogo.”( Mwanzo 25:23 )
Yakobo hakuhitaji kupanga hila ili kupokea kile ambacho Mungu alikuwa ameshakipanga. Lakini alifanya hivyo. Alinunua haki ya mzaliwa wa kwanza ya Esau wakati kaka yake alikuwa na njaa:
31Yakobo akamjibu, “Niuzie kwanza haki yako ya mzaliwa wa kwanza.”32Esau akasema, “Tazama, mimi niko karibu kufa, itanifaa nini haki ya mzaliwa wa kwanza?”33Yakobo akamwambia, “Niapie kwanza.” Hivyo Esau akamwapia, akamuuzia Yakobo haki yake ya mzaliwa wa kwanza.( Mwanzo 25:31-33 )
Baadaye alimdanganya baba yake kipofu Isaka kwa kujifanya Esau, ili apokee baraka iliyokusudiwa mzaliwa wa kwanza:
19 Yakobo akamwambia baba yake, “Mimi ni Esau mzaliwa wako wa kwanza. Nimefanya kama ulivyoniambia. Tafadhali uketi, ule sehemu ya mawindo yangu ili unibariki.”( Mwanzo 27:19 )
Alipomfanyia kazi mjomba wake Labani, alipata njia ya ujanja ya kuongeza mifugo yake mwenyewe kwa hasara ya Labani. Labani naye alikuwa amemtendea isivyo haki, lakini Yakobo alijibu ujanja kwa ujanja:
41Kila mara wanyama wenye nguvu walipohitaji mbegu, Yakobo aliweka zile fito kwenye mabirika mbele ya hao wanyama, ili wapandwe karibu na hizo fito, 42lakini ikiwa wanyama walikuwa wadhaifu hakuziweka hizo fito. Hivyo wanyama wadhaifu wakawa wa Labani, na wanyama wenye nguvu wakawa wa Yakobo.( Mwanzo 30:41-42 )
Na mwishowe aliondoka nyumbani kwa Labani kwa siri, bila kuaga:
20Zaidi ya hayo, Yakobo alimdanganya Labani Mwaramu31:20 au Mshami kwa kutokumwambia kwamba anakimbia. 21Hivyo akakimbia pamoja na vitu vyote alivyokuwa navyo na kuvuka Mto31:21 yaani Mto Frati, akaelekea nchi ya vilima ya Gileadi.( Mwanzo 31:20-21 )
Haya yote yalitokea baada ya Mungu kuzungumza naye katika ndoto na kuahidi kuwa pamoja naye:
15Niko pamoja nawe, nami nitakulinda popote utakapoenda, na nitakurudisha katika nchi hii. Sitakuacha hadi nitakapofanya hayo niliyokuahidi.”( Mwanzo 28:15 )
Yakobo hakuamini ahadi hiyo. Alijaribu kujipatia baraka kwa nguvu zake mwenyewe.
Kushindana na njia
Kwa maana hiyo, Yakobo alikuwa akipambana na Mungu muda mrefu kabla ya usiku ule kando ya mto. Alikuwa akipinga njia ambayo Mungu alimwekea na kujaribu kufikia lengo kwa njia yake mwenyewe. Mfalme Daudi, katika zaburi kuhusu gharama ya kumpinga Mungu na nafuu ya kusamehewa, anaeleza kile ambacho Mungu hutoa badala yake:
8 Nitakufundisha na kukuonesha njia utakayoiendea;nitakushauri na kukuangalia.9 Usiwe kama farasi au nyumbuwasio na akili,ambao ni lazima waongozwe kwa lijamu na hatamula sivyo hawatakukaribia.( Zaburi 32:8-9 )
Mungu hataki kutuburuta kama mnyama mkaidi. Anajitolea kutuongoza, tukimruhusu.
Aliomba, naye Mungu akampa
Hata hivyo, Yakobo alikataa kumwachia hadi abarikiwe, naye Mungu akampa baraka hiyo. Alipokea jina jipya, Israeli, na wanawe kumi na wawili wakawa makabila kumi na mawili ya taifa zima. Alipokutana na Esau hatimaye, hofu yake kubwa zaidi iliyeyuka:
4Lakini Esau akamkimbilia Yakobo kumlaki na kumkumbatia, akamwangukia shingoni na kumbusu. Nao wakalia.( Mwanzo 33:4 )
Lakini taifa lililobeba jina lake mara nyingi lilifuata mwenendo wake wa zamani: kupotea, kupambana, kisha kurudi. Karne nyingi baadaye, Mungu alisema kupitia Isaya kuhusu jambo hilo:
2 Mchana kutwa nimeinyoosha mikono yangukwa watu wakaidi,wanaoenda katika njia ambazo si nzuri,wafuatao mawazo yao wenyewe:3 taifa ambalo daima hunikasirishamachoni pangu,wakitoa dhabihu katika bustanina kufukiza uvumba juu ya madhabahu za matofali;4 watu waketio katika makaburina kukesha mahali pa siri,walao nyama za nguruwe,nazo sufuria zao zina mchuzi wa nyama zilizo najisi,( Isaya 65:2-4 )
Mikono ya Mungu ilikuwa wazi "mchana kutwa". Huo ndio uvumilivu ule ule ambao Yakobo aliukuta kando ya mto.
Mwana ambaye hakushindana
Miaka mingi baadaye, alitokea mtu mmoja ambaye hakupambana na njia ya Mungu. Usiku kabla ya kifo chake, Yesu aliomba bustanini na akaomba mateso yaliyo mbele yake yaondolewe. Kisha akajitoa kwa mpango wa Baba:
39 Akaenda mbele kidogo, akaanguka kifudifudi, akaomba akisema, “Baba yangu, kama inawezekana, kikombe hiki na kiniondokee. Lakini si kama nipendavyo mimi, bali kama upendavyo wewe.”( Mathayo 26:39 )
Mahali ambapo Yakobo alishindana ili apate alichotaka, Yesu aliachia mapenzi yake. Ndani yake tunaona njia inavyoonekana inapotembewa bila vita.
Hii inamaanisha nini kwetu
Kwa hiyo hatuhitaji kushindana na Mungu. Daudi aliandika kuhusu gharama ya kupinga kwake, na kuhusu alichokipata alipoacha hatimaye kujificha:
3 Niliponyamaza, mifupa yangu ilichakaakwa kulia kwa maumivu makali mchana kutwa.4 Usiku na mchanamkono wako ulinilemea,nguvu zangu zilinyonywakama vile katika joto la kiangazi.5 Kisha nikakiri dhambi yangu kwako,wala sikuficha uovu wangu.Nilisema, “Nitaungamamakosa yangu kwa Bwana.”Ndipo uliponisamehehatia ya dhambi yangu.( Zaburi 32:3-5 )
Huo ndio mwaliko ambao Hosea aliurudia kwa Israeli: rudini. Na kitabu cha Methali kinasema kwa urahisi:
5 Mtumaini Bwana kwa moyo wako wotewala usizitegemee akili zako mwenyewe;6 katika njia zako zote mkiri yeye,naye atayanyoosha mapito yako.( Mithali 3:5-6 )
Kama Yakobo, tunaweza kushikiliwa na Mungu kwa usiku mrefu. Habari njema ni kwamba Yeye si mpinzani wetu katika mapambano hayo. Yeye ndiye tunayemwomba baraka kwa kweli.
Biblica® Cross Reference System | Copyright © 2025 by Biblica, Inc. | Used with permission. All rights reserved worldwide.