Nhảy đến nội dung

Gia-cốp đấu vật với Đức Chúa Trời và thắng. Điều đó có nghĩa là gì?

Gia-cốp vật lộn với một sứ giả của Đức Chúa Trời lúc rạng đông, nắm chặt với lòng quyết tâm và sự khiêm nhường, tượng trưng cho sự kiên trì trong đức tin và phước lành ông nhận được từ Đức Chúa Trời.

Khi Gia-cốp trên đường về nhà để gặp anh mình là Ê-sau, ông đã vật lộn suốt đêm với Đức Chúa Trời, và đến rạng sáng ông được cho biết rằng mình đã thắng. Điều đó có nghĩa là gì? Làm sao một con người bình thường lại có thể thắng Đức Chúa Trời?

Đêm bên bờ sông

Gia-cốp đang trở về sau hai mươi năm xa nhà. Ông từng bỏ nhà ra đi vì Ê-sau muốn giết ông. Giờ đây ông nghe tin Ê-sau đang kéo quân đến gặp mình:

6Gia nhân quay về báo Gia-cốp: “Chúng tôi đã tìm gặp Ê-sau.32:6 Ê-sau, anh của ông Ông ấy đang đem một lực lượng 400 người đến đón chủ.” 7Gia-cốp được tin; ông phập phồng lo sợ. Để đề phòng mọi bất trắc, ông chia gia nhân làm hai toán, cho mỗi toán coi sóc một nửa số súc vật.32:7 Nt bầy gia súc, chiên, lạc đà
( Sáng Thế Ký 32:6-7 )

Đêm đó, Gia-cốp đưa gia đình qua sông Gia-bốc, còn mình ở lại một mình:

24Đang một thân một mình, Gia-cốp bỗng thấy một người xuất hiện và đấu vật với mình cho đến rạng đông. 25Thấy mình không thắng được, Người ấy liền đập vào hông của Gia-cốp, làm trặc xương đùi, 26và bảo rằng: “Trời đã sáng, hãy để Ta đi.”
Gia-cốp đáp: “Nếu Ngài không ban phước lành cho con, con không để Ngài đi đâu.”
27Người ấy hỏi: “Tên con là gì?”
Đáp rằng: “Gia-cốp.”
28Người liền bảo: “Tên con không phải là Gia-cốp nữa nhưng sẽ đổi lại là Ít-ra-ên, vì con đã tranh đấu với Đức Chúa Trời và người, và con đều thắng cả.”
( Sáng Thế Ký 32:24-28 )

Hãy chú ý câu chuyện nói gì. Câu chuyện không nói Gia-cốp đã áp đảo Đức Chúa Trời. Người ấy không thể kết thúc cuộc vật lộn, và chỉ với một cái chạm vào hông, Ngài đã cho thấy ai thật sự mạnh hơn. Điều Gia-cốp giành được là một phước lành, vì ông không buông ra cho đến khi nhận được. Để hiểu vì sao đêm này quan trọng, chúng ta cần thấy Gia-cốp đã là người như thế nào, và nhà tiên tri Ô-sê giúp chúng ta làm điều đó.

Ô-sê đưa ra một tấm gương

Ô-sê sống nhiều thế kỷ sau và nói với Y-sơ-ra-ên, dân tộc là con cháu của Gia-cốp và đã lạc xa Đức Chúa Trời. Ông kể lại cuộc đời Gia-cốp để họ nhìn thấy chính mình trong đó:

2Bây giờ Chúa Hằng Hữu kết án nghịch Giu-đa.
Ngài sẽ trừng phạt Gia-cốp vì tất cả đường lối gian lận của họ,
và báo đúng theo việc họ đã làm.
3Dù trong lòng mẹ,
Gia-cốp đã nắm gót anh mình;
khi ông trưởng thành,
ông còn tranh đấu với Đức Chúa Trời.
4Phải, Gia-cốp đã vật lộn với thiên sứ và thắng cuộc.
Ông đã khóc lóc và nài xin ban phước.
Tại Bê-tên ông gặp Đức Chúa Trời mặt đối mặt,
và Đức Chúa Trời phán dạy ông:
5“Chúa Hằng Hữu, Đức Chúa Trời Vạn Quân,
Danh Ngài là Chúa Hằng Hữu!
6Vậy bây giờ, hãy quay về với Đức Chúa Trời ngươi.
Hãy giữ sự yêu thương và công chính,
và luôn luôn nương dựa vào Ngài.
( Ô-sê 12:2-6 )

Ô-sê nhắc đến cuộc vật lộn và những mưu toan, nhưng ông cũng nhớ rằng Gia-cốp đã khóc và nài xin. Ông kết thúc bằng một lời mời, không phải một bản án: “hãy trở về với Đức Chúa Trời của ngươi.”

Một cuộc đời nắm giữ

Tên của Gia-cốp gắn với lúc ông chào đời, khi ông ra đời tay nắm gót chân người anh sinh đôi. Trước khi hai đứa trẻ sinh ra, Đức Chúa Trời đã nói với mẹ chúng một điều quan trọng cho câu chuyện này:

23Chúa Hằng Hữu đáp: “Hai con trai trong lòng ngươi sẽ trở thành hai nước chống đối nhau. Nước này mạnh hơn nước kia; đứa lớn sẽ phục dịch đứa nhỏ.”
( Sáng Thế Ký 25:23 )

Gia-cốp không cần phải bày mưu để nhận điều Đức Chúa Trời đã định sẵn. Nhưng ông đã làm vậy. Ông mua quyền trưởng nam của Ê-sau khi anh mình đang đói:

31Gia-cốp đề nghị: “Được rồi, anh cứ trao quyền trưởng nam cho tôi, tôi cho anh ăn súp!”
32Ê-sau đáp: “Khi người ta đói gần chết, người ta còn giữ quyền trưởng nam làm gì.”
33Gia-cốp nắm ngay cơ hội: “Vậy anh thề đi.” Ê-Sau bèn thề và bán quyền trưởng nam cho em mình.
( Sáng Thế Ký 25:31-33 )

Sau đó ông lừa người cha mù lòa là Y-sác bằng cách giả làm Ê-sau, để nhận phước lành dành cho con đầu lòng:

19Gia-cốp thưa: “Con là Ê-sau, con đầu lòng của cha. Con đã làm như cha dặn bảo. Đây, món thịt rừng cha thích. Mời cha ngồi dậy và ăn, rồi cha chúc phước lành cho con.”
( Sáng Thế Ký 27:19 )

Khi làm việc cho cậu mình là La-ban, ông tìm ra một cách khôn khéo để làm đàn gia súc của mình thêm đông bằng sự thiệt hại của La-ban. La-ban cũng đã đối xử bất công với ông, nhưng Gia-cốp đáp mưu bằng mưu:

41Khéo hơn nữa, Gia-cốp chỉ đặt các cành lột vỏ trước các dê và chiên mập mạnh. 42Các con ốm yếu vẫn tiếp tục đẻ con gầy guộc cho La-ban; chỉ những đàn con mập mạnh mới về tay Gia-cốp.
( Sáng Thế Ký 30:41-42 )

Và cuối cùng ông lén rời khỏi nhà La-ban mà không từ biệt:

20Gia-cốp lập mưu đánh lạc hướng La-ban, người A-ram, không cho ông biết ý định hồi hương của mình, 21Gia-cốp đem cả gia đình và tài sản qua Sông Ơ-phơ-rát, đi thẳng về núi Ga-la-át.
( Sáng Thế Ký 31:20-21 )

Tất cả những điều này xảy ra sau khi Đức Chúa Trời phán với ông trong một giấc mơ và hứa ở cùng ông:

15Này, Ta ở cùng con luôn, con đi đâu, Ta sẽ theo gìn giữ đó và đem con về xứ này, vì Ta không bao giờ bỏ con cho đến khi Ta hoàn thành lời Ta đã hứa với con.”
( Sáng Thế Ký 28:15 )

Gia-cốp đã không tin lời hứa ấy. Ông cố tự mình giành lấy phước lành.

Vật lộn chống lại con đường

Theo nghĩa đó, Gia-cốp đã vật lộn chống lại Đức Chúa Trời từ lâu trước đêm bên bờ sông. Ông chống lại con đường Đức Chúa Trời đã vạch ra cho mình và cố đạt mục tiêu bằng lối đi riêng. Vua Đa-vít, trong một bài thi thiên nói về cái giá của việc chống lại Đức Chúa Trời và sự nhẹ nhõm khi được tha thứ, mô tả điều Đức Chúa Trời ban thay vào đó:

8Chúa Hằng Hữu phán: “Ta sẽ dạy con, chỉ cho con đường lối phải theo.
Mắt Ta sẽ dõi theo và hướng dẫn.
9Đừng dại dột cứng cổ32:9 Nt không hiểu biết như la, như ngựa,
phải dùng hàm thiếc, dây cương mới chịu vâng phục.”
( Thi Thiên 32:8-9 )

Đức Chúa Trời không muốn lôi kéo chúng ta như một con vật bướng bỉnh. Ngài ngỏ ý dẫn dắt chúng ta, nếu chúng ta chịu để Ngài làm.

Ông cầu xin, và Đức Chúa Trời ban cho

Dù vậy, Gia-cốp vẫn không chịu buông ra cho đến khi được ban phước, và Đức Chúa Trời đã ban cho ông. Ông nhận tên mới là Y-sơ-ra-ên, và mười hai con trai của ông trở thành mười hai chi tộc của cả một dân tộc. Khi cuối cùng gặp Ê-sau, nỗi sợ lớn nhất của ông tan biến:

4Ê-sau chạy đến ôm choàng Gia-cốp và bá lấy cổ mà hôn. Hai anh em đều khóc.
( Sáng Thế Ký 33:4 )

Nhưng dân tộc mang tên ông thường đi theo lối cũ của ông: lạc lối, vật lộn, rồi trở về. Nhiều thế kỷ sau, Đức Chúa Trời phán về điều này qua Ê-sai:

2Suốt ngày Ta mở rộng vòng tay để chờ đón dân phản loạn.
Nhưng chúng cứ đi theo con đường gian ác
và cưu mang ý tưởng gian tà.
3Suốt ngày chúng công khai phỉ báng Ta ngay trước mặt Ta,
dâng tế lễ cho thần tượng trong vườn,
đốt hương cho tà linh trên tường gạch.
4Ban đêm, chúng ra ngồi tĩnh tâm ngoài nghĩa địa,
thờ phượng những người chết.
Chúng ăn thịt heo tế thần
và nấu các món ăn gớm ghiếc trong nồi.
( Y-sai 65:2-4 )

Vòng tay Đức Chúa Trời đã dang rộng “suốt cả ngày”. Đó cũng chính là sự kiên nhẫn mà Gia-cốp đã gặp bên bờ sông.

Một Người Con không vật lộn

Nhiều năm sau, có một người xuất hiện, Đấng không chống lại con đường của Đức Chúa Trời. Vào đêm trước khi chịu chết, Chúa Giê-su cầu nguyện trong một khu vườn và xin cho sự đau khổ sắp tới được cất đi. Rồi Ngài phó mình cho kế hoạch của Cha:

39Chúa đi một quãng, rồi quỳ gối sấp mặt xuống đất cầu nguyện: “Cha ơi! Nếu có thể được, xin cho Con khỏi uống chén này. Nhưng xin theo ý Cha, chứ không theo ý Con.”
( Ma-thi-ơ 26:39 )

Nơi Gia-cốp vật lộn để được theo ý mình, Chúa Giê-su đã nhường ý mình. Nơi Ngài, chúng ta thấy con đường trông như thế nào khi được bước đi mà không chống cự.

Điều này có ý nghĩa gì với chúng ta

Vậy chúng ta không cần phải vật lộn với Đức Chúa Trời. Đa-vít đã viết về cái giá ông phải trả khi chống cự, và về điều ông tìm thấy khi cuối cùng thôi trốn tránh:

3Khi con không chịu xưng nhận tội
xương cốt hao mòn,
suốt ngày rên rỉ.
4Ngày và đêm tay Chúa đè trên con nặng nề.
Sức lực con tan như sáp dưới nắng hạ.
5Cho đến lúc con nhận tội với Chúa,
không che giấu gian ác con.
Con tự bảo: “Ta sẽ xưng tội với Chúa Hằng Hữu.”
Và Chúa đã tha thứ con! Mọi tội ác đã qua.
( Thi Thiên 32:3-5 )

Đó là lời mời mà Ô-sê đã nhắc lại với Y-sơ-ra-ên: hãy trở về. Và sách Châm Ngôn nói điều ấy thật giản dị:

5Hãy hết lòng tin cậy Chúa Hằng Hữu;
đừng nương vào sự hiểu biết của riêng con.
6Trong các việc làm của con, hãy cầu xin Ngài,
và Ngài sẽ hướng dẫn con trong các nẻo con đi.
( Châm Ngôn 3:5-6 )

Giống như Gia-cốp, chúng ta có thể bị Đức Chúa Trời giữ lại suốt một đêm dài. Tin mừng là Ngài không phải đối thủ của chúng ta trong cuộc vật lộn. Ngài chính là Đấng mà chúng ta thật sự đang xin phước lành.

Kinh Thánh Hiện Đại (KTHD)