ئاساسىي مەزمۇنغا ئۆتۈش

ياقۇپ خۇدا بىلەن كېلىشىپ غەلىبە قىلدى. بۇنىڭ مەنىسى نېمە؟

ياقۇب سەھەر ۋاقتىدا ئىلاھىي بىر ئەلچى بىلەن چېلىشىدۇ، قەتئىيلىك ۋە كەمتەرلىك بىلەن ئۇنى چىڭ تۇتۇپ تۇرىدۇ؛ بۇ ئىماندىكى چىداملىقنى ۋە ئۇنىڭ خۇدادىن تاپقان بەرىكىتىنى بىلدۈرىدۇ.

ياقۇپ ئاكىسى ئەساۋ بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن ئۆيىگە قايتىۋاتقاندا، كېچىچە خۇدا بىلەن چېلىشتى، تاڭ سەھەردە ئۇنىڭغا غەلىبە قىلغانلىقى ئېيتىلدى. بۇنىڭ مەنىسى نېمە؟ ئاددىي بىر ئىنسان خۇداغا قانداقمۇ غالىب كېلەلىسۇن؟

دەريا بويىدىكى كېچە

ياقۇپ يىگىرمە يىل يىراقتا بولغاندىن كېيىن قايتىپ كېلىۋاتاتتى. ئۇ ئەسلىدە ئەساۋ ئۇنى ئۆلتۈرمەكچى بولغانلىقى ئۈچۈن ئۆيدىن ئايرىلغانىدى. ئەمدى ئۇ ئەساۋنىڭ بىر قوشۇن بىلەن ئۆزىنى كۈتۈۋېلىشقا كېلىۋاتقانلىقىنى ئاڭلىدى:

خەۋەرچىلەر ياقۇپنىڭ يېنىغا يېنىپ كېلىپ: ــ بىز ئاكىلىرى ئەساۋنىڭ قېشىغا باردۇق؛ ئۇ تۆت يۈز كىشىنى ئېلىپ، سىلىنىڭ ئالدىلىرىغا كېلىۋاتىدۇ، ــ دېدى. ياقۇپ ناھايىتى قورقۇپ، غەم-غۇسسىگە چۈشۈپ ئادەملىرىنى قوي، كالا ۋە تۆگىلىرىگە قوشۇپ، ئىككى توپقا ئايرىدى.
( يارىتىلىش 32:6-7 )

شۇ كېچىسى ياقۇپ ئائىلىسىدىكىلەرنى يابوك دەرياسىنىڭ ئۇ تەرىپىگە ئۆتكۈزۈپ، ئۆزى يالغۇز قالدى:

ياقۇپ بولسا بۇ قاتتا يالغۇز قالدى؛ بىر زات كېلىپ شۇ يەردە ئۇنىڭ بىلەن تاڭ ئاتقۇچە چېلىشتى. لېكىن بۇ زات ئۇنى يېڭەلمەيدىغانلىقىنى كۆرۈپ، ئۇنىڭ يوتىسىنىڭ يىرىقىغا قولىنى تەگكۈزۈپ قويدى؛ شۇنىڭ بىلەن ئۇلار چېلىشىۋاتقاندا ياقۇپنىڭ يوتىسى قازاندىن چىقىپ كەتتى. ئۇ زات: ــ مېنى قويۇپ بەرگىن، چۈنكى تاڭ ئاتاي دەپ قالدى، دېدى. ــ سەن مېنى بەرىكەتلىمىگۈچە، سېنى قويۇپ بەرمەيمەن، دېدى ياقۇپ. ئۇ ئۇنىڭدىن: ــ ئېتىڭ نېمە؟ دەپ سورىدى. ئۇ: ئېتىم ياقۇپ، ــ دېدى. ئۇ ئۇنىڭغا: ــ سېنىڭ ئېتىڭ بۇنىڭدىن كېيىن ياقۇپ بولماي، بەلكى ئىسرائىل بولىدۇ؛ چۈنكى سەن خۇدا بىلەنمۇ، ئىنسان بىلەنمۇ ئېلىشىپ غالىب كەلدىڭ، ــ دېدى.
( يارىتىلىش 32:24-28 )

ھېكايىنىڭ نېمە دەيدىغانلىقىغا دىققەت قىلىڭ. ئۇ ياقۇپ خۇدانى يېڭىپ كەتتى دېمەيدۇ. ئۇ ئادەم چېلىشىشنى ئاخىرلاشتۇرالمىدى، ئەمما يوتىسىغا بىرلا قېتىم تەگكۈزۈپ، ھەقىقەتەن كىمنىڭ كۈچلۈك ئىكەنلىكىنى كۆرسەتتى. ياقۇپنىڭ غەلىبە قىلغىنى بىر بەخت ئىدى، چۈنكى ئۇ بەختكە ئېرىشمىگۈچە قويۇپ بەرمىدى. بۇ كېچىنىڭ نېمە ئۈچۈن مۇھىم ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش ئۈچۈن، ياقۇپنىڭ ئىلگىرى قانداق ئادەم بولغانلىقىنى كۆرۈشىمىز كېرەك، پەيغەمبەر ھوشىيا بۇنىڭدا بىزگە ياردەم بېرىدۇ.

ھوشىيا ئەينەك تۇتىدۇ

ھوشىيا نەچچە ئەسىر كېيىن ياشىغان بولۇپ، ياقۇپنىڭ ئەۋلادلىرى بولغان ۋە خۇدادىن يىراقلىشىپ كەتكەن ئىسرائىل خەلقىگە سۆز قىلدى. ئۇ ياقۇپنىڭ ھاياتىنى ئۇلارنىڭ ئۆزىنى ئۇنىڭدا كۆرۈشى ئۈچۈن قايتا بايان قىلدى:

پەرۋەردىگارنىڭ يەھۇدا بىلەنمۇ بىر دەۋاسى بار؛ ئۇ ياقۇپنى يوللىرى بويىچە جازالايدۇ؛ ئۇنىڭ قىلمىشلىرىنى ئۆز ئۈستىگە قايتۇرىدۇ. ئۇ بالىياتقۇدا تۇرۇپ ئاكىسىنى تاپىنىدىن تۇتۇۋالغان، ئۆز كۈچى بىلەن خۇدا بىلەن ئېلىشقان؛ ئۇ بەرھەق پەرىشتە بىلەن ئېلىشىپ، غەلىبە قىلدى؛ ئۇ يىغلىدى، ئۇنىڭغا دۇئا-تىلاۋەت قىلدى؛ خۇدا ئۇنى بەيت-ئەلدە تېپىۋالدى، ۋە شۇ يەردە بىزگە سۆز قىلدى؛ ــ يەنى پەرۋەردىگار، ساماۋى قوشۇنلارنىڭ سەردارى بولغان خۇدا، ــ «پەرۋەردىگار» بولسا ئۇنىڭ خاتىرە نامىدۇر! شۇڭا سەن، خۇدايىڭ ئارقىلىق، ئۇنىڭ يېنىغا قايت؛ مېھرىبانلىق ۋە ئادالەتنى قولۇڭدىن بەرمە، خۇدايىڭغا ئۈمىد باغلاپ، ئۇنى ئىزچىل كۈتكىن. ئالدامچى سودىگەر
( ھوشىيا 12:2-6 )

ھوشىيا چېلىشىش ۋە ھىيلە-مىكىرنى تىلغا ئالىدۇ، ئەمما ياقۇپنىڭ يىغلاپ يالۋۇرغانلىقىنىمۇ ئەسلەيدۇ. ئۇ ھۆكۈم بىلەن ئەمەس، تەكلىپ بىلەن خۇلاسىلەيدۇ: «خۇدايىڭنىڭ يېنىغا قايت.»

تۇتۇۋېلىشقا تىرىشقان ھايات

ياقۇپنىڭ ئىسمى ئۇنىڭ تۇغۇلغان دەقىقىسى بىلەن باغلىنىدۇ، ئۇ چاغدا ئۇ قوشكېزەك ئاكىسىنىڭ تاپىنىنى تۇتقان ھالدا دۇنياغا كەلگەنىدى. بالىلار تۇغۇلۇشتىن بۇرۇن، خۇدا ئۇلارنىڭ ئانىسىغا بۇ يەردە مۇھىم بولغان بىر گەپنى ئېيتقانىدى:

پەرۋەردىگار ئۇنىڭغا: ــ «سېنىڭ قورسىقىڭدا ئىككى ئەل باردۇر، ئىچىڭدىن ئىككى خەلق چىقىپ بىر-بىرىدىن ئايرىلىدۇ، بىر خەلق يەنە بىر خەلقتىن غالىب كېلىدۇ، چوڭى كىچىكىنىڭ خىزمىتىنى قىلىدۇ» ــ دېدى.
( يارىتىلىش 25:23 )

ياقۇپنىڭ خۇدا ئاللىقاچان پىلانلىغاننى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن ھىيلە ئىشلىتىشىگە ھاجەت يوق ئىدى. لېكىن ئۇ ئىشلەتتى. ئۇ ئاكىسى ئاچ قالغاندا ئەساۋنىڭ تۇنجىلىق ھوقۇقىنى سېتىۋالدى:

ياقۇپ ئۇنىڭغا: ــ ئۇنداق بولسا، تۇنجىلىق ھوقۇقۇڭنى ماڭا سېتىپ بەرگىن، ــ دېدى. ئەساۋ: ــ مەن ئۆلەي دەۋاتىمەن، بۇ تۇنجىلىق ھوقۇقىنىڭ ماڭا نېمە پايدىسى؟ ــ دېدى. ياقۇپ: ــ ئەمىسە ھازىر ماڭا قەسەم قىلغىن، دېۋىدى، ئۇ ئۇنىڭغا قەسەم قىلىپ، تۇنجىلىق ھوقۇقىنى ياقۇپقا سېتىپ بەردى.
( يارىتىلىش 25:31-33 )

كېيىن ئۇ كۆزى ئوچۇق ئاتىسى ئىسھاقنى ئەساۋ بولۇپ ئالداپ، تۇنجى ئوغۇلغا مەخسۇس بەختنى ئالدى:

ياقۇپ ئاتىسىغا جاۋاب بېرىپ: ــ مەن چوڭ ئوغۇللىرى ئەساۋمەن، ماڭا ئېيتقانلىرىدەك قىلدىم؛ ئەمدى ئورۇنلىرىدىن تۇرۇپ، ئولتۇرۇپ قىلغان ئوۋۇمنىڭ گۆشىگە ئېغىز تېگىپ، ئاندىن كۆڭۈللىرىدىن ماڭا بەخت-بەرىكەت تىلەپ دۇئا قىلغايلا، ــ دېدى.
( يارىتىلىش 27:19 )

ئاتىسىنىڭ ئاكىسى بولغان تاغىسى لابانغا خىزمەت قىلىۋاتقاندا، ئۇ لابانغا زىيان سېلىپ ئۆز پادىلىرىنى كۆپەيتىشنىڭ ئەقىللىق بىر يولىنى تاپتى. لابانمۇ ئۇنىڭغا ئادىلسىز مۇئامىلە قىلغانىدى، لېكىن ياقۇپ ھىيلىگە ھىيلە بىلەن جاۋاب بەردى:

ساغلام كۈچلۈك مال جۈپلەشكىنىدە، ياقۇپ چىۋىقلارنى پادىنىڭ كۆز ئالدىغا ئۇلاقلاردا قوياتتى؛ ماللار شۇ چىۋىقلارنىڭ يېنىدا جۈپلىشەتتى. لېكىن جۈپلىشىۋاتقان مال ئاجىز بولسا، ئۇ چىۋىقلارنى قويمايتتى. بۇ تەرىقىدە ئاجىزلىرى لابانغا، كۈچلۈكلىرى ياقۇپقا تەۋە بولدى.
( يارىتىلىش 30:41-42 )

ئاخىرىدا ئۇ لابانىڭ ئۆيىدىن خوشلاشماستىن يوشۇرۇن كېتىپ قالدى:

ياقۇپ ئارامىي لابانغا ئۆز قېشىدىن ئوغرىلىقچە قېچىپ كېتىدىغانلىقىنى ئۇقتۇرماي ئۇنى ئالداپ قويغانىدى. ئۇ بار-يوقىنى ئېلىپ قېچىپ كەتتى؛ ئۇ دەريادىن ئۆتۈپ گىلېئاد تېغى تەرەپكە قاراپ يول ئالدى. لاباننىڭ ياقۇپنى قوغلىشى
( يارىتىلىش 31:20-21 )

بۇلارنىڭ ھەممىسى خۇدا چۈشىدە ئۇنىڭغا سۆز قىلىپ، ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولىدىغانلىقىغا ۋەدە بەرگەندىن كېيىن يۈز بەردى:

مانا، مەن سەن بىلەن بىللىدۇرمەن، قەيەرگە بارساڭ سېنى ئامان-ئېسەن ساقلاپ، بۇ زېمىنغا سېنى قايتۇرۇپ كېلىمەن؛ چۈنكى ساڭا ئېيتقان سۆزۈمنى ئادا قىلماي تۇرۇپ، سېنى تاشلىمايمەن» ــ دېدى.
( يارىتىلىش 28:15 )

ياقۇپ بۇ ۋەدىگە ئىشەنمىدى. ئۇ بەختنى ئۆز كۈچى بىلەن قولغا كەلتۈرمەكچى بولدى.

يولغا قارشى چېلىشىش

بۇ مەنىدىن ئېيتقاندا، ياقۇپ دەريا بويىدىكى ئۇ كېچىدىن خېلى بۇرۇنلا خۇداغا قارشى تىرىشىپ كېلىۋاتاتتى. ئۇ خۇدا ئۇنىڭغا بەلگىلىگەن يولغا قارشى تۇرۇپ، مەقسەتكە ئۆز يولى بىلەن يەتمەكچى بولاتتى. پادىشاھ داۋۇت خۇداغا قارشى تۇرۇشنىڭ بەدىلى ۋە كەچۈرۈم قىلىنىشنىڭ ئارام-ئاسايىشى توغرىسىدىكى بىر زەبۇردا، خۇدانىڭ ئۇنىڭ ئورنىغا نېمە تەقدىم قىلىدىغانلىقىنى بايان قىلىدۇ:

ــ «مەن سەن مېڭىشقا تېگىشلىك يولدا سېنى يېتەكلەيمەن ھەم تەربىيلەيمەن؛ مېنىڭ كۆزۈم ئۈستۈڭدە بولۇشى بىلەن ساڭا نەسىھەت قىلىمەن. ئەقلى يوق بولغان ئات ياكى ئېشەكتەك بولما؛ ئۇلارنى چەكلەشكە تىزگىنلەيدىغان يۈگەن بولمىسا، ئۇلار ھەرگىز ساڭا يېقىن كەلمەيدۇ».
( زەبۇر 32:8-9 )

خۇدا بىزنى چىدامسىز ھايۋاندەك سۆرىمەكچى ئەمەس. ئەگەر يول قويساق، ئۇ بىزگە يول باشلاشنى تەقدىم قىلىدۇ.

ئۇ سورىدى، خۇدا بەردى

شۇنداقتىمۇ ياقۇپ بەختكە ئېرىشمىگۈچە قويۇپ بەرمىدى، خۇدا ئۇنى بەخت قىلدى. ئۇ ئىسرائىل دېگەن يېڭى ئىسىمغا ئېرىشتى، ئون ئىككى ئوغلى پۈتۈن بىر مىللەتنىڭ ئون ئىككى قەبىلىسى بولدى. ئۇ ئاخىرى ئەساۋ بىلەن كۆرۈشكەندە، ئۇنىڭ ئەڭ چوڭ قورقۇنچى يوقاپ كەتتى:

ئەساۋ ئۇنىڭ ئالدىغا يۈگۈرۈپ كېلىپ، ئۇنى قۇچاقلاپ، بوينىغا گىرە سېلىپ، ئۇنى سۆيدى؛ ھەر ئىككىسى يىغلىشىپ كەتتى.
( يارىتىلىش 33:4 )

لېكىن ئۇنىڭ ئىسمىنى كۆتۈرگەن مىللەت كۆپىنچە ئۇنىڭ كونا ئادىتىگە ئەگەشتى: ئادىشىپ كېتىش، چېلىشىش، ئاندىن قايتىپ كېلىش. ئەسىرلەر كېيىن خۇدا يەشايا ئارقىلىق بۇ ھەقتە سۆز قىلدى:

بىراق يامان يولدا ماڭىدىغان، ئۆزىنىڭ پىكىر-خىيالىغا ئەگىشىپ ماڭىدىغان، ئاسىيلىق قىلغۇچى بىر خەلققە بولسا مەن كۈن بويى قولۇمنى ئۇزىتىپ ئىنتىلىپ كەلدىم. يەنى باغلاردا قۇربانلىق قىلىپ، ئۇلارنى خىشلىق سۇپىلار ئۈستىدىمۇ كۆيدۈرۈپ، كۆز ئالدىمدىلا زەردەمگە تېگىدىغان بىر خەلق؛ ئۇلار قەبرىلەر ئارىسىدا ئولتۇرىدۇ، مەخپىي جايلاردىمۇ تۈنەپ ئولتۇرىدۇ؛ ئۇلار چوشقا گۆشىنى يەيدۇ، قازان-قاچىلىرىدا ھەرقانداق يىرگىنچلىك نەرسىلەرنىڭ شورپىسى بار.
( يەشايا 65:2-4 )

خۇدانىڭ قوللىرى «كۈن بويى» ئوچۇق تۇردى. بۇ ياقۇپ دەريا بويىدا ئۇچراتقان سەۋرچانلىقنىڭ ئۆزىدۇر.

چېلىشمىغان بىر ئوغۇل

نەچچە يىل كېيىن، خۇدانىڭ يولىغا قارشى چېلىشمىغان بىر ئادەم پەيدا بولدى. ئەيسا ئۆلۈمىدىن ئالدىنقى كېچىسى بىر باغدا دۇئا قىلىپ، ئالدىدىكى ئازاپنىڭ ئېلىپ كېتىلىشىنى سورىدى. ئاندىن ئۆزىنى ئاتىنىڭ پىلانىغا تاپشۇردى:

سەل نېرىراق بېرىپ، ئۆزىنى يەرگە ئېتىپ دۈم يېتىپ دۇئا قىلىپ: ــ ئى ئاتام، مۇمكىن بولسا، بۇ قەدەھ مەندىن ئۆتۈپ كەتسۇن! لېكىن بۇ ئىش مەن خالىغاندەك ئەمەس، سەن خالىغاندەك بولسۇن، ــ دېدى.
( ماتتا 26:39 )

ياقۇپ ئۆز دېگىنىنى قىلدۇرۇش ئۈچۈن چېلىشقان يەردە، ئەيسا ئۆز ئىرادىسىدىن ۋاز كەچتى. ئۇنىڭدا بىز يولنىڭ جېدەلسىز مېڭىلغاندا قانداق بولىدىغانلىقىنى كۆرىمىز.

بۇنىڭ بىز ئۈچۈن مەنىسى

شۇڭا بىزنىڭ خۇدا بىلەن چېلىشىشىمىزنىڭ ھاجىتى يوق. داۋۇت قارشى تۇرۇشنىڭ ئۇنىڭغا قانچىلىك تەسكە توختىغانلىقىنى ۋە ئاخىرى يوشۇرۇنۇشتىن ۋاز كەچكەندە نېمىگە ئېرىشكەنلىكىنى يازدى:

مەن گۇناھىمنى ئىقرار قىلماي، سۈكۈتتە تۇرۇۋالغانىدىم، كۈن بويى ئاھۇ-پىغان ئىچىدە، سۆڭەكلىرىم چىرىپ كەتتى؛ چۈنكى مېنى باسقان قولۇڭ ماڭا كېچە-كۈندۈز ئېغىر بولدى؛ يازدىكى قۇرغاقچىلىقتەك يىلىكىم قاغجىراپ كەتتى. سېلاھ! ئەمدى گۇناھىمنى سېنىڭ ئالدىڭدا ئېتىراپ قىلدىم، قەبىھلىكىمنى سەندىن يوشۇرۇۋەرمەيدىغان بولدۇم؛ مەن: «پەرۋەردىگارغا ئاسىيلىقلىرىمنى ئېتىراپ قىلىمەن» ــ دېدىم، شۇنىڭ بىلەن سەن مېنىڭ رەزىل گۇناھىمنى كەچۈرۈم قىلدىڭ. سېلاھ!
( زەبۇر 32:3-5 )

بۇ ھوشىيانىڭ ئىسرائىلغا تەكرارلىغان تەكلىپى: قايتىپ كېلىڭلار. «ھېكمەتلەر» كىتابى بولسا ئۇنى ئاددىي قىلىپ مۇنداق ئىپادىلەيدۇ:

ئۆز ئەقلىڭگە تايانماي، پەرۋەردىگارغا چىن قەلبىڭ بىلەن تايانغىن؛ قانداقلا ئىش قىلساڭ، پەرۋەردىگارنى تونۇشقا ئىنتىل؛ ئۇ ساڭا توغرا يوللارنى كۆرسىتىدۇ.
( پەند-نەسىھەتلەر 3:5-6 )

ياقۇپقا ئوخشاش، خۇدا بىزنى ئۇزۇن بىر كېچە تۇتۇپ تۇرۇشى مۇمكىن. خۇشخەۋەر شۇكى، ئۇ بۇ كۈرەشتە بىزنىڭ رەقىبىمىز ئەمەس. ئۇ بىز ھەقىقىي ھالدا بەخت تىلەۋاتقان زاتتۇر.