Nahoana no toa masiaka amin’ny olona Andriamanitra?

Ao amin’ny Testamenta Taloha dia mamaky tantara maro momba ny olona sy ny firenena manontolo izay nandray vokany mavesatra isika. Matetika ireny tantara ireny no mamela lanjany eo am-po sy fanontaniana milamina: tena masiaka tokoa ve Andriamanitra? Fanontaniana marina izany, ary mendrika ny hojerena amim-pahatsorana sy tsy maika.

Tontolo hafa tanteraka

Andeha isika hanomboka amin’ny fahatsiarovana ny hatraiza ny fahasamihafan’ny tontolo fahiny. Tsy toerana azo antoka izy io. Nisy ny faharatsiana tany amin’ny toerana rehetra, fohy ny androm-piainana, ary sarotra be ho an’ny ankamaroan’ny olona. Na inona na inona heverintsika momba an’izany andro izany, dia tokony hovakintsika miaraka amin’io sary io ao an-tsaina izy ireny.

Tao amin’io tontolo io, dia nisafidy firenena iray Andriamanitra mba hitondra ny sitrapony ho an’ny hafa sy hampiditra lalàna sy filaminana eo amin’ny olona. Nomena ny Torah sy ny fiahian’Andriamanitra mivantana i Isiraely, izay nanavaka ilay firenena ho ohatra masina ho an’ny sisa tontolo. Nandritra ny taonjato maro, dia niezaka tamim-pahatokiana imbetsaka Andriamanitra mba hitarika ny maha-olona ho amin’ny zavatra tsara lavitra kokoa.

Mendrika ny hamarihina ny halehiban’ny maha-olona hatramin’izay, hatramin’ny andro nodoran’ny olona teo ambony alitara ny ankizy, ary nanjaka ho zavatra mahazatra ny fanararaotana, ny fanandevozana ary ny tsy rariny. Andriamanitra no mifehy ny zava-drehetra, nefa mbola tia ny hitombo ny olona. Tsy fanirian’Andriamanitra ny handrava antsika. Te hitondra antsika any amin’ny hoavy tsara kokoa Izy. Ary araka ny asehon’ny tantara, dia sarotra be ny hampiverina ny fon’ny olona ho amin’ny hatsaram-panahy, ny fahamarinana ary ny tsy fieritreretana ny tena, satria mitodika foana any amin’ilay maizina taloha ny olona.

Andeha hojerentsika izay lazain’ny mpaminany, araka ny filaharan’ny androm-piainan’izy ireo, ka avelao ny tenin’izy ireo ihany no hampiseho izay nitranga.

Amosa: fampitandremana momba ny habibiana eo amin’ny olona

Niteny tamin’ny taonjato fahavalo talohan’i Kristy i Amosa, tany amin’ireo firenena manodidina an’i Isiraely, dia tany amin’i Isiraely mihitsy avy eo. Nanomboka tamin’ny fihetsik’izy ireo tamin’ny hafa izy. Ny Amona, firenena mpifanolo-bodirindrina, dia nandeha niady mba hanitatra ny sisin-taniny ary nanao zavatra mahatsiravina tamin’ireo malemy indrindra:

13Izao no lazain'i Jehovah: noho ny fahotana telon'ny taranak'i Amona, eny, efatra aza, dia tsy havelakoHeb. tsy hahemotro izy, satria notatahany izay bevohoka tao Gileada, hanitarany ny fari-taniny;

( Amosa 1:13 )

Avy eo dia mitodika amin’ny vahoakan’Andriamanitra mihitsy i Amosa. Meloka koa izy ireo, ary ny lisitra manaraka dia momba ny vola sy ny fahefana nampiasaina hanohitra ny mahantra:

6Izao no lazain'i Jehovah: Noho ny fahotana telon'Isiraely, eny, efatra aza, dia tsy havelakoHeb. tsy hahemotro izy, satria namidiny volafotsy ny olona marina sy kapa iray lomisy ny malahelo, 7Ary mihanahana mitsiriritra ny vovo-tany eoNa: ho eo an-dohan'ny malahelo izy sady mamily ny alehan'ny mpandefitra, ary olona mianaka dia samy mandry amin'ny zazavavy iray ihany mba handoto ny anarako masina;

( Amosa 2:6-7 )

Jeremia: faharetana lava, sy alahelo

Mpaminany tany Jerosalema i Jeremia tamin’ny folo taona farany talohan’ny nianjeran’ilay tanàna tamin’i Babylona, tokony ho tamin’ny 600 talohan’i Kristy. Maro tamin’ny vahoakany no nitodika tamin’ny fanompoan-tsampy an’i Baala sy Moleka, ary natao sorona teo ambony alitara ny ankizy. Henoy ny fomba ilazan’Andriamanitra izany. Zavatra tsy nangatahiny mihitsy izany, ary tsy mbola tonga tao an-tsainy akory aza:

5ary nanorina ny fitoerana avo ho an'i Bala handoroany ny zanany ho fanatitra dorana ho an'i Bala, izay tsy nandidiako, na nolazaiko, na tao an-tsaiko akory aza.

( Jeremia 19:5 )

Faritan’ny mpaminany koa ny tany iray izay nijaly noho ny fomba fiainan’ny mponina ao aminy:

10Fa feno mpijangajanga ny tany; Ary noho ny ozona no isaonan'ny tany, efa maina ny kijana any an-efitra; Ary efa ratsy ny fanaonHeb. lalan''ny olona, sady ny tsi-fahamarinana no heriny.

( Jeremia 23:10 )

Avy eo dia mampahatsiahy ny olona i Jeremia hoe hafiriana no efa niteneny taminy Andriamanitra. Nandritra ny telo amby roapolo taona no nampitandremany azy ireo, ary efa naniraka mpaminany hafa talohany Andriamanitra:

3Hatramin'ny taona fahatelo ambin'ny folo nanjakan'i Josia, zanak'i Amona, mpanjakan'ny Joda, ka mandraka androany, dia mandritra ny telo amby roa-polo taona izao, no nahatongavan'ny tenin'i Jehovah tamiko, ary nolazaiko taminareo, eny, nifoha maraina koa aho ka nilaza; nefa tsy nihaino ianareo. 4Ary Jehovah naniraka ny mpaminany mpanompony rehetra ho any aminareo, eny, nifoha maraina koa Izy ka naniraka nefa tsy nihaino ianareo, na nanongilan-tsofina hihaino hoe: 5Samia miala amin'ny lalan-dratsinareo avy ianareo sy amin'ny ratsy fanaonareo, ka dia honina any amin'ny tany izay nomen'i Jehovah anareo sy ny razanareo hatrizay ka ho mandrakizay.

( Jeremia 25:3-5 )

Ny vokatra, rehefa tonga, dia tsy natao ho faran’ny tantara. Nomen’Andriamanitra ny vahoakany ity teny fikasana fiahiana ity miaraka amin’ny fanitsiana:

11Fa momba anao hamonjy anao Aho, hoy Jehovah; Koa na dia levoniko aza ny firenena rehetra izay nampielezako anao, Hianao tsy mba holevoniko; Nefa kosa mba hanariko araka ny antonony ihany ianao, fa tsy dia havelako fotsiny.

( Jeremia 30:11 )

Hazavainy koa ny antony nilàna ny fanitsiana, miteny tamim-pahalemem-panahy amin’ireo olona nahatsapa ny fanaintainana nefa tsy nahatakatra azy:

15Nahoana ianao no mitaraina noho ny faharatranao sy noho ny fanaintainanao izay tsy azo atsahatra? Fa noho ny habetsahan'ny helokao sy ny hamaroan'ny fahotanao no nanaovako izany taminao.

( Jeremia 30:15 )

Ary misy teny fikasana fa indray andro any dia hazava ny zava-drehetra:

24Ny firehetan'ny fahatezeran'i Jehovah tsy ho afaka ambara-panefany sy ambara-panatanterany ny hevitry ny fony; Mbola ho fantatrareo marimarina izany any am-parany.

( Jeremia 30:24 )

Ao amin’ny toko manaraka dia hitantsika ny fo miafina ao ambadik’izany rehetra izany. Na dia mamaivay an’i Isiraely aza Andriamanitra, dia miteny momba ilay firenena toy ny ray aman-dreny miteny momba ny zanaka malalany:

20Zanako mahafinaritra va Efraima, zaza malalako va izy, no dia fatra-pahatsiaro azy isaky ny mitezitra azy Aho? Noho izany dia onena azy ny fokoHeb. maneno ny tsinaiko; Hamindra fo aminy tokoa Aho, hoy Jehovah.

( Jeremia 31:20 )

Nahazatra nilaza ny olona tamin’ny andron’i Jeremia fa mijaly ny ankizy noho ny zavatra nataon’ny ray aman-dreniny. Mamaly Andriamanitra fa tsirairay samy tompon’andraikitra amin’ny safidiny:

30Fa ny olona rehetra samy ho fatin'ny helony avy; Izay rehetra homana ny voaloboka maharikivy. Dia izy ihany no hadilo nify.

( Jeremia 31:30 )

Taty aoriana, rehefa ho tapitra ny anjaran’i Jerosalema, dia niteny indray i Jeremia momba ireo alitara tao amin’ny Lohasaha Ben-Hinoma, izay nanaovana sorona ny ankizy ho an’ny andriamanitra Moleka, ary hita mazava ny alahelon’Andriamanitra noho izany:

35ary nanorina ny fitoerana avon'i Bala, izay ao amin'ny Lohasahan'ny taranak'i Hinoma, izy mba hampandeha ny zananilahy sy ny zananivavy hamaky ny afo ho an'i Moloka, izay tsy nandidiako azy, na tao an-tsaiko akory aza, ka dia nanao izany fahavetavetana izany izy mba hampanota ny Joda.

( Jeremia 32:35 )

Ezekiela: ny antony napetraka mazava

Mpaminany teo amin’ireo olona efa nentina tao Jerosalema nankany Babylona i Ezekiela. Ny hafatra ataony dia mamaritra izay nitranga tany an-tanàna. Voalohany, sary iray momba ny tany feno herisetra:

23Manefa gadra, fa efa feno fitsarana ny amin'ny fandatsahan-drà ny tany, ary feno fampahoriana ny tanàna.

( Ezekiela 7:23 )

Nilaza tamin’ny tenany koa ny olona fa tsy mahita na tsy miraharaha Andriamanitra. Mamaly Andriamanitra fa mahita ny zava-drehetra Izy:

9Dia hoy Izy tamiko: Lehibe dia lehibe ny heloky ny taranak'ny Isiraely sy ny Joda, ary feno ran'olona nalatsaka ny tany, sady feno fitsarana miangatra ny tanàna, satria hoy izy: Jehovah efa nahafoy ny tany ary Jehovah tsy mahita.

( Ezekiela 9:9 )

Ampitandremin’i Ezekiela ny fitsarana mafy ho avy amin’i Jerosalema, ary ny tanjona mahagaga ao aminy: ho avy any Babylona ireo tafavoaka velona, ary ny tantarany no hampiseho amin’ireo andevo fa tsy nisy nitranga raha tsy nisy antony.

21Fa izao no lazain'i Jehovah Tompo: Koa mainka raha alefako hamely an'i Jerosalema izao fitsarako efatra mandoza izao, dia ny sabatra sy ny mosary sy ny biby masiaka ary ny areti-mandringana, mba hahafongotra azy, na olona na biby!

22Kanefa, indro, hisy sisa afaka ihany izy ho entina mivoaka, dia ny zanakalahy sy ny zanakavavy; indro, hivoaka ho any aminareo ireo, ka ho hitanareo ny alehany sy ny ataony, dia hionona ianareo noho ny amin'ny loza rehetra izay nataoko mihatra amin'i Jerosalema, dia izay rehetra nataoko mihatra aminy. 23Eny, hampionona anareo ireo, rehefa hitanareo ny alehany sy ny ataony; ka dia ho fantatrareo fa tsy nataotaoko foana izay rehetra nataoko taminy, hoy Jehovah Tompo.

( Ezekiela 14:21-23 )

Miteny koa Andriamanitra fa natolotra ho an’ny sampy ny zanany, ary tsapany ho fivadihana izany:

20Ary nentinao ny zanakao-lahy sy ny zanakao-vavy, izay naterakao ho Ahy, dia novonoinao ho fanatitra ho an'ireo mba hohanina. Moa zavatra kely va izany fijangajanganao izany? 21Ary novonoinao ny zanakao, fa natolotrao ka nampandehaninao namaky ny afo ho an'ireo.

( Ezekiela 16:20-21 )

Ary mampahatsiahy ny vahoaka ny momba an’i Sodoma Izy, tanàna malaza noho ny anjarany. Mety hahagaga ny antony nomena. Tsy herisetra ihany, fa ny reharehana, ny fiainana mora, ary ny fihodinana lavitra ny mahantra koa:

49Indro, izao no helok'i Sodoma rahavavinao: Avonavona sy fahabetsahan-kanina ary fahatokiam-poana no tao aminy sy tao amin'ny zananivavy, ary tsy mba nitantana ny malahelo sy ny mahantra izy. 50Niavonavona izy ka nanao fahavetavetana teo anatrehako; ary nony nahita izany Aho, dia nanaisotra azy.

( Ezekiela 16:49-50 )

Farany, mamaritra tsirairay ny ota feno tao Jerosalema i Ezekiela: mpitondra namono, mpitondra namono, vehivavy efa maty vadiny sy kamboty nampijaliana, fiampangana diso izay nahafaty ny tsy manan-tsiny, ary habibiana tao anatin’ny fianakaviana:

6Indreo ny lehiben'ny Isiraely efa samy ao aminao araka ny herinyHeb sandriny avy mba handatsa-drà. 7Ao aminao no anozonana ray aman-dreny; ary ao aminao no anaovana izay sarotra amin'ny vahiny; ary ao aminao no ampahoriana ny kamboty sy ny mpitondratena. 8Hamavoinao ny zavatra masina. ary lotoinao ny Sabatako. 9Ao aminao misy olona mandehandeha manaratsy mba handatsa-drà; ary ao aminao misy mihinana eny an-tendrombohitra; ao aminao misy manao fahavetavetana. 10Ao aminao misy mandry amin-drainy; ao aminao misy misavika izay mararin'ny fadim-bolana. 11Misy manao fahavetavetana amin'ny vadin'ny namany; misy manao fahavetavetana mandoto ny vinantovaviny; ary misy misavika ny anabaviny zanakavavin-drainy. 12Ao aminao misy mandray kolikoly handatsa-drà; maka zana-bola sy tombony ianao sady manao an-keriny mandroba ny an'ny namanao ka manadino Ahy, hoy Jehovah Tompo.

( Ezekiela 22:6-12 )

Izay azontsika raisina avy amin’izany

Rehefa vakintsika araka ny filaharany ireo andalana ireo, dia mihamazava ny sary. Nialoha ny fahoriana nitranga ny fampitandremana naharitra. Nanaraka ny habibiana tena izy izy ireny, indrindra ny amin’ny malemy sy ny tanora. Ary avy amin’Andriamanitra izy ireny, izay miteny momba ny vahoakany ho zanany malala, izay tsy mifaly amin’ny fanitsiana azy ireo, ary mamerina mampanantena hoavy aorian’izany.

Nisy andro sarotra indrindra, tamin’ny fotoana niasan’Andriamanitra hampiverina ny olona sy hanao ity tontolo ity ho toerana tsara kokoa. Lavitra no tafaverina hatramin’izay, nefa mbola betsaka ny zavatra tsy maintsy hamboarina eo aminay ankehitriny.

Anisan’ity tontolo simba ity ny fijaliana, ary tsy mahafina izany ny Testamenta Vaovao. Milaza koa izy fa tsy nijanona lavitra azy Andriamanitra. Tao amin’i Jesosy no niditra tao aminy Izy, ary ireo manaraka Azy dia mahita fa na ny fahoriana aza mety hampiseho ny fiainany:

10mitondra ny fahafatesanGr. ny famonoanana an''i Jesosy mandrakariva ao amin'ny tena izahay, mba haseho ao amin'ny tenanay koa ny fiainan'i Jesosy.

( 2 Korintiana 4:10 )

Angamba ny valiny tsara indrindra amin’ireo fanontaniana nampiakarin’ireto pejy ireto dia ny valiny manetry tena: ny mamaky miadana, ny matoky fa lehibe noho izay hitantsika ny faharetan’Andriamanitra, ary ny mangataka aminy mba hanao antsika ho anisan’ny fanamboarana.