Pse duket Perëndia kaq mizor ndaj njerëzve?

Në Dhiatën e Vjetër lexojmë shumë histori për njerëz dhe për kombe të tëra që u përballën me pasoja të rënda. Këto histori shpesh na lënë me një peshë në zemër dhe me një pyetje të heshtur: a është vërtet Perëndia kaq mizor? Është një pyetje e ndershme dhe meriton një vështrim të sinqertë e pa nxitim.

Një botë shumë ndryshe

Le të fillojmë duke kujtuar sa ndryshe ishte bota e lashtë. Ajo nuk ishte një vend i sigurt. Mizoria ishte kudo, jeta ishte e shkurtër dhe për shumicën e njerëzve ishte edhe shumë e vështirë. Çfarëdo që të mendojmë për ato kohë, duhet t’i lexojmë me atë pamje në mendje.

Në atë botë, Perëndia zgjodhi një komb që t’ua çonte vullnetin e Tij të tjerëve dhe të sillte ligj e rend mes njerëzve. Izraelit iu dha Tora dhe kujdesi i vetë Perëndisë, që e veçuan kombin si një shembull të shenjtë për pjesën tjetër të botës. Gjatë shumë shekujve, Perëndia u përpoq me durim herë pas here ta udhëhiqte njerëzimin drejt diçkaje më të mirë.

Vlen të vërejmë sa larg ka ecur njerëzimi që atëherë, nga kohët kur fëmijët digjeshin mbi altarë dhe kur abuzimi, skllavëria e padrejtësia ishin të zakonshme. Perëndia i kontrollon të gjitha, megjithatë dëshiron që njerëzit të rriten. Ai nuk dëshiron të na shkatërrojë. Ai dëshiron të na çojë drejt një të ardhmeje më të mirë. Dhe, siç e tregon historia, është shumë e vështirë t’i kthesh zemrat e njerëzve drejt mirësisë, ndershmërisë dhe vetëmohimit, sepse njerëzit vazhdojnë të kthehen te errësira e vjetër.

Le të shohim çfarë thonë profetët, sipas radhës në të cilën jetuan, dhe le ta lëmë fjalën e tyre të tregojë vetë se çfarë po ndodhte.

Amosi: një paralajmërim për mizorinë mes njerëzve

Amosi foli në shekullin e tetë p.K., fillimisht për kombet përreth Izraelit e pastaj për vetë Izraelin. Ai fillon me mënyrën si silleshin me njëri-tjetrin. Amoni, një komb fqinj, kishte shkuar në luftë për të zgjeruar kufijtë e tij dhe i kishte bërë diçka të tmerrshme më të dobëtve:

13Kështu thotë Zoti: "Për tre krime të bijve te Amonit, madje për katër, unë nuk do ta revokoj ndëshkimin e tij, sepse u kanë çarë barkun grave me barrë të Galaadit për të zgjeruar kufijtë e tyre.

( Amosi 1:13 )

Pastaj Amosi i drejtohet popullit të vetë Perëndisë. Edhe ata ishin fajtorë dhe lista që vijon flet për paratë dhe pushtetin që përdoreshin kundër të varfërve:

6Kështu thotë Zoti: "Për tre krime të Izraelit, madje për katër, unë nuk do ta revokoj ndëshkimin e tij, sepse e shesin me pare të drejtin dhe të varfrin për një palë sandale,

7ata që dëshirojnë fort të shohin pluhurin e tokës mbi kryet e të varfërve dhe shkelin të drejtën e të përulurve. Një njeri dhe ati i tij shkojnë bashkë te po ajo vajzë, për të përdhosur emrin tim të shenjtë.

( Amosi 2:6-7 )

Jeremia: një durim i gjatë dhe një dhimbje

Jeremia shërbeu si profet në Jeruzalem në dekadat e fundit përpara se qyteti të binte në duart e Babilonisë, rreth vitit 600 p.K. Shumë nga populli i tij ishin kthyer te adhurimi i Baalit dhe i Molokut dhe fëmijët ofroheshin mbi altarë. Vini re si flet Perëndia për këtë. Ishte diçka që Ai nuk e kishte kërkuar kurrë dhe që as nuk i kishte shkuar ndonjëherë ndërmend:

5i kanë ndërtuar vendet e larta Baalit për të djegur bijtë e tyre në zjarr si holokaust Baalit, gjë që nuk kisha urdhëruar dhe për të cilën nuk kisha folur kurrë dhe nuk më kishte shkuar ndër mend.

( Jeremia 19:5 )

Profeti përshkruan edhe një vend që vuante për shkak të mënyrës si jetonte populli i tij:

10Sepse vendi është plot me shkelës të kurorës, për shkak të mallkimit vendi është në zi, kullotat e shkretëtirës janë tharë. Vrapi i tyre është i mbrapshtë dhe forca e tyre nuk është e drejtë.

( Jeremia 23:10 )

Pastaj Jeremia i kujton popullit sa kohë kishte që Perëndia u fliste. Për njëzet e tre vjet ai i kishte paralajmëruar dhe Perëndia kishte dërguar profetë të tjerë përpara tij:

3"Nga viti i trembëdhjetë i Josias, birit të Amonit, mbret i Judës, deri në këtë ditë janë njëzet e tre vjet që fjala e Zotit më është drejtuar, dhe unë ju kam folur me urgjencë dhe këmbëngulje, por ju nuk më keni dëgjuar.

4Zoti ju ka dërguar gjithashtu tërë shërbëtorët e tij, profetët me urgjencë dhe këmbëngulje, por ju nuk e keni dëgjuar as keni vënë veshin për të dëgjuar.

5Ata thoshin: "Të kthehet secili nga rruga e tij e keqe dhe nga veprimet e liga, dhe do të banoni në vendin që Zoti ju ka dhënë juve dhe etërve tuaj ngaherë dhe përgjithnjë.

( Jeremia 25:3-5 )

Pasojat, kur erdhën, nuk ishin menduar të ishin fundi i historisë. Perëndia i dha popullit të Tij këtë premtim kujdesi bashkë me ndreqjen:

11Sepse unë jam me ty", thotë Zoti, "që të të shpëtoj. Unë do të shfaros tërë kombet në mes të të cilëve të kam shpërndarë, por megjithatë nuk do të të shfaros ty, por do të të ndëshkoj me drejtësi dhe nuk do të të lë krejt të pandëshkuar".

( Jeremia 30:11 )

Ai shpjegon gjithashtu pse ishte e nevojshme ndreqja, duke folur butësisht me njerëz që e ndjenin dhimbjen dhe nuk e kuptonin:

15Pse bërtet për shkak të së keqes sate? Dhembja jote është e pashërueshme. Unë të bëra këto gjëra për madhësinë e paudhësisë sate, për morinë e mëkateve të tua.

( Jeremia 30:15 )

Dhe ka një premtim se një ditë gjithçka do të bëhet e qartë:

24Zemërimi i zjarrtë i Zotit nuk do të fashitet, derisa të mos ketë plotësuar, derisa të mos ketë realizuar synimet e zemrës së tij. Në ditët e fundit ju do ta kuptoni.

( Jeremia 30:24 )

Në kapitullin pasardhës shohim zemrën që qëndron pas gjithçkaje. Edhe kur e ndreqte Izraelin, Perëndia flet për kombin ashtu siç flet një prind për një fëmijë të dashur:

20A është, pra, Efraimi një bir i dashur për mua, një bir i kënaqësive të mia? Në fakt, megjithëse kam folur kundër tij, e kujtoj akoma fort. Prandaj të përbrendshmet e mia mallëngjehen për të dhe me siguri do të kem mëshirë për të", thotë Zoti.

( Jeremia 31:20 )

Njerëzit në kohën e Jeremias thoshin se fëmijët vuajnë për atë që kanë bërë prindërit e tyre. Perëndia përgjigjet se secili është përgjegjës për zgjedhjet e veta:

30Por secili do të vdesë për paudhësinë e tij; kushdo që ha rrush të papjekur do t'i mpihen majat e dhëmbëve.

( Jeremia 31:30 )

Më vonë, kur Jeruzalemi ishte gati të binte, Jeremia foli sërish për altarët në Luginën e Ben-Hinomit, ku fëmijët flijoheshin te perëndia Moloku, dhe pikëllimi i Perëndisë për këtë është i qartë:

35Kanë ndërtuar gjithashtu vendet e larta të Baalit, që janë në luginën e bijve të Hinomit, në mënyrë që të kalojnë përmes zjarrit bijtë dhe bijat e tyre për nder të Molekut, gjë që unë nuk u kisha urdhëruar dhe nuk më kishte shkuar kurrë ndër mend se do të kryenin një gjë të tillë të neveritshme, duke e bërë Judën të mëkatojë".

( Jeremia 32:35 )

Ezekieli: arsyet të shtjelluara

Ezekieli ishte profet mes njerëzve që ishin çuar tashmë nga Jeruzalemi në Babiloni. Mesazhet e tij përshkruajnë çfarë po ndodhte në qytet. Së pari, një pamje e një vendi plot me dhunë:

23Përgatit një zinxhir, sepse vendi është plot me krime gjaku dhe qyteti është plot dhunë.

( Ezekieli 7:23 )

Njerëzit i thoshin vetes edhe se Perëndia nuk e shihte e nuk kujdesej. Perëndia përgjigjet se i sheh të gjitha:

9Ai m'u përgjigj: "Paudhësia e shtëpisë së Izraelit dhe asaj të Judës është jashtëzakonisht e madhe; vendi është plot gjak dhe qyteti plot me korrupsion. Në fakt thonë: "Zoti e ka braktisur vendin, Zoti nuk shikon".

( Ezekieli 9:9 )

Ezekieli paralajmëron për gjykimet e vështira që do të binin mbi Jeruzalemin dhe për një qëllim befasues në to: të mbijetuarit do të vinin në Babiloni dhe rrëfimet e tyre do t’u tregonin të internuarve se asgjë nuk kishte ndodhur pa arsye.

21Sepse kështu thotë Zoti, Zoti: "E njëjta gjë do të ndodhë kur të dërgoj kundër Jeruzalemit katër gjykatësit e mi të tmerrshëm, shpatën, urinë, kafshët e egra dhe murtajën për të shfarosur njerëz dhe kafshë.

22Por ja, do të lihet një mbeturinë që do të çohet jashtë, bij dhe bija; ata do të vijnë tek ju dhe ju do të shikoni sjelljen e tyre dhe veprimet e tyre. Atëherë do të ngushëlloheni nga e keqja që solla mbi Jeruzalemin, për të gjitha ato që solla mbi të.

23Ata do t'ju ngushëllojnë kur do të shikoni sjelljen e tyre dhe veprimet e tyre. Kështu do të pranoni që jo pa të drejtë bëra atë që bëra në mes të tij", thotë Zoti, Zoti.

( Ezekieli 14:21-23 )

Perëndia flet edhe për fëmijët e Tij që u ofroheshin idhujve, gjë që e ndjeu si një tradhti:

20"Përveç kësaj more bijtë e tu e bijat e tua që më kishe lindur dhe i sakrifikove ata, që të gëlltiten. Mos vallë ishin pak gjë kurvërimet e tua,

21që ti të therje bijtë e mi dhe t'ua ofroje atyre duke i kaluar nëpër zjarr?

( Ezekieli 16:20-21 )

Dhe u kujton njerëzve Sodomën, një qytet i njohur për fatin e tij. Arsyeja e dhënë mund të të befasojë. Nuk ishte vetëm dhuna, por edhe krenaria, rehatia dhe largimi nga të varfërit:

49Ja, kjo qe paudhësia e motrës sate Sodoma: ajo dhe bijat e saj jetonin në kryelartësi, në bollëkun e bukës dhe në një plogështi të theksuar, por nuk përkrahnin dorën e të përvuajturit dhe të të varfrit.

50Ishin fodulle dhe kryenin veprime të neveritshme para meje; prandaj i hoqa nga mesi, kur e pashë këtë.

( Ezekieli 16:49-50 )

Së fundi, Ezekieli rendit një nga një të këqijat që mbushën Jeruzalemin: udhëheqës që vrisnin, e ve e jetimë që i bënin padrejtësi, akuza të rreme që çonin të pafajshmit në vdekje dhe mizori brenda familjes:

6Ja princat e Izraelit: secili ka përdorur pushtetin e tij për të derdhur gjak te ti.

7Te ti përçmohet ati dhe nëna, në mes teje shtypet i huaji, te ti keqtrajtohet jetimi dhe e veja.

8Ti ke përçmuar gjërat e mia të shenjta dhe ke përdhosur të shtunat e mia.

9Te ti ka njerëz që shpifin për të derdhur gjak, te ti ka njerëz që hanë mbi male, në mes teje ka njerëz që kryejnë kobe.

10Te ti zbulohet lakuriqësia e atit, te ti poshtërohet gruaja gjatë papastërtisë së saj.

11Dikush kryen një veprim të neveritshëm me gruan e të afërmit të tij, dikush tjetër ndot me incest nusen e të birit, një tjetër akoma poshtëron motrën e tij, bijën e atit të tij.

12Te ti pranohen dhurata për të derdhur gjak; ti kërkon kamatë të lartë, ti ke realizuar fitime nga i afërti dhe më ke harruar mua", thotë Zoti, Zoti.

( Ezekieli 22:6-12 )

Çfarë mund të nxjerrim nga kjo

Kur i lexojmë këto pasazhe sipas radhës, një pamje bëhet më e qartë. Telashet që erdhën u paraprinë nga paralajmërime të gjata. Ato pasuan mizori të vërtetë, sidomos ndaj të dobëtve dhe të vegjëlve. Dhe erdhën nga një Perëndi që flet për popullin e Tij si për fëmijët e Tij të dashur, që nuk kënaqet duke i ndrequr dhe që vazhdon të premtojë një të ardhme pas kësaj.

Kishte kohë shumë të vështira, kur Perëndia po punonte që t’i kthente njerëzit dhe ta bënte këtë botë një vend më të mirë. Kemi ecur shumë që atëherë, e megjithatë ka ende shumë për të ndrequr mes nesh sot.

Vuajtja është pjesë e kësaj bote të thyer dhe Dhiata e Re nuk e fsheh. Por na thotë edhe se Perëndia nuk qëndroi larg saj. Në Jezusin Ai hyri në të dhe ata që e ndjekin e gjejnë se edhe vështirësia mund të tregojë jetën e Tij:

10kurdo ne e mbajmë në trupin tonë vdekjen e Zotit Jezus, që edhe jeta e Jezusit të shfaqet në trupin tonë.

( 2 e Korintasve 4:10 )

Ndoshta përgjigjja më e mirë ndaj pyetjeve që ngrenë këto faqe është një përgjigje e përulur: të lexojmë ngadalë, të besojmë se durimi i Perëndisë është më i madh nga sa shohim dhe t’i kërkojmë Atij të na bëjë pjesë të ndreqjes.