እግዚአብሔር በሰዎች ላይ ለምን ጨካኝ ይመስላል?

በብሉይ ኪዳን ውስጥ ሰዎችና ሙሉ ሕዝቦች ከባድ መዘዝ ስለገጠማቸው ብዙ ታሪኮችን እናነባለን። እነዚህ ታሪኮች ብዙ ጊዜ በልባችን ላይ ሸክም ያሳድራሉ፤ ጸጥ ያለ ጥያቄም ይተዉብናል፦ እግዚአብሔር በእርግጥ ይህን ያህል ጨካኝ ነው? ይህ ቅን ጥያቄ ነው፤ ቅን እና ሳይቸኩሉ የሚደረግ ምርመራም ይገባዋል።

እጅግ የተለየ ዓለም

የጥንቱ ዓለም ምን ያህል የተለየ እንደነበር በማስታወስ እንጀምር። አስተማማኝ ቦታ አልነበረም። ጭካኔ በሁሉም ስፍራ ነበር፤ ሕይወት አጭር ነበረች፤ ለአብዛኛው ሰው ደግሞ እጅግ ከባድ ነበረች። ስለዚያ ዘመን ምንም ብናስብ፣ ያንን ምስል በአእምሯችን ይዘን ልናነበው ይገባል።

በዚያ ዓለም ውስጥ እግዚአብሔር ፈቃዱን ለሌሎች እንዲያደርስና በሰዎች መካከል ሕግና ሥርዓት እንዲያመጣ አንድ ሕዝብ መረጠ። እስራኤል ኦሪትን እንዲሁም የእግዚአብሔርን ራሱን እንክብካቤ ተቀበለ፤ ይህም ሕዝቡን ለተቀረው ዓለም እንደ ቅዱስ ምሳሌ ለየው። እግዚአብሔር ለብዙ ምዕተ ዓመታት በትዕግሥት ደጋግሞ የሰውን ልጅ ወደተሻለ ነገር ለመምራት ሞከረ።

የሰው ልጅ ከዚያን ጊዜ ወዲህ ምን ያህል እንደተጓዘ ማስተዋል ተገቢ ነው፤ ልጆች በመሠዊያ ላይ ይቃጠሉ ከነበረበት፣ በደል፣ ባርነትና ኢፍትሐዊነት የተለመዱ ከነበሩበት ዘመን ጀምሮ። እግዚአብሔር ሁሉን ይቆጣጠራል፤ ሆኖም ሰዎች እንዲያድጉ ይፈልጋል። እኛን ማጥፋት አይፈልግም። ወደተሻለ ወደፊት ሊያመጣን ይፈልጋል። ታሪክም እንደሚያሳየው፣ የሰዎችን ልብ ወደ ደግነት፣ ወደ ሐቀኝነትና ራስን ወደ መካድ መመለስ እጅግ አስቸጋሪ ነው፤ ምክንያቱም ሰዎች ወደ ቀድሞው ጨለማ መመለሳቸውን ይቀጥላሉና።

ነቢያት የሚሉትን እንደኖሩበት ቅደም ተከተል እንመልከት፤ የራሳቸውም ቃል ምን እየተከናወነ እንደነበር ይግለጥ።

አሞጽ፦ በሰዎች መካከል ስላለ ጭካኔ የተሰጠ ማስጠንቀቂያ

አሞጽ የተናገረው ከክርስቶስ ልደት በፊት በስምንተኛው ክፍለ ዘመን ሲሆን፣ መጀመሪያ በእስራኤል ዙሪያ ላሉ ሕዝቦች፣ ከዚያም ለእስራኤል ራሷ ነበር። የጀመረው እርስ በርሳቸው በነበራቸው አያያዝ ነው። አጎራባች ሕዝብ የሆነችው አሞን ግዛቷን ለማስፋት ጦርነት ገብታ ነበር፤ በደካሞችም ላይ አሰቃቂ ነገር አድርጋ ነበር፦

13 እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤

“ስለ ሦስቱ የአሞን ኀጢአት፣

ይልቁንም ስለ አራቱ፣ ቍጣዬን አልመልስም፤

ድንበሩን ለማስፋት፣

የገለዓድን ነፍሰ ጡር ሴቶች ሆድ ቀድዷልና።

( አሞጽ 1:13 )

ከዚያም አሞጽ ወደ እግዚአብሔር ሕዝብ ይመለሳል። እነርሱም ጥፋተኞች ነበሩ፤ የሚከተለውም ዝርዝር በድሆች ላይ ስለሚውል ገንዘብና ሥልጣን ነው፦

6 እግዚአብሔር እንዲህ ይላል፤

“ስለ ሦስቱ የእስራኤል ኀጢአት፣

ይልቁንም ስለ አራቱ፣ ቍጣዬን አልመልስም፤

ጻድቁን ስለ ጥሬ ብር፣

ድኻውንም ስለ ጥንድ ጫማ ይሸጡታልና።

7የችግረኞችን ራስ፣

በምድር ትቢያ ላይ ይረግጣሉ፤

ፍትሕንም ከጭቍኖች ይነጥቃሉ፤

አባትና ልጅ ከአንዲት ሴት ጋራ ይተኛሉ፤

እንዲህም እያደረጉ ቅዱስ ስሜን ያረክሳሉ።

( አሞጽ 2:6-7 )

ኤርምያስ፦ ረጅም ትዕግሥትና ሐዘን

ኤርምያስ ከተማዋ በባቢሎን እጅ ከመውደቋ በፊት በነበሩት የመጨረሻ አሥርተ ዓመታት፣ በ600 ዓ.ዓ. አካባቢ፣ በኢየሩሳሌም ነቢይ ሆኖ አገለገለ። ከሕዝቡ ብዙዎቹ ወደ በኣልና ሞሎክ አምልኮ ተመልሰው ነበር፤ ልጆችም በመሠዊያ ላይ ይቀርቡ ነበር። እግዚአብሔር ስለዚህ እንዴት እንደሚናገር ልብ በሉ። ፈጽሞ ያልጠየቀው፣ በአእምሮውም ያልመጣ ነገር ነበር፦

5እኔም ያላዘዝኋቸውን፣ ያልተናገርኋቸውን፣ ፈጽሞም ያላሰብሁትን፣ ወንዶች ልጆቻቸውን በእሳት ሊሠዉለት ለበኣል መስገጃ ኰረብቶች ሠርተዋል።

( ኤርምያስ 19:5 )

ነቢዩ ሕዝቡ በሚኖርበት መንገድ ምክንያት ስለሚሠቃይ ምድርም ይገልጣል፦

10ምድሪቱ በአመንዝሮች ተሞልታለች፤

ከርግማን የተነሣ23፥10 ወይም ከእነዚህ ነገሮች የተነሣ ምድሪቱ ታለቅሳለች፤

በምድረ በዳ ያሉት መሰማሪያዎች ደርቀዋል።23፥10 ወይም ምድሪቱ ደርቃለች

ነቢያቱም ጠማማ መንገድ ተከትለዋል፤

ሥልጣናቸውን ያለ አግባብ ተጠቅመዋል።

( ኤርምያስ 23:10 )

ከዚያም ኤርምያስ እግዚአብሔር ለሕዝቡ ለምን ያህል ጊዜ ሲናገር እንደነበር ያስታውሳቸዋል። ለሃያ ሦስት ዓመታት አስጠንቅቋቸው ነበር፤ እግዚአብሔርም ከእርሱ በፊት ሌሎች ነቢያትን ልኮ ነበር፦

3የይሁዳ ንጉሥ የአሞን ልጅ ኢዮስያስ ከነገሠበት ከዐሥራ ሦስተኛው ዓመት ጀምሮ እስከ ዛሬ ድረስ ሃያ ሦስት ዓመት ሙሉ የእግዚአብሔር ቃል ወደ እኔ መጣ፤ ደጋግሜም ነገርኋችሁ፤ እናንተ ግን አልሰማችሁም።

4 እግዚአብሔር አገልጋዮቹን ነቢያትን ሁሉ ደጋግሞ ወደ እናንተ ላከ፤ ሆኖም አልሰማችሁም፤ ትኵረትም አልሰጣችሁትም። 5እነርሱም እንዲህ አሉ፤ “እንግዲህ ሁላችሁ ከክፉ መንገዳችሁና ከክፉ ሥራችሁ ተመለሱ፤ እግዚአብሔር ለእናንተና ለአባቶቻችሁ በሰጣት ምድር ለዘላለም ትቀመጣላችሁ።

( ኤርምያስ 25:3-5 )

መዘዙ ሲመጣ፣ የታሪኩ መጨረሻ እንዲሆን የታሰበ አልነበረም። እግዚአብሔር ከቅጣቱ ጋር ይህን የእንክብካቤ ተስፋ ለሕዝቡ ሰጠ፦

11እኔ ከአንተ ጋራ ነኝ፤ አድንሃለሁም’

ይላል እግዚአብሔር፤

‘በአሕዛብ መካከል በትኜሃለሁ፤

እነዚህን አሕዛብ ሁሉ ፈጽሜ አጠፋለሁ፤

አንተን ግን ሙሉ በሙሉ አላጠፋህም፤

በመጠኑ እቀጣሃለሁ እንጂ፣

ያለ ቅጣት አልተውህም።’

( ኤርምያስ 30:11 )

ደግሞም ህመሙን ለሚሰማቸው ግን ላልገባቸው ሰዎች በገርነት እየተናገረ፣ ቅጣቱ ለምን እንደሚያስፈልግ ያብራራል፦

15ፈውስ ለማይገኝለት ሕመምህ፣

ስለ ቍስልህ ለምን ትጮኻለህ?

በደልህ ታላቅ፣ ኀጢአትህም ብዙ ስለ ሆነ፣

እነዚህን ሁሉ አድርጌብሃለሁና።

( ኤርምያስ 30:15 )

እናም አንድ ቀን ሁሉም ትርጉም እንደሚኖረው ተስፋ አለ፦

24የልቡን ሐሳብ ሳይፈጽም፣

የእግዚአብሔር ቍጣ፣

እንዲሁ አይመለስም፤

በሚመጡትም ዘመናት፣

ይህን ታስተውላላችሁ።

( ኤርምያስ 30:24 )

በሚቀጥለው ምዕራፍ ከሁሉም በስተጀርባ ያለውን ልብ እናያለን። እስራኤልን እየቀጣ እንኳ፣ እግዚአብሔር ስለ ሕዝቡ የሚናገረው ወላጅ ስለሚወደው ልጁ እንደሚናገር ነው፦

20ኤፍሬም የምወድደው፣

ደስም የምሰኝበት ልጄ አይደለምን?

ብዙ ጊዜ ተቃውሜው ብናገርም፣

መልሼ ስለ እርሱ ዐስባለሁ፤

አንጀቴ ይላወሳል፤

በታላቅ ርኅራኄም እራራለታለሁ፤”

ይላል እግዚአብሔር።

( ኤርምያስ 31:20 )

በኤርምያስ ዘመን የነበሩ ሰዎች ልጆች በወላጆቻቸው ሥራ ይሠቃያሉ ይሉ ነበር። እግዚአብሔር እያንዳንዱ ሰው ለራሱ ምርጫ ተጠያቂ እንደሆነ ይመልሳል፦

30ነገር ግን፣ እያንዳንዱ በገዛ ኀጢአቱ ይሞታል፤ ጐምዛዛ የወይን ፍሬ የሚበላ ሰው ሁሉ የራሱን ጥርስ ይጠርሳል።

( ኤርምያስ 31:30 )

በኋላ፣ ኢየሩሳሌም ልትወድቅ ስትል፣ ኤርምያስ ልጆች ለሞሎክ አምላክ በተሠዉበት በቤን ሄኖም ሸለቆ ስላሉት መሠዊያዎች እንደገና ተናገረ፤ የእግዚአብሔርም ሐዘን ግልጽ ነው፦

35ወንዶችና ሴቶች32፥35 ወይም ወንዶችና ሴቶች ልጆቻቸውን በእሳት ያሳልፉ ዘንድ ልጆቻቸውን ለሞሎክ ይሠዉ ዘንድ በሄኖም ሸለቆ ለበኣል መስገጃ ኰረብቶችን ሠሩ፤ ነገር ግን ይሁዳን ኀጢአት ለማሠራት እንደዚህ ያለውን አስጸያፊ ተግባር እንዲፈጽሙ እኔ አላዘዝሁም፤ ከቶም አላሰብሁም።

( ኤርምያስ 32:35 )

ሕዝቅኤል፦ የተዘረዘሩት ምክንያቶች

ሕዝቅኤል ከኢየሩሳሌም ወደ ባቢሎን ተማርከው ከተወሰዱት ሕዝብ መካከል ነቢይ ነበር። መልእክቶቹ በከተማዋ ውስጥ ምን እየተከናወነ እንደነበር ይገልጻሉ። በመጀመሪያ፣ በዓመፅ የተሞላች ምድር ምስል፦

23“ ‘ምድር በደም መፋሰስ፣

ከተማዪቱም በዐመፅ ተሞልታለችና

ሰንሰለት አዘጋጅ።

( ሕዝቅኤል 7:23 )

ሕዝቡ እግዚአብሔር እንደማያይና እንደማይጨነቅ ለራሳቸው ይነግሩ ነበር። እግዚአብሔር ሁሉን እንደሚያይ ይመልሳል፦

9እርሱም እንዲህ ሲል መለሰልኝ፤ “የእስራኤልና የይሁዳ ቤት ኀጢአት እጅግ በዝቷል፤ ምድሪቱ በደም ተጥለቅልቃለች፤ ከተማዪቱም ግፍን ተሞልታለች። እነርሱ፣ ‘እግዚአብሔር ምድሪቱን ትቷታል፤ እግዚአብሔር አያይም’ ይላሉ፤

( ሕዝቅኤል 9:9 )

ሕዝቅኤል በኢየሩሳሌም ላይ ስለሚመጡት ከባድ ፍርዶች፣ በውስጣቸውም ስላለው አስገራሚ ዓላማ ያስጠነቅቃል፦ የተረፉት ወደ ባቢሎን ይመጣሉ፤ ታሪኮቻቸውም ምንም ነገር ያለምክንያት እንዳልተከናወነ ለምርኮኞቹ ያሳያሉ።

21“ጌታ እግዚአብሔር እንዲህ ይላልና፤ ‘ሰውንና እንስሳቱን ለማጥፋት አራቱን አስፈሪ ፍርዶቼን፦ ሰይፍን፣ ራብን፣ የዱር አራዊትንና ቸነፈርን በኢየሩሳሌም ላይ በማመጣበት ጊዜ ምንኛ የከፋ ይሆን! 22ነገር ግን ከዚያ ወጥተው የሚተርፉ ወንዶችና ሴቶች ልጆች አሉ፤ እነርሱም ወደ እናንተ ይመጣሉ፤ እናንተም አካሄዳቸውንና ተግባራቸውን በምታዩበት ጊዜ፣ በኢየሩሳሌም ላይ ስላመጣሁት መከራ፣ ስላደረስሁባትም አስከፊ ነገር ሁሉ ትጽናናላችሁ። 23አካሄዳቸውንና ተግባራቸውን በምታዩበት ጊዜ፣ ትጽናናላችሁ፤ አንዳች ነገር በከንቱ እንዳላደረገሁ ትረዳላችሁና፤ ይላል ጌታ እግዚአብሔር።’ ”

( ሕዝቅኤል 14:21-23 )

እግዚአብሔር ደግሞ ልጆቹ ለጣዖታት ስለመሠዋታቸው ይናገራል፤ ይህንም እንደ ክህደት ተሰማው፦

20“ ‘ለእኔ የወለድሻቸውን ወንዶችና ሴቶች ልጆችሽን እንዲበሏቸው ለምስሎቹ ሠዋሽላቸው፤ አመንዝራነትሽ አንሶ ነውን? 21ልጆቼን ዐርደሽ ለጣዖት መሥዋዕት አድርገሽ አቀረብሻቸው።16፥21 ወይም በእሳት ውስጥ አሳለፋችኋቸው

( ሕዝቅኤል 16:20-21 )

እናም ሕዝቡን ስለ ዕጣ ፈንታዋ ዝነኛ የሆነች ከተማ ሰዶምን ያስታውሳቸዋል። የተሰጠው ምክንያት ሊያስገርም ይችላል። ዓመፅ ብቻ አልነበረም፤ ኩራት፣ ምቾት እና ከድሆች መመለስም ነበር፦

49“ ‘እነሆ የእኅትሽ የሰዶም ኀጢአት ይህ ነበር፤ እርሷና ሴት ልጆቿ እብሪተኞች፣ ጥጋበኞችና ደንታ ቢሶች ነበሩ፤ ድኾችንና ችግረኞችንም አይረዱም ነበር። 50ኵራተኞች ነበሩ፤ በፊቴ አስጸያፊ ተግባር መፈጸማቸውን ባየሁ ጊዜም አስወገድኋቸው።

( ሕዝቅኤል 16:49-50 )

በመጨረሻም ሕዝቅኤል ኢየሩሳሌምን የሞሉትን በደሎች አንድ በአንድ ይዘረዝራል፦ የሚገድሉ መሪዎች፣ የተበደሉ መበለቶችና የቲሞች፣ ንጹሐንን ወደ ሞት የሚልኩ የሐሰት ክሶች፣ እና በቤተሰብ ውስጥ ያለ ጭካኔ፦

6“ ‘እነሆ በመካከልሽ ያለ እያንዳንዱ የእስራኤል መስፍን ደም ለማፍሰስ ሥልጣኑን ይጠቀማል። 7አባቶችና እናቶች በውስጥሽ ተዋረዱ፤ መጻተኞች ተጨቈኑ፤ ድኻ አደጎችና መበለቶች ተንገላቱ። 8ንዋያተ ቅድሳቴን አቃለልሽ፤ ሰንበታቴንም አረከስሽ። 9ደምን ለማፍሰስ ወሬ የሚያቀብሉ በውስጥሽ አሉ፤ በኰረብታ ቤተ ጣዖት የተሠዋውን የሚበሉና ዝሙትን የሚፈጽሙ ሰዎች በመካከልሽ ይገኛሉ። 10የአባታቸውን መኝታ የሚደፍሩ ሰዎች በውስጥሽ አሉ፤ በሥርዐቱ መሠረት ንጹሕ ባልሆኑበት በወር አበባቸው ጊዜ ሴቶችን በማስገደድ የሚደፍሩ በመካከልሽ ይገኛሉ። 11በውስጥሽ አንዱ የባልንጀራውን ሚስት ያባልጋል፤ ሌላውም የልጁን ሚስት ያስነውራል፤ ሌላው ደግሞ የገዛ እኅቱ የሆነችውን የአባቱን ልጅ ይደፍራል። 12በመካከልሽ ያሉ ሰዎች ደም ለማፍሰስ ጕቦ ይቀበላሉ፤ አንቺም ዐራጣና ከፍተኛ ወለድ22፥12 ወይም ዐራጣና ወለድ በመውሰድ ከባልንጀራሽ የማይገባ ትርፍ ዘረፍሽ፤ እኔንም ረስተሻል፤ ይላል ጌታ እግዚአብሔር።

( ሕዝቅኤል 22:6-12 )

ከዚህ ምን ልንወስድ እንችላለን

እነዚህን ክፍሎች በቅደም ተከተል ስናነብ፣ አንድ ምስል እየጠራ ይመጣል። የመጡት ችግሮች በረጅም ማስጠንቀቂያ የተቀደሙ ነበሩ። እውነተኛ ጭካኔን፣ በተለይም በደካሞችና በትናንሾች ላይ የተደረገውን ተከትለው መጡ። የመጡትም ከእግዚአብሔር ነው፤ እርሱ ስለ ሕዝቡ እንደ ተወዳጅ ልጆቹ ይናገራል፤ እነርሱን በመቅጣት ደስ አይለውም፤ ከዚያም በኋላ ስላለ የወደፊት ተስፋ መስጠቱን ይቀጥላል።

እግዚአብሔር ሰዎችን ለመመለስና ይህን ዓለም የተሻለ ስፍራ ለማድረግ ይሠራ የነበረበት እጅግ ከባድ ጊዜያት ነበሩ። ከዚያን ጊዜ ወዲህ ብዙ ርቀናል፤ ሆኖም ዛሬም በመካከላችን የሚጠገን ብዙ ነገር አለ።

መከራ የዚህ የተሰበረ ዓለም አካል ነው፤ አዲስ ኪዳንም አይሰውረውም። ደግሞም እግዚአብሔር ከእርሱ ርቆ እንዳልቆመ ይነግረናል። በኢየሱስ ወደ እርሱ ገባ፤ እርሱን የሚከተሉም ጭንቀት እንኳ ሕይወቱን ሊያሳይ እንደሚችል ያገኛሉ፦

10የኢየሱስ ሕይወት በሰውነታችን እንዲገለጥ፣ የኢየሱስን ሞት ዘወትር በሰውነታችን ተሸክመን እንዞራለን።

( 2 ቆሮንቶስ 4:10 )

እነዚህ ገጾች ለሚያነሷቸው ጥያቄዎች ምናልባት ምርጡ ምላሽ ትሑት ምላሽ ነው፦ ቀስ ብሎ ማንበብ፣ የእግዚአብሔር ትዕግሥት ከምናየው በላይ እንደሚበልጥ ማመን፣ እና በመጠገኑ ሥራ ተካፋዮች እንዲያደርገን መጠየቅ።