मुख्य सामग्रीमा जानुहोस्

के सबै कुरा पूर्वनिर्धारित छ?

A modern conceptual illustration representing determinism: a person gazing into a glowing sphere that projects interwoven paths of fate, cosmic clockwork, and walking silhouettes.

मानवजातिमाथि वा हाम्रो आफ्नै जीवनमाथि आउन लागेका जस्ता देखिने सङ्कटहरूबारे पढ्दा आफूलाई असहाय महसुस गर्न सजिलो हुन्छ, मानौँ केही गर्न सकिँदैन। हामीमध्ये कोही चुपचाप यस्तो निष्कर्षमा पुग्छौँ कि जीवनमा सबै कुरा पहिल्यै निर्धारित छ र कुनै प्रयासले त्यसलाई बदल्न सक्दैन। तर के साँच्चै यस्तै हो त?

बाइबलले हामीलाई अझ कोमल चित्र देखाउँछ। परमेश्‍वर आफैँले घोषणा गर्नुभएका विपत्तिहरू र उहाँले गर्नुभएका आशिष्‌का प्रतिज्ञाहरू पनि सधैँ बोलिएकै रूपमा पूरा हुँदैनन्। प्रायः तिनीहरू मानिसहरूले कस्तो प्रतिक्रिया जनाउँछन् भन्नेमा भर पर्छन्। परमेश्‍वरले अगमवक्ता यर्मियालाई के भन्नुभयो, विचार गरौँ:

यदि कुनै समयमा मैले कुनै राष्ट्र अथवा राज्यलाई उखेलिदिन्छु; पतन र नाश गरिदिन्छु भनी घोषणा गरुँला, तर यदि मैले चेतावनी दिएको त्यो राष्ट्रले आफ्नो दुष्‍ट कामबाट पश्‍चात्ताप गर्‍यो भने म मेरो मन बदल्नेछु र मैले त्यसमाथि विचार गरेको विपत्ति ल्याउनेछैनँ।
( यर्मिया 18:7-8 )
अनि अर्को समयमा कुनै राष्ट्र अथवा राज्यलाई पुनर्निर्माण र पुनर्स्थापित हुनेछ भनेर मैले घोषणा गरुँला, तर यदि त्यस राष्ट्रले मेरो दृष्‍टिमा दुष्‍टता गर्छ र मेरो आज्ञापालन गर्दैन भने, तब मैले त्यसका निम्ति भलाइ गर्न चाहेको योजनामा म पुनर्विचार गर्नेछु।
( यर्मिया 18:9-10 )

परमेश्‍वर भन्दै हुनुहुन्छ कि उहाँका घोषणाहरू ताल्चा लागेको ढोका होइनन्। तिनीहरू खुला संवाद जस्तै हुन्, जहाँ हाम्रा छनोटहरू सुनिन्छन्।

सुन्ने एउटा सहर

सबैभन्दा चर्चित उदाहरण निनवे हो। योनाले छोटो र डरलाग्दो सन्देश ल्याए, र मानिसहरूले त्यसलाई हृदयमा लिए:

योना सहरभित्र पसेर एक दिनको बाटोसम्म यात्रा गरेपछि तिनले परमेश्‍वरको सन्देश घोषणा गर्न सुरु गरे: “अब चालीस दिनमा निनवे सहर नष्‍ट पारिनेछ।” निनवेका मानिसहरूले परमेश्‍वरको सन्देशलाई विश्‍वास गरे। तिनीहरूले उपवासको घोषणा गरे; अनि सानादेखि ठूलासम्म सबैले भाङ्ग्रा लगाए। त्यसपछि राजाले निनवेमा यस्तो घोषणा जारी गरे: राजा र तिनका अधिकारीहरूका उर्दीअनुसार: “मानिस वा पशुप्राणी, गाईबस्तु वा भेडाबाख्रा, कसैले पनि केही खानेकुरा नचाखोस्; तिनीहरूलाई खान वा पिउन नदिइयोस्। तर मानिस र पशुप्राणीहरू सबैले भाङ्ग्रा ओढून्, र तुरुन्तै सबैले परमेश्‍वरलाई पुकारून्। तिनीहरूले आफ्ना दुष्‍ट चालहरू छोडून् र आफ्ना हिंसा त्यागून्। कसले जान्दछ? हामी नाश नहोऔँ भनी परमेश्‍वरले अझै पनि आफ्नो मन बदल्नुहुन्छ, वा दयाले भरिएर आफ्नो भयङ्कर क्रोधबाट फर्कनुहोला कि।”
( योना 3:4-5,7-9 )

राजाका शब्दहरूमा देखिएको नम्रतालाई ध्यान दिनुहोस्: “कसलाई थाहा? सायद परमेश्‍वरले अझै आफ्नो मन परिवर्तन गर्नुहुनेछ।” उनीसँग कुनै ग्यारेन्टी थिएन, केवल आशा थियो। र त्यो आशाको उत्तर पाइयो:

जब परमेश्‍वरले तिनीहरूले गरेका काम र तिनीहरू आफ्ना दुष्‍ट चालहरूबाट फर्केको देख्नुभयो, तब उहाँ दयाले भरिनुभयो र उहाँले दिनुभएको सर्वनाशको धम्की तिनीहरूमाथि ल्याउनुभएन।
( योना 3:10 )

परमेश्‍वरले हामीलाई किन चेताउनी दिनुहुन्छ

परमेश्‍वरले किन चेताउनी दिनुहुन्छ भनेर सोध्नु उचित छ। यदि विपत्ति टार्न नसकिने भए चेताउनीले शोक मात्र ल्याउँथ्यो। तर चेताउनी एउटा निमन्त्रणा हो। यर्मियामार्फत परमेश्‍वरले आफ्नो हृदयको कुरा बुझाउनुभयो:

सायद तिनीहरूले सुन्लान् र तिनीहरू हरेक आफ्ना दुष्‍ट चालहरूबाट फर्कलान्। तब म आफ्नो मन परिवर्तन गर्नेछु र तिनीहरूले गरेका दुष्‍टताको कारण तिनीहरूमाथि विपत्ति ल्याउनेछैनँ।
( यर्मिया 26:3 )
अब तपाईंहरूले आ-आफ्ना चाल र कामहरू सुधार्नुहोस्! अनि याहवेह तपाईंहरूका परमेश्‍वरको आज्ञापालन गर्नुहोस्। तब याहवेहले आफ्नो मन बदल्नुहुनेछ र उहाँले तपाईंहरूको विरुद्धमा घोषणा गर्नुभएको विपत्ति ल्याउनुहुनेछैन।
( यर्मिया 26:13 )

परमेश्‍वर सङ्कट ल्याउन चाहनुहुन्न। उहाँ सुनिनुपर्छ भन्ने आशा राख्नुहुन्छ। दुःखको कुरा, उहाँको धैर्यलाई सधैँ प्रतिक्रियाले भेट्दैन:

मैले यरूशलेम सहरको बारेमा भनेँ, ‘निश्‍चय नै तैँले मेरो भय मान्‍नेछस्, र मेरो सुधारको अनुशासन ग्रहण गर्नेछस्!’ तब त्यसको शरणस्थानलाई नाश पारिनेछैन, न त मेरा सबै तोकिएका दण्डहरू त्यसमाथि पर्नेछन्। तर तिनीहरू आफूले गर्ने सबै कामहरूमा झन् भ्रष्‍टतापूर्वक उत्सुक थिए।”
( सपन्याह 3:7 )

यसमा अगमवक्ताहरूलाई पनि एउटा भूमिका दिइएको थियो। तिनीहरू मानिसहरूलाई तर्साउन होइन, समयमै फर्कने मौका दिन त्यहाँ थिए:

जब सहरमा तुरही फुकिन्छ, तब के मानिसहरू डरले काम्दैनन् र? जब सहरमा विपत्ति आउँछ, के त्यो याहवेहले नपठाउनुभएसम्म आउँछ र? निश्‍चय नै प्रभु याहवेहले आफ्नो योजना उहाँका सेवक अगमवक्ताहरूलाई प्रकट नगरी केही पनि गर्नुहुन्‍न।
( आमोस 3:6-7 )

नम्रताले परिणाम बदल्छ

बाइबलले यो ढाँचा धेरै बाटो बिराएकाहरूमा पनि देखाउँछ। इस्राएलका सबैभन्दा समस्याग्रस्त शासकहरूमध्ये एक, राजा अहाबले आफूलाई नम्र तुल्याए, र परमेश्‍वरले ध्यान दिनुभयो:

यो कुरा सुनेपछि आहाबले आफ्ना वस्त्र च्याते, भाङ्ग्रा लगाए, र उपवास बसे। तिनी भाङ्ग्रा लगाएरै सुते, र उदास भई हिँडे। तब याहवेहको वचन तिश्बी एलियाकहाँ आयो, “आहाबले आफूलाई मेरो सामु विनम्र तुल्याएको के तैँले ध्यान दिइस्? त्यसले आफूलाई विनम्र तुल्याएकोले म त्यसको समयमा यी विपत्ति ल्याउनेछैनँ, तर त्यसको छोराको समयमा त्यसको घरानामाथि त्यो ल्याउनेछु।”
( 1राजाहरू 21:27-29 )

राजा रहबाम र यहूदाका अगुवाहरूसँग पनि यस्तै भयो:

तब अगमवक्ता शमायाह रहबाम र यहूदाका अगुवाहरूकहाँ आए, जो शिशकको डरले यरूशलेममा भेला भएका थिए, र तिनले उनीहरूलाई भने, “याहवेहले यसो भन्‍नुहुन्छ, ‘तिमीहरूले मलाई त्याग्यौ; यसैकारण अब मैले तिमीहरूलाई शीशकको हातमा सुम्पिदिएको छु।’ ” इस्राएलका अगुवाहरू र राजाले आफूलाई विनम्र तुल्याएर भने, “याहवेह न्यायी हुनुहुन्छ।” तिनीहरूले आफूलाई विनम्र तुल्याएका याहवेहले देखिपछि शमायाहकहाँ याहवेहको यो वचन आयो: “तिनीहरूले आफूलाई विनम्र तुल्याएको कारण म तिनीहरूलाई नाश गर्नेछैनँ, तर चाँडै छुटकारा दिनेछु। मेरो क्रोध शीशकद्वारा यरूशलेममाथि खनाइनेछैन।
( 2 इतिहास 12:5-7 )

दुवै कथामा नम्र हृदयले आउन लागेको कुरालाई नरम बनायो।

यसको हाम्रो लागि अर्थ

बाइबलमा परमेश्‍वरले आशिष् र कठिनाइ दुवैको सम्बन्धमा मानिसहरूको प्रतिक्रिया अनुसार आफ्नो मार्ग बदल्नुभएका धेरै उदाहरणहरू छन्। यसले हामीलाई आफ्नो जीवन र वरिपरिका मानिसहरूलाई खुला आँखाले हेर्न निम्तो दिन्छ। सायद परमेश्‍वर बाइबलमार्फत हामीसँग प्रत्यक्ष बोल्नुहुन्छ। सायद उहाँ हामीले भोग्ने परिस्थितिहरूमार्फत अप्रत्यक्ष रूपमा बोल्नुहुन्छ। केही परिस्थितिहरू हामीलाई केही सिकाउन मिलाइएका हुन सक्छन्। यदि हामीले तिनबाट सिक्यौँ भने, को जान्दछ, पछि हामी अझ कठिन पाठबाट बच्न सक्छौँ।

र जब सुधार आउँछ, त्यो प्रेमी हातबाट आउँछ:

पिताले आफ्नो पुत्रलाई भनेझैँ तिमीहरूलाई भनिएका परमेश्‍वरको ढाडसका वचन तिमीहरूले पूरै भुलिसक्यौ? “हे मेरा छोराछोरी, परमेश्‍वरको अनुशासनलाई हल्का नठान; अनि उहाँले तिमीलाई हप्काउँदा हताश नहोऊ; किनकि परमेश्‍वरले आफूले प्रेम गरेकाहरूलाई अनुशासन गर्नुहुन्छ; अनि आफूले पुत्र भनी ग्रहण गरेकाहरूलाई उहाँले दण्ड दिनुहुन्छ।”
( हिब्रूहरू 12:5-6 )

त्यसैले हामीले निराश हुनुपर्दैन। भविष्य पर्खाल होइन, बाटो हो, र हामीलाई परमेश्‍वरसँगै त्यसमा हिँड्न निम्तो दिइएको छ।