શું બધું પહેલેથી નક્કી હોય છે?

જ્યારે આપણે માનવજાત પર કે આપણા પોતાના જીવન પર આવી રહેલી મુશ્કેલીઓ વિશે વાંચીએ છીએ, ત્યારે લાચાર લાગવું સહેલું છે, જાણે કશું કરી શકાય તેમ નથી. આપણામાંથી કેટલાક ચૂપચાપ એવા નિષ્કર્ષ પર પહોંચે છે કે જીવનમાં બધું પહેલેથી નક્કી થઈ ગયું છે અને કોઈ પ્રયત્નથી તે બદલાશે નહિ. પરંતુ શું ખરેખર એવું છે?

બાઇબલ આપણને વધુ નમ્ર ચિત્ર આપે છે. ઈશ્વરે પોતે જાહેર કરેલી આફતો અને તેમણે આપેલાં આશીર્વાદનાં વચનો પણ હંમેશાં કહ્યા પ્રમાણે જ પૂરાં થતાં નથી. ઘણી વાર તે લોકો કેવો પ્રતિભાવ આપે છે તેના પર આધાર રાખે છે. ઈશ્વરે પ્રબોધક યર્મિયાને શું કહ્યું તેનો વિચાર કરો:

7જે સમયે હું કોઈ પ્રજા વિષે કે રાજય વિષે તેને ઉખેડી નાખવા, તોડી પાડવા કે નાશ કરવાને કહું, 8તે સમયે જે પ્રજાની વિરુદ્ધ હું બોલ્યો હોઉં તે જો પોતાની દુષ્ટતાથી ફરે તો તેના પર આફત ઉતારવાનું મેં વિચાર્યું હતું તે વિષે હું પસ્તાઈશ.

( યર્મિ. 18:7-8 )

9વળી જે વખતે હું કોઈ પ્રજાને કે રાજ્યને મજબૂત અને સ્થિર કરવાનું વિચારું. 10પણ પછી તે પ્રજા મારું કહ્યું ન માનીને દુષ્ટતા કરે, તો મેં કહ્યું હતું તે પ્રમાણે તેઓનું હિત કરીશ નહિ.

( યર્મિ. 18:9-10 )

ઈશ્વર કહે છે કે તેમની ઘોષણાઓ બંધ તાળાવાળો દરવાજો નથી. તે વધુ તો ખુલ્લી વાતચીત જેવી છે, જેમાં આપણી પસંદગીઓ સાંભળવામાં આવે છે.

એક શહેર જેણે સાંભળ્યું

સૌથી જાણીતું ઉદાહરણ નિનવેહ છે. યૂનાએ ટૂંકો અને ભયજનક સંદેશ આપ્યો, અને લોકોએ તેને હૃદયમાં ઉતાર્યો:

4યૂના નગરમાં પ્રવેશ્યો અને એક દિવસની મજલ લગભગ બત્રીસ કિલોમિટર પૂરી કર્યા બાદ તેણે ત્યાં મોટે અવાજે સંભળાવ્યું કે, “ચાળીસ દિવસો પછી નિનવે નષ્ટ થઈ જશે.” 5નિનવેના લોકોએ ઈશ્વરના ઉપદેશ પર વિશ્વાસ કર્યો. તેઓએ ઉપવાસ જાહેર કર્યો. અને મોટાથી તે નાના સુધીનાં, બધાએ શોકના વસ્ત્ર પહેર્યા.

7તેણે તથા તેના દરબારીઓએ સંદશો મોકલ્યા; નિનવેમાં માણસો, ગાયભેંસ અને ટોળાંઓ કશું ચાખવું નહિ, તેઓ ખાય નહિ અને પાણી પણ પીવે નહિ.

8માણસ તથા પશુ બન્નેએ શોક વસ્ત્ર ધારણ કરી, મોટે સાદે ઈશ્વરને પોકારે. દરેક3:8 મોટા માણસો પોતાના દુષ્ટ આચરણ તજે અને જોરજુલમ કરવાનું બંધ કરે. 9આવું કરવાથી કદાચ ઈશ્વર કરુણા કરે, તેમનો વિચાર બદલે અને તેમનો ઉગ્ર કોપ શાંત કરે. જેથી આપણો નાશ ના થાય.”

( યૂન. 3:4-5,7-9 )

રાજાના શબ્દોમાં રહેલી નમ્રતા જુઓ: "કોણ જાણે? કદાચ ઈશ્વર હજુ પણ પોતાનો વિચાર બદલે." તેની પાસે કોઈ ખાતરી ન હતી, માત્ર આશા હતી. અને તે આશાનો ઉત્તર મળ્યો:

10તેઓએ જે કર્યું, એટલે કે પોતાનાં ખરાબ કામો તજી દીધાં તે ઈશ્વરે જોયું. તેથી ઈશ્વરે તેઓ પર જે વિપત્તિ લાવવાનું કહેલું હતું, તેવું કર્યું નહિ. અને તે તેઓ પર સંકટ લાવ્યા નહિ.

( યૂન. 3:10 )

ઈશ્વર આપણને ચેતવણી કેમ આપે છે

એ પૂછવા જેવું છે કે ઈશ્વર ચેતવણી શા માટે આપે છે. જો કોઈ આફત ટાળી શકાય તેમ ન હોય, તો ચેતવણી માત્ર દુઃખ લાવે. પરંતુ ચેતવણી એક આમંત્રણ છે. યર્મિયા દ્વારા ઈશ્વરે પોતાના હૃદયની વાત સમજાવી:

3કદાચ તેઓ તે સાંભળે અને પોતાના દુષ્ટ માર્ગોથી પાછા ફરે અને તેઓનાં દુષ્ટ કાર્યોને લીધે જે શિક્ષા હું તેઓને આપવાનો વિચાર કરું છું. તે હું તેઓ પર ન મોકલું.

( યર્મિ. 26:3 )

13માટે હવે, તમારાં આચરણ અને કૃત્યો સુધારો અને તમારા ઈશ્વર યહોવાહનું કહ્યું સાંભળો, તો કદાચ તમારા પર જે વિપત્તિ લાવવા યહોવાહ બોલ્યા છે તે વિષે તેઓ પશ્ચાતાપ કરે.

( યર્મિ. 26:13 )

ઈશ્વર મુશ્કેલી લાવવા ઇચ્છતા નથી. તેઓ આશા રાખે છે કે તેમનું સાંભળવામાં આવે. દુઃખની વાત છે કે તેમની ધીરજને હંમેશાં પ્રતિભાવ મળતો નથી:

7મેં કહ્યું, ‘તું નિશ્ચે મારી બીક રાખશે, મારું માનશે.

મેં તેને માટે જે યોજના કરી હતી તે પ્રમાણે તેનાં ઘરોનો નાશ થશે નહિ!’

પણ તેઓએ વહેલા ઊઠીને પોતાના સર્વ કામો ભ્રષ્ટ કર્યાં.”

( સફા. 3:7 )

આમાં પ્રબોધકોને પણ એક ભૂમિકા આપવામાં આવી હતી. તેઓ લોકોને ડરાવવા માટે નહોતા, પરંતુ સમયસર પાછા ફરવાની તક આપવા માટે હતા:

6રણશિંગડું નગરમાં વગાડવામાં આવે,

તો લોકો ડર્યા વિના રહે ખરા?

શું યહોવાહના હાથ વિના,

નગર પર આફત આવી પડે ખરી?

7નિશ્ચે પ્રભુ યહોવાહ,

પોતાના મર્મો પોતાના સેવક પ્રબોધકોને જાણ કર્યા વિના રહેશે નહિ.

( આમ. 3:6-7 )

નમ્રતા પરિણામ બદલી નાખે છે

બાઇબલ આ પ્રકારની રીત એવા લોકોમાં પણ બતાવે છે જેઓ ઘણા ભટકી ગયા હતા. ઇઝરાયલના સૌથી પરેશાન શાસકોમાંના એક રાજા આહાબે પોતાને નમ્ર કર્યો, અને ઈશ્વરે તેની નોંધ લીધી:

27જયારે આહાબે એ વચનો સાંભળ્યાં ત્યારે તેણે પોતાનાં વસ્ત્રો ફાડીને પોતાના શરીર પર શોકનાં વસ્ત્રો ધારણ કર્યા. અને ઉપવાસ કર્યો અને ખૂબ જ ઉદાસ બનીને શોકનાં વસ્ત્રો ઓઢીને તે તેમાં સૂઈ ગયો. 28પછી યહોવાહનું વચન તિશ્બી એલિયાની પાસે એવું આવ્યું કે, 29“આહાબ મારી સમક્ષ કેવો નમ્ર બની ગયો છે, તે તું જુએ છે કે નહિ? તે મારી આગળ નમ્ર બન્યો છે, માટે તેના દિવસોમાં એ આપત્તિ હું નહિ લાવું; પણ તેના દીકરાના દિવસોમાં તેના પર હું એ આપત્તિ લાવીશ.”

( 1 રાજા. 21:27-29 )

રાજા રહાબામ અને યહૂદાના આગેવાનો સાથે પણ એવું જ થયું:

5હવે રહાબામ તથા યહૂદાના આગેવાનો, જેઓ શિશાકને લીધે યરુશાલેમમાં એકત્ર થયા હતા, તેઓની પાસે શમાયા પ્રબોધકે આવીને તેઓને કહ્યું, “ઈશ્વર આમ કહે છે: ‘તમે મને તજી દીધો છે, તેથી મેં પણ તમને શિશાકના હાથમાં સોંપી દીધાં છે.’” 6પછી ઇઝરાયલના આગેવાનોએ તથા રાજાએ પોતાને નમ્ર બનાવીને કહ્યું, “ઈશ્વર ન્યાયી છે.”

7ઈશ્વરે જયારે જોયું કે તેઓએ પોતાને નમ્ર બનાવ્યા છે, ત્યારે ઈશ્વરની વાણી શમાયાની પાસે આવી, “તેઓએ પોતાને નમ્ર બનાવ્યા છે. માટે હું તેમનો નાશ નહિ કરું; હું તેમને થોડીવારમાં છોડાવીશ અને હું મારો ક્રોધ શિશાકની મારફતે યરુશાલેમ પર નહિ ઉતારું.

( 2 કાળ. 12:5-7 )

બંને કથાઓમાં, નમ્ર હૃદયે જે આવનાર હતું તેને હળવું કરી દીધું.

આપણા માટે આનો અર્થ શું છે

બાઇબલમાં ઈશ્વરે પોતાનો માર્ગ બદલ્યો હોય તેવાં ઘણાં ઉદાહરણો છે, આશીર્વાદો માટે પણ અને મુશ્કેલીઓ માટે પણ, લોકો કેવો પ્રતિભાવ આપે છે તે પ્રમાણે. આ આપણને આપણા પોતાના જીવન તરફ અને આપણી આસપાસના લોકો તરફ ખુલ્લી આંખે જોવાનું આમંત્રણ આપે છે. કદાચ ઈશ્વર બાઇબલ દ્વારા આપણી સાથે સીધા બોલી રહ્યા છે. કદાચ તેઓ આપણા સંજોગો દ્વારા આડકતરી રીતે બોલી રહ્યા છે. કેટલાક સંજોગો આપણને કંઈક શીખવવા માટે ગોઠવાયેલા હોઈ શકે છે. જો આપણે તેમાંથી શીખીએ, તો કોણ જાણે, કદાચ આપણે પછીથી વધુ કઠિન પાઠથી બચી જઈએ.

અને જ્યારે સુધારણા આવે છે, ત્યારે તે પ્રેમાળ હાથથી આવે છે:

5વળી જે ઉપદેશ બાળકોની માફક સમજાવીને તમને અપાય છે, તે તમે ભૂલી ગયા, એટલે, ‘ઓ, મારા પુત્ર, તું પ્રભુની શિક્ષાને તુચ્છ ન ગણ અને તે ઠપકો આપે ત્યારે તું નાસીપાસ ન થા. 6કેમ કે જેનાં પર પ્રભુ પ્રેમ રાખે છે, તેને તે શિક્ષા કરે છે, જે પુત્રનો તે અંગીકાર કરે છે, તે દરેકને તે કોરડા મારે છે.’”

( હિબ. 12:5-6 )

તેથી આપણે નિરાશ થવાની જરૂર નથી. ભવિષ્ય દીવાલ નથી, પણ માર્ગ છે, અને આપણને ઈશ્વર સાથે મળીને તેના પર ચાલવાનું આમંત્રણ છે.