Czy wszystko jest z góry przesądzone?

Kiedy czytamy o kłopotach, które zdają się nadciągać nad ludzkość albo nad nasze własne życie, łatwo poczuć się bezradnym, jakby nic nie dało się zrobić. Niektórzy z nas po cichu dochodzą do wniosku, że wszystko w życiu jest już postanowione i żaden wysiłek tego nie zmieni. Ale czy naprawdę tak jest?

Biblia ukazuje nam łagodniejszy obraz. Nawet nieszczęścia, które zapowiedział sam Bóg, i nawet błogosławieństwa, które obiecał, nie zawsze spełniają się dokładnie tak, jak zostały wypowiedziane. Często zależą od tego, jak odpowiedzą ludzie. Zastanówmy się nad tym, co Bóg powiedział prorokowi Jeremiaszowi:

7Jeśli jakiemuś narodowi lub królestwu zapowiadam, że je wykorzenię, wyrwę albo zniszczę, 8a ten naród odwróci się od niegodziwości, z powodu której mu groziłem, to będzie Mi go żal. Powstrzymam nieszczęście, którym zamierzałem go dotknąć.

( Jeremiasza 18:7-8 )

9Kiedy, innym razem, zapowiadam jakiemuś narodowi lub królestwu, że je wzmocnię i ugruntuję, 10lecz ono czynić będzie to, co złe w moich oczach, lekceważąc mój głos, to żal Mi będzie zsyłać zapowiedziane mu szczęście.

( Jeremiasza 18:9-10 )

Bóg mówi, że Jego zapowiedzi nie są zamkniętymi drzwiami. Są raczej jak otwarta rozmowa, w której nasze decyzje zostają usłyszane.

Miasto, które posłuchało

Najbardziej znanym przykładem jest Niniwa. Jonasz przyniósł krótkie i przerażające przesłanie, a mieszkańcy wzięli je sobie do serca:

4Jonasz wyruszył, by pokonać pierwszy odcinek drogi, a idąc, wołał: Jeszcze czterdzieści dni i Niniwa będzie zburzona!

5Mieszkańcy Niniwy uwierzyli Bogu. Ogłosili post i od największego do najmniejszego przywdziali włosiennice.

7Wydał też w Niniwie takie obwieszczenie: Rozporządzeniem króla i jego doradców, niech każdy człowiek i zwierzę, bydło oraz owce wstrzymają się od jedzenia. Niech nie wychodzą na pastwiska ani nie piją. 8Niech wszyscy ludzie i bydło przywdzieją włosiennice i niech głośno zawołają do Boga. Niech każdy zawróci ze złej drogi i niech się powstrzyma od bezprawia. 9Kto wie, może Bóg zechce okazać nam miłosierdzie, poniecha tego, co postanowił w przypływie swego gniewu — i nie zginiemy.

( Jonasza 3:4-5,7-9 )

Zwróćmy uwagę na pokorę w słowach króla: „Któż wie? Może jeszcze Bóg zmieni swój zamiar”. Nie miał żadnej gwarancji, tylko nadzieję. I ta nadzieja została wysłuchana:

10Bóg rzeczywiście dostrzegł ich zmianę. Zauważył, że odwrócili się od złego. Dlatego wezbrała w Nim litość. Miał zesłać na nich nieszczęście — ale nie zesłał.

( Jonasza 3:10 )

Dlaczego Bóg nas ostrzega

Warto zapytać, po co Bóg w ogóle ostrzega. Gdyby nieszczęścia nie dało się uniknąć, ostrzeżenie przyniosłoby tylko smutek. Ale ostrzeżenie jest zaproszeniem. Przez Jeremiasza Bóg wyjaśnił, co leży Mu na sercu:

3Może usłuchają i może zawróci każdy ze swojej złej drogi. Wówczas poniecham nieszczęścia, które zamierzam na nich sprowadzić z powodu niegodziwości ich uczynków.

( Jeremiasza 26:3 )

13Teraz zatem poprawcie swoje postępowanie i swoje uczynki. Zacznijcie być posłuszni PANU, swemu Bogu, a On poniecha nieszczęścia, które wam zapowiedział!

( Jeremiasza 26:13 )

Bóg nie pragnie sprowadzać nieszczęścia. Ma nadzieję, że zostanie usłyszany. Niestety, Jego cierpliwość nie zawsze spotyka się z odpowiedzią:

7Powiedziałem:

Na pewno odczujesz respekt

przede Mną,

przyjmiesz przestrogę,

i choć cię chciałem ukarać,

postanowiłem nie odbierać

ci twojej siedziby.3:7 Lub: mojego wsparcia.

Lecz wy tym śpieszniej pobiegliście

popełniać swoje niecne czyny!

( Sofoniasza 3:7 )

Prorocy również otrzymali swoją rolę w tym wszystkim. Nie mieli straszyć ludzi, lecz dać im szansę, by zawrócili w porę:

6Czy lud nie drży,

gdy w mieście dmą na alarm?

Czy w mieście zdarza się nieszczęście,

którego by PAN nie wywołał?

7Owszem, nie czyni Wszechmocny PAN nic,

jeśli wpierw nie objawi swego planu

swoim sługom, prorokom.

( Amosa 3:6-7 )

Pokora zmienia wynik

Biblia pokazuje ten wzorzec nawet w przypadku tych, którzy zeszli bardzo daleko na manowce. Król Achab, jeden z najbardziej zbłąkanych władców Izraela, ukorzył się, a Bóg to zauważył:

27Gdy Achab usłyszał te słowa, rozdarł swoje szaty, wdział włosiennicę na ciało, pościł, sypiał we włosiennicy i chodził przygnębiony. 28Wówczas PAN skierował do Eliasza Tiszbity Słowo tej treści: 29Czy wiesz, że Achab okazał skruchę przede Mną? Dlatego, że okazał skruchę, nie sprowadzę nieszczęścia za jego życia.21:29 Lub: za jego dni.Sprowadzę je na jego ród za życia jego syna.

( 1 Królewska 21:27-29 )

To samo wydarzyło się z królem Roboamem i przywódcami Judy:

5Wtedy prorok Szemajasz przybył do Rechabeama oraz do książąt Judy, którzy wycofali się przed Szyszakiem do Jerozolimy, i powiedział: Tak mówi PAN: Wy Mnie porzuciliście, dlatego i Ja porzucam was na pastwę Szyszaka.

6Wówczas książęta Izraela oraz król ukorzyli się i przyznali: PAN jest sprawiedliwy. 7PAN natomiast, gdy zauważył ich skruchę, skierował do Szemajasza Słowo: Ukorzyli się. Nie zniszczę ich. Pozwolę im nieco ocalić. Nie wyleję mojego gniewu na Jerozolimę za pośrednictwem Szyszaka.

( 2 Kronik 12:5-7 )

W obu historiach pokorne serce złagodziło to, co miało nadejść.

Co to oznacza dla nas

W Biblii jest wiele przykładów tego, jak Bóg zmienia swój kierunek, zarówno w przypadku błogosławieństw, jak i trudności, zależnie od tego, jak odpowiadają ludzie. Zachęca nas to, by spojrzeć otwartymi oczami na własne życie i na ludzi wokół nas. Może Bóg mówi do nas bezpośrednio przez Biblię. Może mówi pośrednio, przez okoliczności, które spotykamy. Niektóre okoliczności mogły zostać ułożone po to, by nas czegoś nauczyć. Jeśli się z nich nauczymy, kto wie, może zostanie nam oszczędzona trudniejsza lekcja w przyszłości.

A kiedy przychodzi upomnienie, przychodzi z miłującej ręki:

5Całkowicie zapomnieliście też o zachęcie, która odnosi się do was jako synów:

Synu mój, nie lekceważ pouczeń Pana

i nie zniechęcaj się, gdy On wytyka ci błędy.

6 Bo kogo Pan kocha, tego karci,

i okazuje surowość wobec każdego syna,

którego darzy uznaniem.

( Hebrajczyków 12:5-6 )

Nie musimy więc rozpaczać. Przyszłość nie jest murem, lecz ścieżką, a my jesteśmy zaproszeni, by iść nią razem z Bogiem.