Je, kila kitu kimeshapangwa mapema?

Tunaposoma kuhusu matatizo yanayoonekana kuwajia wanadamu, au maisha yetu wenyewe, ni rahisi kujihisi hatuna msaada, kana kwamba hakuna linaloweza kufanywa. Wengine wetu hufikia hitimisho kimyakimya kwamba kila kitu maishani kimekwisha kuamuliwa na kwamba hakuna juhudi itakayokibadilisha. Lakini je, ni kweli hivyo?

Biblia inatupa picha ya upole zaidi. Hata majanga ambayo Mungu mwenyewe ameyatangaza, na hata baraka alizoahidi, hazitimizwi daima kama zilivyonenwa hasa. Mara nyingi hutegemea jinsi watu wanavyoitikia. Tazama alichomwambia Mungu nabii Yeremia:

7Wakati wowote nitatangaza kuwa taifa au ufalme utangʼolewa, utaangushwa na kuangamizwa, 8Lakini ikiwa taifa nililolionya litatubu na kuacha uovu wake nitaghairi, wala sitaleta maafa niliyokuwa nimekusudia kwa taifa hilo.

( Yeremia 18:7-8 )

9Wakati mwingine nitakapotangaza kuwa taifa au ufalme utasimikwa na kujengwa, 10ikiwa litafanya uovu mbele zangu na halitaitii sauti yangu, nitaghairi kutenda jema nililokuwa nimekusudia.

( Yeremia 18:9-10 )

Mungu anasema kwamba matangazo yake si mlango uliofungwa kwa kufuli. Yako zaidi kama mazungumzo wazi, ambamo chaguzi zetu zinasikilizwa.

Mji uliosikiliza

Mfano unaojulikana zaidi ni Ninawi. Yona alileta ujumbe mfupi na wa kutisha, nao watu wakauchukua moyoni:

4Siku ya kwanza, Yona aliingia mjini. Akatangaza: “Baada ya siku arobaini Ninawi utaangamizwa.” 5Watu wa Ninawi wakamwamini Mungu, wakatangaza kufunga, watu wote kuanzia mkubwa sana hadi yule mdogo kabisa, wakavaa gunia.

7Ndipo akatoa tangazo katika Ninawi yote:

“Kwa amri ya mfalme na wakuu wake:

“Msiruhusu mtu yeyote au mnyama, makundi ya ngʼombe au wanyama wengine wafugwao, kuonja kitu chochote, msiwaruhusu kula wala kunywa. 8Bali wanadamu na wanyama wavae gunia. Kila mmoja afanye hima kumwomba Mungu. Waziache njia zao mbaya na udhalimu ulio mikononi mwao. 9Ni nani ajuaye? Huenda Mungu akaghairi kwa huruma yake akaacha hasira yake kali ili tusiangamie.”

( Yona 3:4-5,7-9 )

Angalia unyenyekevu katika maneno ya mfalme: “Ni nani ajuaye? Huenda Mungu bado akabadili nia yake.” Hakuwa na uhakika wowote, ila matumaini tu. Na matumaini hayo yalijibiwa:

10Mungu alipoona walivyofanya na jinsi walivyogeuka kutoka njia zao mbaya, akawa na huruma wala hakuleta maangamizi juu yao kama alivyokuwa ameonya.

( Yona 3:10 )

Kwa nini Mungu hutuonya

Inafaa kujiuliza kwa nini Mungu huonya kabisa. Kama janga lisingeweza kuepukika, onyo lingeleta huzuni tu. Lakini onyo ni mwaliko. Kupitia Yeremia, Mungu alieleza moyo wake mwenyewe:

3Huenda watasikia na kugeuka, kisha kila mmoja kutubu na kuacha njia yake mbaya. Nami nitaghairi kuleta maafa niliyopanga kufanya dhidi yao kwa sababu ya matendo yao maovu.

( Yeremia 26:3 )

13Sasa tengenezeni njia zenu na matendo yenu, na kumtii Bwana Mungu wenu. Ndipo Bwana atawahurumia na kuacha kuleta maafa aliyokuwa ameyatamka dhidi yenu.

( Yeremia 26:13 )

Mungu hapendi kuleta shida. Anatumaini kusikilizwa. Kwa masikitiko, subira yake haipati jibu kila wakati:

7 Niliuambia huo mji,

‘Hakika utaniogopa na kukubali maonyo!’

Ndipo makao yake hayatafutiliwa mbali,

wala adhabu zangu zote hazitakuja juu yake.

Lakini walikuwa bado na shauku

kutenda kwa upotovu katika yote waliyofanya.”

( Sefania 3:7 )

Manabii pia walipewa nafasi katika jambo hili. Hawakuwepo ili kuwatisha watu, bali kuwapa nafasi ya kurudi kwa wakati:

6 Je, tarumbeta inapopigwa mjini kujulisha hatari,

watu hawatetemeki?

Mji unapopatwa na maafa,

je, si Bwana amesababisha?

7 Hakika Bwana Mwenyezi hatafanya neno lolote

bila kuwafunulia watumishi wake manabii siri yake.

( Amosi 3:6-7 )

Unyenyekevu hubadilisha matokeo

Biblia inaonyesha mtindo huu hata kwa wale waliopotea mbali sana. Mfalme Ahabu, mmoja wa watawala wenye matatizo zaidi wa Israeli, alijinyenyekeza, naye Mungu akaliona hilo:

27 Ahabu aliposikia maneno haya, akararua nguo zake, akavaa gunia na kufunga. Akalala na kujifunika gunia na kwenda kwa unyenyekevu.

28Ndipo neno la Bwana lilipomjia Eliya Mtishbi kusema, 29“Umeona jinsi Ahabu alivyojinyenyekeza mbele zangu? Kwa kuwa amejishusha mwenyewe, sitaleta maafa haya wakati akiwa hai, lakini nitayaleta juu ya nyumba yake katika siku za mwanawe.”

( 1 Wafalme 21:27-29 )

Vivyo hivyo ilitokea kwa Mfalme Rehoboamu na viongozi wa Yuda:

5 Ndipo nabii Shemaya akaja kwa Rehoboamu na kwa viongozi wa Yuda waliokuwa wamekusanyika huko Yerusalemu kwa ajili ya hofu ya Shishaki naye akawaambia, “Hivi ndivyo asemavyo Bwana, ‘Ninyi mmeniacha, kwa hiyo, mimi nami sasa ninawaacha mkononi mwa Shishaki.’ ”

6 Viongozi wa Israeli na mfalme wakajinyenyekeza na kusema, “Bwana Mungu ni mwenye haki.”

7 Bwana Mungu alipoona kwamba wamejinyenyekeza, neno hili la Bwana likamjia Shemaya: “Maadamu wamejinyenyekeza, sitawaangamiza, bali hivi karibuni nitawapatia wokovu. Ghadhabu yangu haitamwagwa juu ya Yerusalemu kupitia kwa Shishaki.

( 2 Nyakati 12:5-7 )

Katika hadithi zote mbili, moyo wa unyenyekevu ulilainisha kile kilichokuwa kinakuja.

Maana yake kwetu

Kuna mifano mingi katika Biblia ya Mungu kubadili mwelekeo wake, kwa baraka na kwa mateso, kulingana na jinsi watu wanavyoitikia. Hili linatualika kutazama kwa macho yaliyo wazi maisha yetu wenyewe na watu wanaotuzunguka. Huenda Mungu anasema nasi moja kwa moja kupitia Biblia. Huenda anasema kwa njia isiyo ya moja kwa moja, kupitia hali tunazokutana nazo. Hali nyingine zinaweza kuwa zimepangwa ili kutufundisha jambo. Tukijifunza kutoka kwazo, nani ajuaye, huenda tukaepushwa na somo gumu zaidi baadaye.

Na marekebisho yanapokuja, yanatoka kwa mkono wenye upendo:

5Nanyi mmesahau yale maneno ya kuwaonya yanayowataja ninyi kuwa wana, yakisema:

“Mwanangu, usidharau adhabu ya Bwana,

wala usikate tamaa akikukemea,

6 kwa sababu Bwana huwaadibisha wale anaowapenda,

na humwadhibu kila mmoja

anayemkubali kuwa mwana.”12:6 Mit 3:11, 12

( Waebrania 12:5-6 )

Kwa hiyo hatuhitaji kukata tamaa. Wakati ujao si ukuta, bali ni njia, nasi tumealikwa kuipita pamoja na Mungu.