ทุกสิ่งถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าแล้วหรือ?
เมื่อเราอ่านเรื่องความทุกข์ยากที่ดูเหมือนกำลังจะมาถึงมนุษยชาติหรือชีวิตของเราเอง ก็ง่ายที่จะรู้สึกหมดหนทาง ราวกับว่าทำอะไรไม่ได้เลย บางคนในหมู่เราเงียบ ๆ สรุปว่าทุกสิ่งในชีวิตถูกกำหนดไว้แล้ว และไม่มีความพยายามใดจะเปลี่ยนแปลงได้ แต่เป็นเช่นนั้นจริงหรือ?
พระคัมภีร์ให้ภาพที่อ่อนโยนกว่านั้นแก่เรา แม้แต่ภัยพิบัติที่พระเจ้าเองทรงประกาศไว้ และแม้แต่พระพรที่พระองค์ทรงสัญญา ก็ไม่ได้เกิดขึ้นตามที่ตรัสไว้เป๊ะ ๆ เสมอไป บ่อยครั้งขึ้นอยู่กับว่าผู้คนตอบสนองอย่างไร ลองพิจารณาสิ่งที่พระเจ้าตรัสกับผู้เผยพระวจนะเยเรมีย์:
7ถ้าเวลาใดก็ตามเราประกาศเกี่ยวกับประชาชาติหนึ่งหรือราชอาณาจักรหนึ่งว่า เราจะถอนและพังและทำลายมันเสีย 8และถ้าประชาชาตินั้น ซึ่งเราได้ลั่นวาจาไว้เกี่ยวข้องด้วย หันเสียจากความชั่วร้ายของตน เราก็จะกลับใจจากความชั่วซึ่งเราได้ตั้งใจจะกระทำแก่ชาตินั้นเสีย( เยเรมีย์ 18:7-8 )
9และถ้าเวลาใดก็ตาม เราได้ประกาศเกี่ยวกับประชาชาติหนึ่งหรือราชอาณาจักรหนึ่งว่า เราจะสร้างขึ้นและปลูกฝังไว้ 10และถ้าชาตินั้นได้กระทำชั่วในสายตาของเรา ไม่เชื่อฟังเสียงของเรา เราก็จะกลับใจจากความดีซึ่งเราได้กล่าวไปแล้วว่าเราจะให้ประโยชน์แก่ชาตินั้นเสีย( เยเรมีย์ 18:9-10 )
พระเจ้าทรงบอกว่าคำประกาศของพระองค์ไม่ใช่ประตูที่ล็อกตาย แต่เป็นเหมือนบทสนทนาที่เปิดกว้าง ซึ่งการเลือกของเราได้รับการรับฟัง
เมืองที่ฟัง
ตัวอย่างที่รู้จักกันดีที่สุดคือเมืองนีนะเวห์ โยนาห์นำสารสั้น ๆ ที่น่ากลัวมา และประชาชนก็รับไว้ด้วยใจจริง:
4โยนาห์ตั้งต้นเดินเข้าไปในเมืองได้ระยะทางเดินวันหนึ่ง และท่านก็ร้องประกาศว่า “อีกสี่สิบวัน นีนะเวห์จะถูกคว่ำ” 5ฝ่ายประชาชนนครนีนะเวห์ได้เชื่อพระเจ้า เขาประกาศให้อดอาหาร และสวมผ้ากระสอบ ตั้งแต่ผู้ใหญ่ที่สุดถึงผู้น้อยที่สุด7พระองค์ทรงออกพระราชกฤษฎีกา ประกาศไปทั่วนครนีนะเวห์ โดยอำนาจกษัตริย์และบรรดาขุนนางทั้งหลายว่า “คนหรือสัตว์ ไม่ว่าฝูงสัตว์ใหญ่หรือฝูงสัตว์เล็ก ห้ามลิ้มรสสิ่งใดๆ อย่าให้กินอาหาร อย่าให้ดื่มน้ำ 8ให้ทั้งคนและสัตว์นุ่งห่มผ้ากระสอบ ให้ตั้งจิตตั้งใจร้องทูลต่อพระเจ้า เออ ให้ทุกคนหันกลับเสียจากการประพฤติชั่ว และเลิกการทารุณซึ่งมือเขากระทำ 9ใครจะรู้ได้พระเจ้าอาจจะทรงกลับและเปลี่ยนพระทัย คลายจากพระพิโรธอันรุนแรงเพื่อว่าเราจะมิได้พินาศ”( โยนาห์ 3:4-5,7-9 )
สังเกตความถ่อมใจในถ้อยคำของกษัตริย์ว่า "ใครจะรู้? บางทีพระเจ้าอาจจะยังทรงเปลี่ยนพระทัย" พระองค์ไม่มีสิ่งใดรับประกัน มีเพียงความหวัง และความหวังนั้นก็ได้รับคำตอบ:
10เมื่อพระเจ้าทอดพระเนตรการกระทำของเขาแล้วว่า เขากลับไม่ประพฤติชั่วต่อไป พระเจ้าก็ทรงกลับพระทัยไม่ลงโทษตามที่พระองค์ตรัสไว้ และพระองค์ก็มิได้ทรงลงโทษเขา( โยนาห์ 3:10 )
ทำไมพระเจ้าจึงทรงเตือนเรา
ควรถามว่าทำไมพระเจ้าจึงทรงเตือนเลย หากหลีกเลี่ยงภัยพิบัติไม่ได้ คำเตือนก็จะนำมาซึ่งความเศร้าเท่านั้น แต่คำเตือนคือคำเชิญ ผ่านทางเยเรมีย์ พระเจ้าทรงอธิบายพระทัยของพระองค์เอง:
3บางทีเขาจะฟัง และทุกคนจะกลับจากทางชั่วของเขา และเราจะกลับใจไม่ทำความร้ายซึ่งเราเจตนาจะกระทำต่อเขาทั้งหลาย เนื่องด้วยการกระทำที่ชั่วร้ายของเขาทั้งหลาย( เยเรมีย์ 26:3 )
13เพราะฉะนั้น บัดนี้ท่านทั้งหลายจงแก้ไขพฤติการณ์และการกระทำของท่านทั้งหลาย และเชื่อฟังพระสุรเสียงของพระเยโฮวาห์พระเจ้าของท่าน และพระเยโฮวาห์จะทรงกลับพระทัยจากความร้ายซึ่งพระองค์ได้ทรงประกาศเตือนท่าน( เยเรมีย์ 26:13 )
พระเจ้าไม่ทรงประสงค์จะนำความทุกข์ยากมา พระองค์ทรงหวังว่าจะมีผู้ฟัง น่าเศร้าที่ความอดทนของพระองค์ไม่ได้รับการตอบสนองเสมอไป:
7เรากล่าวว่า ‘แท้จริง เมืองนั้นจะยำเกรงเรา เธอจะยอมรับคำสั่งสอน’ เพื่อที่อาศัยของเขาจะไม่ถูกตัดออก เราลงโทษเขาอย่างไรก็ตาม แต่เขาทั้งหลายยิ่งกลับร้อนใจที่จะให้การกระทำของเขาเสื่อมทราม”( เศฟันยาห์ 3:7 )
บรรดาผู้เผยพระวจนะก็ได้รับบทบาทในเรื่องนี้เช่นกัน พวกเขาไม่ได้อยู่ที่นั่นเพื่อขู่ให้ผู้คนกลัว แต่เพื่อให้โอกาสพวกเขากลับใจได้ทันเวลา:
6เขาจะเป่าแตรในเมือง และประชาชนไม่ตกใจกลัวอะไรหรือ จะมีภัยตกอยู่ในเมืองหนึ่งเมืองใดหรือ นอกจากว่าพระเยโฮวาห์ทรงกระทำเอง 7แท้จริงองค์พระผู้เป็นเจ้าพระเจ้าจะมิได้ทรงกระทำอะไรเลย โดยมิได้เปิดเผยความลึกลับให้แก่ผู้รับใช้ของพระองค์ คือผู้พยากรณ์( อาโมส 3:6-7 )
ความถ่อมใจเปลี่ยนผลลัพธ์
พระคัมภีร์แสดงรูปแบบนี้แม้กับผู้ที่หลงผิดไปไกล กษัตริย์อาหับ หนึ่งในผู้ปกครองอิสราเอลที่มีปัญหามากที่สุด ทรงถ่อมพระองค์ลง และพระเจ้าทรงสังเกตเห็น:
27และอยู่มาเมื่ออาหับทรงได้ยินพระวจนะเหล่านั้น พระองค์ก็ฉีกฉลองพระองค์ และทรงสวมผ้ากระสอบ และถืออดอาหาร ประทับในผ้ากระสอบ และทรงดำเนินไปมาอย่างค่อยๆ 28และพระวจนะของพระเยโฮวาห์มายังเอลียาห์ชาวทิชบีว่า 29“เจ้าได้เห็นอาหับถ่อมตัวลงต่อหน้าเราแล้วหรือ เพราะเขาได้ถ่อมตัวลงต่อหน้าเรา เราจะไม่นำเหตุร้ายมาในสมัยของเขา แต่มาในสมัยบุตรชายของเขา เราจะนำเหตุร้ายมาเหนือราชวงศ์ของเขา”( 1 พงศ์กษัตริย์ 21:27-29 )
เหตุการณ์เดียวกันนี้เกิดขึ้นกับกษัตริย์เรโหโบอัมและบรรดาผู้นำของยูดาห์:
5แล้วเชไมอาห์ผู้พยากรณ์ได้มาเฝ้าเรโหโบอัมและบรรดาเจ้านายแห่งยูดาห์ ผู้มาประชุมกันอยู่ที่เยรูซาเล็มด้วยเรื่องชิชัก และกล่าวแก่เขาทั้งหลายว่า “พระเยโฮวาห์ตรัสดังนี้ว่า เจ้าได้ละทิ้งเรา เราจึงได้ละทิ้งเจ้าให้อยู่ในมือของชิชัก” 6แล้วเจ้านายแห่งอิสราเอลและกษัตริย์ได้ถ่อมตนลงและกล่าวว่า “พระเยโฮวาห์ทรงชอบธรรมแล้ว” 7เมื่อพระเยโฮวาห์ทรงเห็นว่าเขาทั้งหลายถ่อมตัวลง พระวจนะของพระเยโฮวาห์ได้มาถึงเชไมอาห์ว่า “เขาทั้งหลายได้ถ่อมตัวลงแล้ว เราจึงจะไม่ทำลายเขา แต่เราจะประสาทการช่วยให้พ้นแก่เขาบ้าง และพระพิโรธของเราจะไม่เทลงมาเหนือเยรูซาเล็มโดยมือของชิชัก( 2 พงศาวดาร 12:5-7 )
ในเรื่องราวทั้งสอง ใจที่ถ่อมได้ทำให้สิ่งที่กำลังจะเกิดขึ้นเบาบางลง
สิ่งนี้หมายถึงอะไรสำหรับเรา
ในพระคัมภีร์มีตัวอย่างมากมายที่พระเจ้าทรงเปลี่ยนแนวทางของพระองค์ ทั้งเรื่องพระพรและความยากลำบาก ตามที่ผู้คนตอบสนอง สิ่งนี้เชิญชวนให้เรามองชีวิตของเราเองและผู้คนรอบตัวด้วยตาที่เปิดกว้าง บางทีพระเจ้าตรัสกับเราโดยตรงผ่านพระคัมภีร์ บางทีพระองค์ตรัสทางอ้อมผ่านสถานการณ์ที่เราเผชิญ สถานการณ์บางอย่างอาจถูกจัดเตรียมไว้เพื่อสอนบางสิ่งแก่เรา หากเราเรียนรู้จากสิ่งเหล่านั้น ใครจะรู้ เราอาจรอดพ้นจากบทเรียนที่หนักกว่าในภายหลัง
และเมื่อการตักเตือนมาถึง ก็มาจากพระหัตถ์ที่รักใคร่:
5และท่านได้ลืมคำเตือนนั้นเสีย ซึ่งได้เตือนท่านเหมือนกับเตือนบุตรว่า ‘บุตรชายของเราเอ๋ย อย่าดูหมิ่นการตีสอนขององค์พระผู้เป็นเจ้า และอย่าระอาใจเมื่อพระองค์ทรงติเตียนท่านนั้น 6เพราะองค์พระผู้เป็นเจ้าทรงตีสอนผู้ที่พระองค์ทรงรัก และเมื่อพระองค์ทรงรับผู้ใดเป็นบุตร พระองค์ก็ทรงเฆี่ยนตีผู้นั้น’( ฮีบรู 12:5-6 )
ดังนั้นเราไม่จำเป็นต้องสิ้นหวัง อนาคตไม่ใช่กำแพง แต่เป็นหนทาง และเราได้รับเชิญให้เดินไปบนทางนั้นพร้อมกับพระเจ้า