Важнасць абяцання
Тое, чаго мы не бачым, усё роўна рэальнае
Мы жывём у бачным, практычным свеце, і лёгка недаацэньваць тое, чаго не бачым. Праведнасць, якая нам нечага каштуе — грошай, камфорту ці здароўя, — можа падацца стратай. Сяброўства можа здацца менш важным, калі ад яго больш няма карысці. А абяцанне можа пачаць здавацца неабавязковым, калі выконваць яго нам ужо нявыгодна.
І ўсё ж Біблія ставіцца да абяцання як да вельмі каштоўнай рэчы. Стрыманае слова — адна з асноў нябеснага Валадарства, часткай якога мы спадзяемся стаць. Яно рыхтуе нас да гэтага Валадарства і робіць гэты свет лепшым ужо сёння, прыносячы каштоўнасці, што не з'яўляюцца ні багаццем, ні ўладай. Давайце разам паглядзім, што Біблія кажа пра абяцанні.
Той, Хто стрымлівае кожнае абяцанне
Усё пачынаецца з самога Бога. Ён — узор Таго, чыйму слову можна цалкам давяраць:
19Бог не чалавек, каб няпраўду казаць, і ня сын чалавечы, каб Яму шкадаваць. Ці скажа Ён і ня зробіць? будзе казаць і ня выканае?( ЛІКІ 23:19 )
Калі мы стрымліваем свае абяцанні, мы адлюстроўваем трошкі таго, які Бог ёсць. І менавіта гэта робіць свет вакол нас больш надзейным і цёплым.
Хто можа жыць блізка да Бога?
Псальміст задае пытанне, якое кожны з нас калісьці задаваў: хто можа жыць перад абліччам Бога? Яго адказ — гэта апісанне чалавека з цэльным характарам, і адна дэталь у ім звяртаецца непасрэдна да нашай тэмы:
1Псальма Давідава.Госпадзе! Хто можа быць у жытле Тваім? хто можа жыць на сьвятой гары Тваёй?2Той, хто ходзіць бязгрэшна і робіць па праўдзе, і гаворыць ісьціну ў сэрцы сваім;3хто не паклёпнічае языком сваім, хто ня робіць блізкаму шкоды і ня прымае наганы суседу;4той, хто пагарджае злачынцам, але славіць богабаязных; хто прысягае, хай хоць ліхому, і ня здраджвае;( ПСАЛТЫР 14:1-4 )
«Стрымлівае абяцанні, нават калі гэта балюча». Тут большасці з нас цяжка. Лёгка стрымаць абяцанне, якое нічога не каштуе. Абяцанне паказвае сваю каштоўнасць тады, калі яно нам нечага каштуе.
Падумай, перш чым абяцаць
Майсееў закон вельмі сур'ёзна ставіўся да абяцанняў, але пры гэтым быў вельмі добры да тых, хто баяўся іх даваць. Ніхто не быў абавязаны даваць абяцанне. Але калі хтосьці даваў яго Богу, яго трэба было выканаць без прамаруджвання:
21Калі дасі абяцаньне Госпаду, Богу твайму, адразу выканай яго, бо Гасподзь, Бог твой, спагоніць зь цябе яго, і на табе будзе грэх;22а калі ты ня даў абяцаньня, дык ня будзе на табе грэху.23Што выйшла з вуснаў тваіх, трымай і выконвай так, як абяцаў ты Госпаду, Богу твайму, дабраахвотнае прынашэньне, пра якое сказаў ты вуснамі тваімі.( ДРУГІ ЗАКОН 23:21-23 )
Думка простая і мяккая. Нам не трэба шмат абяцаць. Нам трэба толькі мець на ўвазе тое, што мы кажам.
Закон таксама прызнаваў, што мы часам абяцаем занадта хутка, у запале моманту, не разумеючы, што кажам. Ён паказвае выйсце: калі мы гэта ўсведамляем, нас запрашаюць быць шчырымі наконт гэтага.
4Альбо калі хто неразумна вуснамі сваімі запрысягнецца зрабіць нешта благое, альбо добрае, якая б ні была дзея, у якой людзі неразумна прысягаюць, і ён ня ведаў таго, але пасьля даведаецца, дык ён вінаваты ў тым.( ЛЯВІТ 5:4 )
Калі абяцанне даецца ў гневе
Вось гісторыя, якая паказвае, як лёгка гэта можа здарыцца. Давід і яго людзі аберагалі статкі багатага чалавека па імені Навал. Калі Давід папрасіў крыху ежы ў падзяку, Навал абразіў яго і прагнаў ягоных людзей. Давід раз'юшыўся і ў гневе даў абяцанне, што да раніцы загіне кожны мужчына ў доме Навала:
22няхай тое і тое зробіць Бог з ворагамі Давіда, і яшчэ болей зробіць, калі да сьвітаньня з усяго, што належыць Навалу, я пакіну таго, што мочыцца да сьцяны.( 1 ЦАРСТВАЎ 25:22 )
Жонка Навала, Авігея, пачула пра гэта і паспяшалася да Давіда з ежай і мудрымі словамі. Давід паслухаў. Ён зразумеў, наколькі блізка быў да цяжкай крыўды, і падзякаваў ёй:
34Але, - жывы Гасподзь Бог Ізраілеў, Які стрымаў мяне, каб не зрабіў ліха табе, - калі б ты не пасьпяшалася і ня прыйшла на сустрэчу да мяне, дык да ранішняга сьвітаньня я не пакінуў бы Навалу нікога, хто мачыўся б да сьцяны.( 1 ЦАРСТВАЎ 25:34 )
Гэтая гісторыя паказвае дзве рэчы. Абяцанне, дадзенае ў лютасці, можа стаць пасткай для нас і для іншых людзей. А мудры чалавек, які адважваецца гаварыць спакойна, можа прадухіліць няшчасце. Давід не настойваў на тым, каб быць «паслядоўным». Ён вырашыў адступіць, і гэта таксама частка цэльнасці характару: мець пакору прызнаць, што мы памыліліся.
Абяцанне мае два бакі
Божыя абяцанні заўсёды вернныя, але тое, як яны прымаюцца, можа залежаць ад таго, як мы адказваем. Свяшчэнніку па імені Іліў было абяцана, што ягоная сям'я будзе служыць Богу з пакалення ў пакаленне. Але сыны Іліва выкарыстоўвалі сваё становішча, каб пакрыўдзіць людзей. Бог даслаў Ілію пасланне:
30Таму так кажа Гасподзь Бог Ізраілеў: Я сказаў тады: дом твой і дом бацькі твайго будуць хадзіць прад абліччам Маім вавек; а цяпер кажа Гасподзь: хай ня будзе так, бо Я праслаўлю тых, што праслаўляюць Мяне, а тыя, што няславяць Мяне, будуць паганьбаваныя.( 1 ЦАРСТВАЎ 2:30 )
Гаворка не пра Бога, Які лёгка бярэ назад сваё слова. Гэта паказвае, што кожнае абяцанне паміж намі і Богам — гэта адносіны. Яно запрашае нас адказаць павагай і пашанай.
Калі да абяцання ставяцца лёгкадумна
Апошні цар Юдэі, Сядэкія, быў пастаўлены царом Вавілонам, і ён паабяцаў вернасць вавілонскаму цару ў імя Бога. Потым ён парушыў гэтае абяцанне і звярнуўся па дапамогу да Егіпта:
13і адкалоўся ад цара Навухаданосара, які ўзяў зь яго клятву імем Бога, - і зрабіў упарцістаю шыю сваю і зжарсьцьвіў сэрца сваё да таго, што не зьвярнуўся да Госпада Бога Ізраілевага.( 2 ЛЕТАПІСАЎ 36:13 )
Прарок Езэкііль апісвае, як на гэта глядзелі. Абяцанне, дадзенае ў імя Бога, — гэта не толькі абяцанне чалавеку. Гэта таксама тое, што мы кажам перад Богам:
18Ён пагардзіў клятваю, каб парушыць спрымірэнства, і вось, даў руку сваю і зрабіў усё гэта; ён не ацалее.( ЕЗЭКІІЛЯ 17:18 )
Праз некалькі пакаленняў прарок Захарыя ўбачыў бачанне вялізнага ляцячага звітка, які пранёсся над краінай. Ён нёс засцярогу тым, хто крадзе, і тым, хто ілжыва прысягае Божым імем:
4Я навёў яго, кажа Гасподзь Саваоф, і ён увойдзе ў дом злодзея і ў дом кляцьбіта Маім імем ілжыва і застанецца ў доме ў яго, і зьнішчыць яго і дрэвы ягоныя і камяні ягоныя.( ЗАХАРЫІ 5:4 )
Нам не трэба разумець гэта як пагрозу. Гэта паказвае, што Богу глыбока важная сумленнасць, бо хлусня і парушаныя абяцанні ранюць жывых людзей, звычайна тых, хто давярае больш за ўсіх.
Проста «так», проста «не»
Ісус прапануе нам больш простую дарогу, якой не патрэбныя вялікія клятвы. Калі нашаму слову можна давяраць, нам не трэба нічога да яго дадаваць:
37А хай будзе слова ваша: «так - так», «не - не»; а што звыш гэтага, тое ад ліхога.( МАЦЬВЕЯ 5:37 )
Ягоны брат Якаў паўтарыў тую самую параду:
12А найперш, браты мае, не прысягайце ні небам, ні зямлёю, ані якою іншаю кляцьбою; а хай будзе ў вас: так-так і не-не, каб вам не падупасьці асудзе.( ЯКАВА 5:12 )
Чалавеку, які заўсёды стрымлівае слова, не трэба клясціся нябёсамі ці зямлёй. Ягонага «так» ужо дастаткова.
Калі мы парушылі абяцанне
Большасць з нас калісьці парушала абяцанні. Магчыма, мы не хацелі гэтага, а можа, хацелі стрымаць, але не хапіла сіл. Біблія не пакідае нас у такім стане. Яна запрашае нас быць шчырымі, выпраўляць тое, што можна выправіць, і звяртацца да Бога, Які добры да тых, хто прыходзіць да Яго ў пакоры:
9Калі ж вызнаём грахі нашыя, дык Ён, верны і праведны, даруе нам грахі (нашыя) і ачысьціць нас ад усякай няпраўды.( 1 ЯНА 1:9 )
Калі гэта ляжыць у цябе на сэрцы сёння, ты можаш пачаць з кароткай малітвы. Раскажы Богу пра абяцанне, якое ты не здолеў стрымаць, і папрасі ў Яго прабачэння і сілы. Потым, калі можаш, пагавары з чалавекам, якога ты падвёў.
А на будучыню мы можам пачаць з малога: стрымліваць маленькія абяцанні, не спазняцца, адказваць на званок, даводзіць да канца тое, што мы сказалі зрабіць. Калі наша «так» значыць «так», мы будуем нешта нябачнае, але трывалае: давер і характар, які адпавядае Валадарству Нябесаму.