अभिवचनाचे महत्त्व
जे आपल्याला दिसत नाही तेही खरे असते
आपण दृश्य आणि व्यावहारिक जगात राहतो, आणि जे दिसत नाही त्याला कमी लेखणे सोपे असते. पैसा, सोय किंवा आरोग्य यांपैकी काहीतरी गमवावे लागणारे नीतिमत्त्व नुकसानासारखे वाटू शकते. एखादी मैत्री उपयोगी राहिली नाही की ती कमी महत्त्वाची वाटू शकते. आणि अभिवचन पाळणे आपल्या फायद्याचे राहिले नाही की ते ऐच्छिक वाटू लागते.
तरीही बायबल अभिवचनाला अतिशय मौल्यवान मानते. दिलेला शब्द पाळणे हा स्वर्गाच्या राज्याच्या पायांपैकी एक आहे, ज्याचा भाग होण्याची आपण आशा बाळगतो. तो आपल्याला त्या राज्यासाठी तयार करतो, आणि संपत्ती किंवा सत्ता नसलेली मूल्ये आणून तो आत्ताच हे जग अधिक चांगले करतो. अभिवचनांविषयी बायबल काय सांगते ते आपण एकत्र पाहू या.
प्रत्येक अभिवचन पाळणारा
सर्वकाही देवापासूनच सुरू होते. ज्याच्या शब्दावर पूर्णपणे विश्वास ठेवता येतो अशा व्यक्तीचा तो आदर्श आहे:
19देव मनुष्य नाही, की त्याने खोटे बोलावे,किंवा तो काही मनुष्यप्राणी नाही की, त्याने मन बदलावे.जर त्याने काही वचन दिले तर तो ते केल्याशिवाय राहील काय?तो बोलला आहे मी हे करील तर ते तो पुरे केल्याशिवाय राहील काय?( गण. 23:19 )
आपण आपली अभिवचने पाळतो तेव्हा देव कसा आहे याची थोडीशी झलक आपण दाखवतो. आणि नेमके यामुळेच आपल्या सभोवतालचे जग अधिक सुरक्षित आणि उबदार वाटते.
देवाच्या जवळ कोण राहू शकतो?
स्तोत्रकर्ता असा प्रश्न विचारतो जो आपल्यापैकी प्रत्येकाने कधी ना कधी विचारला आहे: देवाच्या सान्निध्यात कोण राहू शकतो? त्याचे उत्तर म्हणजे सचोटी असलेल्या माणसाचे वर्णन आहे, आणि त्यातील एक तपशील आपल्या विषयाशी थेट संबंधित आहे:
1हे परमेश्वरा, तुझ्या पवित्र तंबूत कोण राहू शकेल? तुझ्या पवित्र डोंगरावर कोण राहील?2जो निर्दोषपणे चालतो आणि जे चांगले ते करतो, आणि आपल्या हृदयात सत्य बोलतो तो.3जो आपल्या जीभेने चुगली करत नाही,किंवा दुसऱ्यांची हानी करत नाही,किंवा आपल्या शेजाऱ्याचा अपमान करत नाही.4अधमाचा तिरस्कार करतो,परंतु जे परमेश्वराचे भय धरतात त्यांचा सन्मान करतो,जो वचन देऊन आपले अहीत झाले तरी मागे हटत नाही,( स्तोत्र. 15:1-4 )
“दुखावले तरी अभिवचन पाळतो.” येथेच आपल्यापैकी बहुतेकांना अडचण येते. काहीही खर्च न होणारे अभिवचन पाळणे सोपे असते. अभिवचनाचे मोल तेव्हा दिसते जेव्हा त्यासाठी आपल्याला काहीतरी मोजावे लागते.
अभिवचन देण्यापूर्वी विचार करा
मोशेच्या नियमशास्त्राने अभिवचनांना अतिशय गांभीर्याने घेतले, आणि ती देण्यास भिणाऱ्यांशी ते अतिशय दयाळूही होते. कोणावरही नवस करण्याची सक्ती नव्हती. पण एखाद्याने देवाला नवस केला की तो विलंब न लावता पूर्ण करायचा होता:
21तुमचा देव परमेश्वर ह्याला नवस बोललात तर तो फेडायला उशीर करु नका. कारण तुमचा देव परमेश्वर तुम्हास त्याचा जाब विचारील. नवस फेडला नाहीत तर पाप लागेल. 22पण नवस बोललाच नाहीत तर पाप लागणार नाही. 23जे वचन तुम्ही देता ते पाळत जा. तुमचा देव परमेश्वर तुम्हास काही नवस बोला असे म्हणत नाही. तुम्ही स्वखुशीने तो बोलता तेव्हा त्याप्रमाणे वागा.( अनु. 23:21-23 )
कल्पना साधी आणि सौम्य आहे. आपण पुष्कळ अभिवचने द्यायची गरज नाही. आपण जे बोलतो ते मनापासून म्हणणे एवढेच पुरे.
आपण कधीकधी भावनेच्या भरात, आपण काय बोलतो हे न कळता, फार घाईने अभिवचन देतो हेही नियमशास्त्राने ओळखले होते. ते पुढे जाण्याचा मार्ग देते: हे लक्षात आल्यावर त्याबद्दल प्रामाणिक असण्याचे आपल्याला आमंत्रण दिले जाते.
4किंवा एखादी बरी किंवा वाईट गोष्ट करण्यासंबंधी कोणी आपल्या ओठांद्वारे अविचाराने शपथ घेतली आणि नंतर ती पूर्ण करण्यास तो विसरला; परंतु नंतर त्यास ती आठवली तर आपली शपथ पूर्ण न केल्यामुळे तो दोषी होईल.( लेवी. 5:4 )
रागाच्या भरात दिलेले अभिवचन
हे किती सहज घडू शकते हे दाखवणारी एक कथा येथे आहे. दावीद आणि त्याच्या माणसांनी नाबाल नावाच्या एका श्रीमंत माणसाच्या कळपांचे रक्षण केले होते. बदल्यात दावीदाने काही अन्न मागितले तेव्हा नाबालाने त्याचा अपमान केला आणि त्याच्या माणसांना परत पाठवले. दावीद संतापला, आणि रागाच्या भरात त्याने नाबालाच्या घरातील प्रत्येक पुरुष सकाळपर्यंत मारला जाईल असा नवस केला:
22जे काही त्याचे आहे त्या सर्वातून एकही पुरूष जर मी सकाळ उजाडेपर्यंत राहू दिला, तर परमेश्वर दावीदाला तसे व त्यापेक्षा अधिक करो.”( 1 शमु. 25:22 )
नाबालाची पत्नी अबीगईल हिने हे ऐकले आणि अन्न व सुज्ञ शब्द घेऊन दावीदाला भेटण्यासाठी घाईने निघाली. दावीदाने ऐकले. आपण गंभीर चुकीच्या किती जवळ आलो होतो हे त्याला उमगले, आणि त्याने तिचे आभार मानले:
34कारण तुझे वाईट मी करणार होतो ते ज्याने मला करू दिले नाही तो इस्राएलाचा देव परमेश्वर जिवंत आहे; जर तू मला भेटायला लवकर आली नसतीस तर खचित नाबालाचा एक पुरूष देखील सकाळ उजाडेपर्यंत जिवंत राहिला नसता.”( 1 शमु. 25:34 )
ही कथा दोन गोष्टी दाखवते. रागाच्या भरात दिलेले अभिवचन आपल्यासाठी आणि इतरांसाठी सापळा ठरू शकते. आणि शांतपणे बोलण्याचे धैर्य दाखवणारी सुज्ञ व्यक्ती संकट टाळू शकते. दावीदाने “एकसारखे” राहण्याचा हट्ट धरला नाही. त्याने माघार घेणे निवडले, आणि तेही सचोटीचाच एक भाग आहे: आपण चुकलो हे स्वीकारण्याची नम्रता असणे.
अभिवचनाला दोन बाजू असतात
देवाची अभिवचने नेहमी विश्वासू असतात, पण ती कशी स्वीकारली जातात हे आपण कसा प्रतिसाद देतो यावर अवलंबून असू शकते. एली नावाच्या याजकाला असे अभिवचन दिले गेले होते की त्याचे घराणे पिढ्यान्पिढ्या देवाची सेवा करेल. पण एलीच्या मुलांनी आपल्या पदाचा उपयोग लोकांचा गैरफायदा घेण्यासाठी केला. देवाने एलीला संदेश पाठवला:
30यामुळे इस्राएलांचा परमेश्वर म्हणतो, की तुझे घराणे व तुझ्या बापाचे घराणे माझ्यासमोर निरंतर चालेल असे मी म्हटले खरे; परंतु आता परमेश्वर असे म्हणतो, ही गोष्ट माझ्यापासून दूर होवो कारण जे माझा आदर करतात त्यांचा आदर मी करीन आणि जे मला तिरस्कार करतात त्यांचा अवमान होईल.( 1 शमु. 2:30 )
देव आपला शब्द सहज मागे घेतो असे हे सांगत नाही. आपल्या आणि देवाच्या दरम्यानचे प्रत्येक अभिवचन एक नाते आहे हे ते दाखवते. आदर आणि सन्मानाने प्रतिसाद देण्यासाठी ते आपल्याला आमंत्रण देते.
अभिवचन हलक्यात घेतले जाते तेव्हा
यहूदाचा शेवटचा राजा सिद्कीया याला बाबेलने राजा केले होते, आणि त्याने बाबेलच्या राजाशी देवाच्या नावाने निष्ठेचे अभिवचन दिले होते. मग त्याने ते मोडले आणि मदतीसाठी इजिप्तकडे वळला:
13सिद्कीयाने नबुखद्नेस्सर विरुध्द उठाव केला. नबुखद्नेस्सरने पूर्वी सिद्कीया कडून स्वत:शी एकनिष्ठतेची शपथ वाहवली होती. सिद्कीयाने तेव्हा देवाची शपथ घेऊन तसे वचन दिले होते. पण तरीही सिद्कीयाने आडमुठेपणा केला आणि आपला आयुष्यक्रम बदलून इस्राएलच्या परमेश्वर देवाचे आज्ञापालन करायचे नाकारले.( 2 इति. 36:13 )
संदेष्टा यहेज्केल हे कसे पाहिले गेले ते वर्णन करतो. देवाच्या नावाने घेतलेली शपथ ही केवळ माणसाला दिलेले अभिवचन नसते. ती देवासमोर म्हटलेली गोष्टही असते:
18करार मोडून राजाने शपथेला तुच्छ लेखले, पाहा! तो आपल्या हाताने वचनप्राप्ती करेल, पण त्याने जे केले त्यासाठी तो निभावणार नाही.( यहे. 17:18 )
काही पिढ्यांनंतर संदेष्टा जखऱ्याला देशभर उडत जाणाऱ्या एका प्रचंड गुंडाळीचे दर्शन झाले. ती चोरी करणाऱ्यांविरुद्ध आणि देवाच्या नावाने खोटी शपथ घेणाऱ्यांविरुद्ध इशारा घेऊन गेली:
4सेनाधीश परमेश्वर म्हणतो: मी हा पट चोरांच्या आणि माझ्या नावाने खोटी वचने देणाऱ्या लोकांच्या घरी पाठवीन.तो तेथेच राहील आणि त्या घरांचा नाश करील. दगड व लाकडी खांबांचासुध्दा नाश होईल.”( जख. 5:4 )
आपण हे धमकी म्हणून वाचायची गरज नाही. हे दाखवते की देवाला प्रामाणिकपणाची खूप काळजी आहे, कारण खोटेपणा आणि मोडलेली अभिवचने खऱ्या माणसांना दुखवतात, सहसा जे सर्वाधिक विश्वास ठेवतात त्यांना.
फक्त होय, फक्त नाही
येशू आपल्याला एक अधिक सोपा मार्ग देतो, ज्यात मोठ्या शपथांची गरज नाही. आपल्या शब्दावर विश्वास ठेवता येत असेल तर त्यात आपल्याला काहीही जोडायची गरज नाही:
37तर तुमचे बोलणे, होय तर होय आणि नाही तर नाही एवढेच असावे; याहून जे अधिक ते त्या दुष्टापासून आहे.( मत्त. 5:37 )
त्याच्या भावाने, याकोबाने, हाच सल्ला पुन्हा सांगितला:
12माझ्या बंधूंनो, मुख्यतः शपथ वाहू नका; स्वर्गाची, पृथ्वीची किंवा दुसरी कशाचीही शपथ वाहू नका. तुम्ही दोषी ठरू नये म्हणून तुम्हास होय म्हणायचे तर होयच म्हणा. तुम्हास नाही म्हणायचे तर नाहीच म्हणा.( याको. 5:12 )
जो माणूस नेहमी आपला शब्द पाळतो त्याला स्वर्गाची किंवा पृथ्वीची शपथ घ्यायची गरज नसते. त्याचे “होय” आधीच पुरेसे असते.
आपण अभिवचन मोडले असेल तर
आपल्यापैकी बहुतेकांनी कधी ना कधी अभिवचने मोडली आहेत. कदाचित आपला तसा हेतू नव्हता, किंवा आपल्याला पाळायचे होते पण बळ नव्हते. बायबल आपल्याला तेथेच सोडत नाही. ते आपल्याला प्रामाणिक राहण्यास, जेथे शक्य असेल तेथे गोष्टी सुधारण्यास आणि नम्रपणे आपल्याकडे येणाऱ्यांवर दया करणाऱ्या देवाकडे वळण्यास आमंत्रण देते:
9जर आपण आपली पापे कबूल करतो, तर तो विश्वासू व न्यायी आहे म्हणून आपल्या पापांची क्षमा करील आणि आपल्याला सर्व अनीतीपासून शुद्ध करील.( 1 योहा. 1:9 )
हे आज तुमच्या मनावर असेल तर लहानशा प्रार्थनेने सुरुवात करण्यास तुमचे स्वागत आहे. जे अभिवचन तुम्ही पाळू शकला नाही त्याबद्दल देवाला सांगा, आणि त्याच्याकडे क्षमा आणि बळ मागा. मग शक्य असेल तर ज्याला तुम्ही निराश केले त्याच्याशी बोला.
आणि भविष्यासाठी, आपण लहान गोष्टींपासून सुरुवात करू शकतो: लहान अभिवचने पाळा, वेळेवर या, फोनला प्रतिसाद द्या, जे करणार म्हटले ते पूर्ण करा. आपल्या “होय” चा अर्थ होय असतो तेव्हा आपण असे काहीतरी उभारत असतो जे दिसत नाही, पण टिकते: विश्वास, आणि स्वर्गाच्या राज्याला साजेसे चारित्र्य.
Creative Commons License
Indian Revised Version (IRV) - Marathi (इंडियन रिवाइज्ड वर्जन - मराठी), 2019 by Bridge Connectivity Solutions Pvt. Ltd. is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. This resource is published originally on VachanOnline, a premier Scripture Engagement digital platform for Indian and South Asian Languages and made available to users via vachanonline.com website and the companion VachanGo mobile app.