رفتن به محتوای اصلی

اهمیت وعده

دو دست در یک دست‌دادن محکم بر فراز یک وعده مهروموم‌شده به هم گره خورده‌اند، در حالی که سکه‌ها کنار گذاشته شده‌اند و شهری آفتابی از دور دیده می‌شود؛ نمادی از وفاداری، درستکاری و پایبندی به قول خود، فراتر از سود مادی.

آنچه نمی‌بینیم همچنان واقعی است

ما در جهانی دیدنی و عملی زندگی می‌کنیم و به‌آسانی آنچه را نمی‌توانیم ببینیم دست‌کم می‌گیریم. پارسایی‌ای که برایمان هزینه دارد، چه پول، چه آسایش و چه سلامت، ممکن است زیان به نظر برسد. وقتی دوستی دیگر به کارمان نمی‌آید، ممکن است کم‌اهمیت‌تر جلوه کند. و وقتی وفاداری به یک وعده دیگر به سود ما نیست، ممکن است اختیاری به نظر برسد.

با این حال، کتاب‌مقدس وعده را چیزی بسیار ارزشمند می‌داند. وفاداری به قول خود یکی از بنیادهای پادشاهی آسمانی است که امید داریم بخشی از آن باشیم. این وفاداری ما را برای آن پادشاهی آماده می‌کند و همین اکنون با آوردن ارزش‌هایی که نه ثروت‌اند و نه قدرت، این دنیا را بهتر می‌سازد. بیایید با هم ببینیم کتاب‌مقدس دربارهٔ وعده‌ها چه می‌گوید.

او که به هر وعده‌ای وفا می‌کند

همه‌چیز از خود خدا آغاز می‌شود. او الگوی کسی است که می‌توان به سخنش کاملاً اعتماد کرد:

19خدا انسان نیست که دروغ بگوید،
او مثل انسان نیست که تغییر فکر دهد.
آیا تاکنون وعده‌ای داده است که بدان عمل نکرده باشد؟
یا کلامی بر زبان آورده که به انجام نرسانده باشد؟
( اعداد 23:19 )

وقتی به وعده‌های خود وفا می‌کنیم، اندکی از سیمای خدا را بازتاب می‌دهیم. و دقیقاً همین است که دنیای پیرامون ما را امن‌تر و گرم‌تر می‌کند.

چه کسی می‌تواند نزدیک خدا زندگی کند؟

مزمورنویس پرسشی می‌پرسد که هر یک از ما دست‌کم یک بار از خود پرسیده‌ایم: چه کسی می‌تواند در حضور خدا ساکن شود؟ پاسخ او توصیف شخصی درستکار است و یکی از جزئیات آن مستقیماً به موضوع ما مربوط می‌شود:

1ای خداوند، چه کسی می‌تواند به خیمهٔ تو وارد شود؟ چه کسی می‌تواند به حضور مقدّس تو راه یابد؟
2کسی که بی‌عیب و بی‌ریا باشد و هر کاری را با صداقت انجام دهد، 3کسی که از دیگران بدگویی نکند، به تهمت‌ها گوش ندهد و به همسایهٔ خود بدی نکند، 4کسی که بدکاران را خوار بشمارد ولی به کسی که از خدا می‌ترسد احترام بگذارد، کسی که به قول خود وفا کند اگرچه به ضررش تمام شود،
( مزامیر 15:1-4 )

«حتی وقتی دردناک است به وعده‌اش وفا می‌کند.» اینجاست که بیشتر ما دچار مشکل می‌شویم. وفاداری به وعده‌ای که هزینه‌ای ندارد آسان است. ارزش وعده وقتی آشکار می‌شود که برایمان هزینه داشته باشد.

پیش از وعده دادن بیندیشید

شریعت موسی وعده‌ها را بسیار جدی می‌گرفت و در عین حال نسبت به کسانی که از وعده دادن می‌ترسیدند بسیار مهربان بود. هیچ‌کس مجبور نبود نذر کند. اما وقتی کسی برای خدا نذری می‌کرد، باید بی‌تأخیر به آن وفا می‌شد:

21هنگامی که برای خداوند نذر می‌کنید نباید در وفای آن تأخیر کنید، چون خداوند می‌خواهد نذرهای خود را به موقع ادا کنید. ادا نکردن نذر، گناه محسوب می‌شود. 22(ولی اگر از نذر کردن خودداری کنید، گناهی انجام نداده‌اید.) 23بعد از اینکه نذر کردید باید دقت کنید هر چه را که گفته‌اید ادا کنید، زیرا با میل خود به خداوند، خدایتان نذر کرده‌اید.
( تثنیه 23:21-23 )

اندیشه ساده و ملایم است. لازم نیست زیاد وعده بدهیم. فقط باید آنچه می‌گوییم از دل بگوییم.

شریعت همچنین می‌پذیرفت که گاهی در گرمای لحظه، بی‌آنکه بدانیم چه می‌گوییم، شتابزده وعده می‌دهیم. و راهی پیش پایمان می‌گذارد: وقتی متوجه شدیم، دعوت می‌شویم دربارهٔ آن صادق باشیم.

4«اگر کسی نسنجیده قولی دهد و قسم بخورد که آن را بجا آورد ولی بعد پی ببرد که قول بی‌جایی داده است، مجرم می‌باشد.
( لاویان 5:4 )

وقتی وعده‌ای در خشم داده می‌شود

این داستان نشان می‌دهد که چقدر آسان ممکن است چنین اتفاقی بیفتد. داوود و مردانش گله‌های مردی ثروتمند به نام نابال را محافظت کرده بودند. وقتی داوود در عوض اندکی غذا خواست، نابال او را تحقیر کرد و مردانش را بازگرداند. داوود خشمگین شد و در خشم خود سوگند خورد که تا صبح هر مردی را که در خانهٔ نابال است خواهد کشت:

22خدا مرا سخت مجازات کند اگر تا فردا صبح یکی از افراد او را زنده بگذارم!»
( اول سموئیل 25:22 )

ابیجایل، همسر نابال، از ماجرا باخبر شد و با غذا و سخنان حکیمانه شتابان به دیدار داوود رفت. داوود گوش داد. فهمید که چقدر به خطایی سنگین نزدیک شده بود و از او سپاسگزاری کرد:

34زیرا به حیات خداوند، خدای اسرائیل که نگذاشت به تو آسیبی برسانم قسم که اگر تو نزد من نمی‌آمدی تا فردا صبح کسی را از افراد نابال زنده نمی‌گذاشتم.»
( اول سموئیل 25:34 )

این داستان دو چیز را نشان می‌دهد. وعده‌ای که در خشم داده شود می‌تواند برای ما و دیگران به دام تبدیل شود. و انسانی حکیم که جرئت کند آرام سخن بگوید، می‌تواند از فاجعه جلوگیری کند. داوود بر «پایبند ماندن» به حرف خود پافشاری نکرد. او عقب‌نشینی را برگزید و این نیز بخشی از درستکاری است: فروتنی برای پذیرفتن اینکه اشتباه کرده‌ایم.

وعده دو سو دارد

وعده‌های خدا همیشه وفادارانه‌اند، اما چگونگی دریافت آن‌ها می‌تواند به واکنش ما بستگی داشته باشد. به کاهنی به نام عیلی وعده داده شده بود که خانواده‌اش نسل‌ها در خدمت خدا خواهند بود. اما پسران عیلی از مقام خود برای سوءاستفاده از مردم بهره بردند. خدا پیامی برای عیلی فرستاد:

30بنابراین، من که خداوند، خدای اسرائیل هستم اعلان می‌کنم که اگرچه گفتم که خاندان تو و خاندان پدرت برای همیشه کاهنان من خواهند بود، اما شما را از این خدمت برکنار می‌کنم. هر که مرا احترام کند، او را احترام خواهم نمود و هر که مرا تحقیر کند او را تحقیر خواهم کرد.
( اول سموئیل 2:30 )

این سخن دربارهٔ خدایی نیست که به‌آسانی قول خود را پس می‌گیرد. نشان می‌دهد که هر وعده‌ای میان ما و خدا یک رابطه است. ما را دعوت می‌کند که با احترام و حرمت پاسخ دهیم.

وقتی وعده سبک گرفته می‌شود

صدقیا، آخرین پادشاه یهودا، از سوی بابل پادشاه شده بود و به نام خدا به پادشاه بابل وعدهٔ وفاداری داده بود. سپس آن وعده را شکست و برای کمک به مصر روی آورد:

13او هر چند برای نِبوکَدنِصَّر به نام خدا سوگند صداقت و وفاداری یاد کرده بود ولی علیه او قیام کرد. صدقیا با سرسختی به راه خود ادامه داد و نخواست فروتن شود و به سوی خداوند، خدای اسرائیل بازگشت کند.
( دوم تواریخ 36:13 )

حزقیال نبی توضیح می‌دهد که این کار چگونه دیده شد. وعده‌ای که به نام خدا سوگند خورده شود، فقط وعده‌ای به یک انسان نیست. چیزی است که در حضور خدا می‌گوییم:

18زیرا پادشاه یهودا سوگند و پیمان وفاداری خود را نسبت به پادشاه بابِل خوار شمرد و آن را شکست. بنابراین، جان به در نخواهد برد.
( حِزِقیال 17:18 )

چند نسل بعد، زکریای نبی رؤیایی دید از طوماری عظیم و پرنده که بر سرزمین می‌گذشت. این طومار هشداری بود برای دزدان و کسانی که به نام خدا دروغ سوگند می‌خورند:

4خداوند لشکرهای آسمان می‌فرماید که این لعنتها را به خانهٔ کسانی که دزدی می‌کنند و آنهایی که به نام او قسم دروغ می‌خورند، می‌فرستد تا بر خانه‌هایشان قرار بگیرد و آنها را به کلی نابود کند.
( زکریا 5:4 )

لازم نیست این را تهدید بدانیم. این نشان می‌دهد که خدا به راستی بسیار به صداقت اهمیت می‌دهد، زیرا دروغ‌ها و وعده‌شکنی‌ها به انسان‌های واقعی آسیب می‌زنند، معمولاً به کسانی که بیش از همه اعتماد کرده‌اند.

فقط بله، فقط نه

عیسی راهی ساده‌تر به ما نشان می‌دهد، راهی که به سوگندهای بزرگ نیازی ندارد. اگر به سخن ما بتوان اعتماد کرد، لازم نیست چیزی به آن بیفزاییم:

37تنها چیزی که باید بگویی، فقط ”بله“ یا ”نه“ است. هر سخنی فراتر از این، شیطانی است.
( متی 5:37 )

برادرش یعقوب همین توصیه را تکرار کرد:

12مهمتر از همه، هیچگاه قسم نخورید، نه به آسمان و زمین و نه به هیچ چیز دیگر. اگر می‌گویید «بله»، سخنتان واقعاً بله باشد، و اگر می‌گویید «نه»، منظورتان واقعاً نه باشد، تا به این ترتیب گناهی از شما سر نزند و مجازات نشوید.
( یعقوب 5:12 )

کسی که همیشه به قولش وفا می‌کند نیازی ندارد به آسمان یا زمین سوگند بخورد. «بله»ی او از پیش کافی است.

اگر وعده‌ای را شکسته‌ایم

بیشتر ما گاهی وعده‌ای را شکسته‌ایم. شاید قصدش را نداشتیم، یا خواستیم اما توانش را نداشتیم. کتاب‌مقدس ما را در آنجا رها نمی‌کند. ما را دعوت می‌کند صادق باشیم، هر جا می‌توانیم اوضاع را اصلاح کنیم و به سوی خدا بازگردیم، که با کسانی که فروتنانه نزد او می‌آیند مهربان است:

9اما اگر گناهان خود را به او اعتراف کنیم، او که امین و عادل است، گناهان ما را می‌آمرزد و از هر ناراستی پاکمان می‌سازد.
( اول یوحنا 1:9 )

اگر امروز این موضوع بر دلتان سنگینی می‌کند، خوش آمدید که با دعایی کوتاه آغاز کنید. دربارهٔ وعده‌ای که نتوانستید نگه دارید با خدا سخن بگویید و از او آمرزش و نیرو بخواهید. سپس، اگر می‌توانید، با کسی که او را ناامید کرده‌اید صحبت کنید.

و برای آینده می‌توانیم از کارهای کوچک شروع کنیم: به وعده‌های کوچک وفا کنیم، سر وقت برسیم، تماس را پاسخ بدهیم و کاری را که گفته‌ایم انجام دهیم. وقتی «بله»ی ما واقعاً بله باشد، چیزی می‌سازیم که دیده نمی‌شود اما پایدار است: اعتماد و منشی که شایستهٔ پادشاهی آسمان است.

کتاب مقدس، ترجمۀ معاصر (PCB)