بىز خۇداغا قانداق ئەگىشىمىز؟ خۇدا بىزنىڭ قانداق ياشىشىمىزنى خالايدۇ؟
ھاياتىمىزدا، يېشىمىز چوڭايغانسېرى، قانداق توغرا ياشاش، قانداق توغرا ئىش قىلىش، بەختنى ۋە ھاياتنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى نەدىن ئىزدەش ھەققىدە دائىم ئويلىنىمىز. بىز قىممەت باھالىق نەرسىلەردىنمۇ، ئۆز مۇۋەپپەقىيەتلىرىمىزدىنمۇ قانائەت تاپالمايمىز…
بىز ئەيسانىڭ ھاياتىمىزنى قۇتقۇزىدىغانلىقىھەققىدە ئاڭلىغان. بۇ يېتەرلىكمۇ ياكى بىز ئۆزىمىزمۇ بىرەر ئىش قىلىشىمىز كېرەكمۇ؟
مۇقەددەس كىتاب ئايرىم كىشىلەر ۋە مىللەتلەرنىڭ ئەزەلدىن بۇيانقى يولىنى تەسۋىرلەيدۇ ۋە خۇدانىڭ كىم ئىكەنلىكى، ئۇنىڭ بىزنى نېمە ئۈچۈن ياراتقانلىقى ۋە بىزدىن نېمە كۈتىدىغانلىقى ھەققىدە خېلى ئېنىق تەسەۋۋۇر ھاسىل قىلىشىمىزغا ياردەم بېرىدۇ. لېكىن ئەڭ بېشىدىن باشلايلى.
كونا ئەھدىدىكى، خۇدا مۇسا ئارقىلىق بىزگە يەتكۈزگەن ئون پەرماننى كۆرۈپ چىقايلى. ئون پەرمان مىڭلارچە يىل ئىلگىرى ئىنسانلارغا بېرىلگەن؛ ئۇلار قىسقا ۋە ئاددىي بولۇپ، خۇدانىڭ بىزدىن نېمە كۈتىدىغانلىقىنى بىلمەكچى بولغانلار ئۈچۈن ناھايىتى ياخشى باشلىنىش نۇقتىسى.
- مەندىن باشقا ھېچقانداق ئىلاھىڭ بولمىسۇن.
- ھېچقانداق نەرسىنىڭ سۈرىتىگە باش ئەگمە…
- پەرۋەردىگار خۇدايىڭنىڭ نامىنى قالايمىقان تىلغا ئالما.
- شابات كۈنىنى ئېسىڭدە تۇتۇپ، ئۇنى مۇقەددەس دەپ بىل.
- ئاتا-ئاناڭنى ھۆرمەت قىل.
- قاتىللىق قىلما.
- زىنا قىلما.
- ئوغرىلىق قىلما.
- قوشناڭغا قارشى يالغان گۇۋاھلىق بەرمە.
- قوشناڭنى ئۆزۈڭنى سۆيگەندەك سۆي.
ھەر بىر پەرماننىڭ تەپسىلاتىغا ئۆتۈشتىن بۇرۇن، بۇ پەرمانلار ھەققىدە ھەقىقىي خۇدانىڭ بىردىنبىر ئوغلى ئەيسا مەسىھنىڭ سۆزىنى بىلىش ئۈچۈن كېيىنرەك يېزىلغان يازمىلارغا قاراپ باقايلى.
ــ ئۇستاز، تەۋرات قانۇنىدىكى ئەڭ مۇھىم ئەمر قايسى؟ ــ دەپ قىستاپ سورىدى. ئۇ ئۇنىڭغا مۇنداق دېدى: ــ «پەرۋەردىگار خۇدايىڭنى پۈتۈن قەلبىڭ، پۈتۈن جېنىڭ، پۈتۈن زېھنىڭ بىلەن سۆيگىن» ــ ئەڭ ئۇلۇغ، بىرىنچى ئورۇندا تۇرىدىغان ئەمر مانا شۇ. ئۇنىڭغا ئوخشايدىغان ئىككىنچى ئەمر بولسا «قوشناڭنى ئۆزۈڭنى سۆيگەندەك سۆي». پۈتۈن تەۋرات قانۇنى ۋە پەيغەمبەرلەرنىڭ سۆزلىرى بۇ ئىككى ئەمرگە ئېسىلغان ھالدا ماڭىدۇ. قۇتقۇزغۇچى-مەسىھ ــ داۋۇتنىڭ ئوغلى ھەم ئۇنىڭ رەببى( ماتتا 22:36-40 )
ئەيسانىڭ ئېيتىشىچە، بىز كۆرۈپ چىقماقچى بولغان بۇ پەرمانلارنىڭ ھەممىسىنىڭ ئاساسى باشقىلارغا بولغان مۇھەببەت ۋە غەمخورلۇقتۇر.
1. مەندىن باشقا ھېچقانداق ئىلاھىڭ بولمىسۇن. ياكى: پەرۋەردىگار خۇدايىڭنى پۈتۈن قەلبىڭ، پۈتۈن جېنىڭ ۋە پۈتۈن زېھنىڭ بىلەن سۆيگىن.
تارىخ بويى ئىنسانلار كۈمۈش، ئالتۇن، ياغاچ ۋە لايدىن ئىلاھلارنى ياساپ، ئۇلارغا مۇرەككەپ دىنىي مۇراسىملار بىلەن چوقۇنغان، گۇناھسىز ھايۋانلارنى ۋە ئادەملەرنى، كۆپىنچە يېڭى تۇغۇلغان بوۋاقلارنى قۇربانلىق قىلغان… ھازىرقى زاماندا ئەڭ كەڭ تارقالغان ئىلاھلار ياكى بۇتلار بايلىق ۋە ھوقۇقتۇر. بۇ بۇتلارغا خىزمەت قىلىش ئۈچۈن، بىزدە يېتەرلىك بولسىمۇ، پەقەت قانداق قىلىپ تېخىمۇ كۆپ پۇل ياكى ھوقۇققا ئېرىشىشنىلا ئويلايمىز. باشقىلارغا ياردەم قىلىشتىن يۈز ئۆرۈيمىز، دوستلىرىمىزغا، قوشنىلىرىمىزغا، موھتاج كىشىلەرگە بولغان ھېسداشلىقىمىزنى يوقىتىمىز. بۇنىڭ ئورنىغا، خۇدانى بىرىنچى ئورۇنغا قويۇشىمىز كېرەك. مۇھەببەتنى بىرىنچى ئورۇنغا قويۇشىمىز كېرەك.
ئاتا-ئانىسىنى مەندىنمۇ ئەزىز كۆرىدىغانلار ماڭا مۇناسىپ ئەمەستۇر. ئۆز ئوغۇل-قىزىنى مەندىنمۇ ئەزىز كۆرىدىغانلارمۇ ماڭا مۇناسىپ ئەمەس. ئۆزىنىڭ كرېستىنى كۆتۈرۈپ، ماڭا ئەگەشمىگەنلەرمۇ ماڭا مۇناسىپ ئەمەس. ئۆز ھاياتىنى ئايايدىغان كىشى ئۇنىڭدىن مەھرۇم بولىدۇ؛ مەن ئۈچۈن ئۆز ھاياتىدىن مەھرۇم بولغان كىشى ئۇنىڭغا ئېرىشىدۇ.( ماتتا 10:37-39 )
خۇدانى سۆيۈش ۋە ئۇنى بىرىنچى ئورۇنغا قويۇش نېمىنى بىلدۈرىدۇ؟ ئەگەر بىز كۈندىلىك ھاياتىمىزدا خۇدانى كۆرمىسەك، ئۇنىڭ ئاۋازىنى ئاڭلىمىساق، ئۇنى قانداقمۇ سۆيەلەيمىز؟ خۇدانى نەدىن تاپالايمىز؟
خۇدايىمىزنى كونا ئەھدە ئارقىلىق چۈشىنىش بەلكىم تەسرەك بولۇشى مۇمكىن، چۈنكى ئۇ يەردە ئۇنىڭ بىزگە بولغان غەمخورلۇقى كۆپىنچە مەنىسىز، قاتتىق قائىدە ۋە چەكلىمىلەر توپلىمى دەپ قارالغان. لېكىن ئەيسا بىزگە ئاتىمىز، خۇدايىمىزنىڭ ھەقىقىي سىياقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن يەر يۈزىگە چۈشتى.
ئەگەر مېنى تونۇغان بولساڭلار، ئاتامنىمۇ تونۇغان بولاتتىڭلار. ھازىردىن باشلاپ ئۇنى تونۇدۇڭلار ھەم ئۇنى كۆردۈڭلار، ــ دېدى.( يۇھاننا 14:7 )
شۇڭا، خۇدانىڭ كىم ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش ئۈچۈن، ئەيسا مەسىھنى، ئۇنىڭ يېڭى ئەھدىدىكى ھېكايىسى ۋە تارىخىنى تېخىمۇ كۆپ ئۆگىنىشىمىز كېرەك.
خۇدانى سۆيۈش نېمىنى بىلدۈرىدۇ؟
ــ «مېنى سۆيسەڭلار، ئەمرلىرىمگە ئەمەل قىلىسىلەر.( يۇھاننا 14:15 )
ئەيسا ئۆزىمۇ دەل شۇنداق قىلدى. ئۇ دۇنياغا ئاتىنى سۆيىدىغانلىقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن كرېستتە ئۆلدى، چۈنكى ئاتا ئۇنىڭدىن شۇنداق قىلىشنى تەلەپ قىلغانىدى.
لېكىن بۇ دۇنيانىڭ ئادەملىرىنىڭ مېنىڭ ئاتىنى سۆيىدىغانلىقىمنى بىلىشى ئۈچۈن ئاتا ماڭا نېمە ئەمر قىلغان بولسا، مەن دەل شۇنى ئەمەلگە ئاشۇرىمەن. تۇرۇڭلار، بۇ جايدىن كېتەيلى».( يۇھاننا 14:31 )
يەر يۈزىدە خۇدانى نامايان قىلىش ئۈچۈن چۈشكەن ئەيساغا بولغان مۇھەببىتىمىزنى كۆرسىتەيلى. مۇھەببەتنىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئۇنىڭ ئىشلىرىنى ئۆگىنەيلى. بۇنداق مۇھەببەتنىڭ نەتىجىسى ئۇنىڭ پەرمانلىرىغا ئىتائەت قىلىش بولىدۇ.
ئى سۆيۈملۈكلىرىم، بىر-بىرىمىزگە مېھىر-مۇھەببەت كۆرسىتەيلى؛ چۈنكى مېھىر-مۇھەببەتنىڭ ئۆزى خۇدادىندۇر ۋە مېھىر-مۇھەببەت كۆرسەتكۈچىنىڭ ھەربىرى خۇدادىن تۇغۇلغان بولىدۇ ۋە خۇدانى تونۇيدۇ.( يۇھاننا «1» 4:7 )
2. ھېچقانداق نەرسىنىڭ سۈرىتىگە باش ئەگمە
سەن ئۆزۈڭ ئۈچۈن مەيلى يۇقىرىدىكى ئاسماندا بولسۇن، مەيلى تۆۋەندىكى زېمىندا بولسۇن، ياكى يەر ئاستىدىكى سۇلاردا بولسۇن، ھەرقانداق نەرسىنىڭ قىياپىتىدىكى ھېچقانداق ئويما شەكىلنى ياسىما. سەن بۇنداق نەرسىلەرگە باش ئۇرما ياكى ئۇلارنىڭ قۇللۇقىغا كىرمە. چۈنكى مەنكى پەرۋەردىگار خۇدايىڭ ۋاپاسىزلىققا ھەسەت قىلغۇچى تەڭرىدۇرمەن. مەندىن نەپرەتلەنگەنلەرنىڭ قەبىھلىكلىرىنى ئۆزلىرىگە، ئوغۇللىرىغا، ھەتتا نەۋرە-چەۋرىلىرىگىچە چۈشۈرىمەن، ئەمما مېنى سۆيىدىغان ۋە ئەمرلىرىمنى تۇتىدىغانلارغا مىڭ ئەۋلادىغىچە ئۆزگەرمەس مېھرىبانلىق كۆرسىتىمەن.( مىسىردىن چىقىش 20:4-6 )
ئۆز كۆزىمىز بىلەن كۆرگەن نەرسىگە چوقۇنۇش ئازدۇرۇشىغا قارشى تۇرۇش ناھايىتى تەس. بۇتلارنىڭ سۈرىتىنى ياساشتىن باشقا، بىز ئەۋلىيالارنىڭ رەسىملىرى ئالدىدا باش ئېگىشنى، ئەيسا مەسىھ ۋە ئۇنىڭ ئانىسى مەريەمنىڭ رەسىمىنى سۆيۈشنى ياخشى كۆرىمىز. بۇ بىزنى خۇدانىڭ كىم ئىكەنلىكى ھەققىدە خاتا چۈشەنچىگە ئېلىپ بارىدۇ… خۇدايىمىز چېركاۋدىكى كۆيۈپ كېتىدىغان ياكى ئوغرىلىنىدىغان ئاشۇ رەسىم ئەمەس. خۇدا مۇقەددەس كىتاب، تەۋرات، قۇرئان ياكى باشقا ھەرقانداق كىتاب ياكى يازما ئەمەس.
ئەگەر بىز مۇھەببىتىمىزنى، ئىمانىمىزنى ۋە ئۈمىدىمىزنى بىرەر نەرسىنىڭ سۈرىتىگە باغلىساق، ئاشۇ سۈرەت يوقالغاندا ئۈمىدىمىزمۇ ئۆلىدۇ. بىز خۇدانى ھېچكىمنىڭ ھېچقاچان كۆرمىگەنلىكىنى ئۇنتۇپ قالىمىز. ئەيسا مەسىھنىڭ قانداق كۆرۈنگەنلىكىنى ھېچكىم بىلمەيدۇ. ئەگەر ئەيسانىڭ تاشقى قىياپىتى شۇنچە مۇھىم بولسا، خۇدا مۇقەددەس كىتابتا ئۇنىڭ تەپسىلىي تەسۋىرىنى بەرمىگەن بولاتتىمۇ؟…
ئەمەلىيەتتە ئەيسا بىز ئۇنىڭ ھەرقانداق سۈرىتىدە كۆرگەن قىياپەتكە ئوخشىمايتتى دېيىشكە بولىدۇ. چۈنكى ئۇنىڭ قىياپىتىدە ھېچقانداق ئالاھىدىلىك يوق ئىدى… ئەيسا تاشقى قىياپىتى بىلەن تونۇلۇش ۋە ئېسىدە قېلىش ئۈچۈن كەلمىگەن. مانا بۇ كېلىدىغان مەسىھ ھەققىدە يەشايا پەيغەمبەرنىڭ تەسۋىرى.
ئۇ بولسا پەرۋەردىگارنىڭ ئالدىدا خۇددى يۇمران مايسىدەك، ياكى خۇددى قاغجىراق تۇپراقتا تارتقان بىر يىلتىزدەك ئۆسىدۇ؛ ئۇنىڭدا جەزبىدارلىق ياكى ھەيۋە يوق بولىدۇ، بىز ئۇنى كۆرگىنىمىزدە، ئۇنىڭ بىزنى جەلب قىلغۇدەك تەقى-تۇرقىمۇ يوق بولىدۇ.( يەشايا 53:2 )
خۇدا بىزنىڭ ھېچقانداق نەرسىنىڭ سۈرىتىگە چوقۇنۇشىمىزنى خالىمايدۇ. ئەكسىچە، ئۇ بىزنىڭ خۇدانىڭ مۇھەببەت ئىكەنلىكىنى ۋە خۇدانىڭ ئىچىمىزدە ماكان قىلالايدىغانلىقىنى بىلىشىمىزنى خالايدۇ. ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشىش ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولۇش ئۈچۈن بىزگە ھېچقانداق نەرسىگە ئىگە بولۇش ياكى ھېچقانداق سۈرەتنى كۆرۈش كېرەك ئەمەس. نامرات ۋە باي، ساغلام ۋە مېيىپ كىشىلەرنىڭ ھەممىسى خۇداغا ئوخشاشلا يېقىنلىشالايدۇ.
مېھىر-مۇھەببەت كۆرسەتمىگۈچى كىشى خۇدانى تونۇمىغان بولىدۇ؛ چۈنكى خۇدا ئۆزى مېھىر-مۇھەببەتتۇر.( يۇھاننا «1» 4:8 )
بىز بولساق خۇدانىڭ بىزگە بولغان مېھىر-مۇھەببىتىنى تونۇپ يەتتۇق، شۇنداقلا ئۇنىڭغا تولىمۇ ئىشەندۇق. خۇدا ئۆزى مېھىر-مۇھەببەتتۇر ۋە مېھىر-مۇھەببەتتە ياشىغۇچى كىشى خۇدادا ياشايدۇ، خۇدامۇ ئۇنىڭدا ياشايدۇ.( يۇھاننا «1» 4:16 )
بىز خۇدانى مەڭگۈ بىز بىلەن بىللە بولۇشقا تەكلىپ قىلىمىز، ھېچنەرسە بىزنى ئۇنىڭدىن ئايرىۋېتەلمەيدۇ.
3. پەرۋەردىگار خۇدايىڭنىڭ نامىنى قالايمىقان تىلغا ئالما
پەرۋەردىگار خۇدايىڭنىڭ نامىنى قالايمىقان تىلغا ئالما؛ چۈنكى كىمدەكىم نامىنى قالايمىقان تىلغا ئالسا، پەرۋەردىگار ئۇنى گۇناھكار ھېسابلىماي قالمايدۇ.( مىسىردىن چىقىش 20:7 )
بۇ يەردىكى «نام» سۆزى سىياق ۋە ئابرۇينى بىلدۈرىدۇ. پەرۋەردىگار خۇدايىمىزنى خاتا شەرھلەش ۋە خاتا چۈشىنىش ناھايىتى ئاسان. ئەگەر بىز توختىماي «خۇدا ھەققى…»، «ۋاي خۇدايىم، بۇ…»، «خۇدا ماڭا شۇنى قىلدى…»، «خۇدا چۆچەكتىكى يالغان» دېگەندەك سۆزلەرنى ئاڭلىساق ياكى ئۆزىمىز خۇدانىڭ نامىنى قالايمىقان ئىشلەتسەك، ھەتتا ئويلىمايلا ئېيتساقمۇ، مۇقەددەس ۋە قۇدرەتلىك خۇدانىڭ مەنىسىنى يوقىتىمىز. شۇنىڭ بىلەن ئۇنى تېپىش ئۈمىدىمىزنىمۇ يوقىتىمىز.
مېنىڭ نامىم بىلەن يالغان قەسەم ئىچمەڭلار، ئۇنداق قىلساڭ خۇدايىڭنىڭ نامىنى بۇلغايسەن. مەن پەرۋەردىگاردۇرمەن.( لاۋىيلار 19:12 )
ــ «مەن بۇ يازمىنى چىقىرىمەن» ــ دەيدۇ ساماۋى قوشۇنلارنىڭ سەردارى بولغان پەرۋەردىگار، «ۋە ئۇ ئوغرىنىڭ ئۆيىگە ھەمدە نامىم بىلەن يالغاندىن قەسەم ئىچكۈچىنىڭ ئۆيىگە كىرىدۇ ۋە شۇ ئۆيدە قونۇپ ئۇنى ياغاچ-تاشلىرى بىلەن قوشۇپلا يەۋېتىدۇ». يەتتىنچى ئالامەت كۆرۈنۈش ــ سېۋەتتە ئولتۇرغان ئايال ــ «رەزىللىك»( زەكەرىيا 5:4 )
4. شابات كۈنىنى ئېسىڭدە تۇتۇپ، ئۇنى مۇقەددەس دەپ بىل
مۇقەددەس كىتابتا شابات كۈنى ھەققىدە نېمىلەرنى بىلىمىز؟
ئۆزۈم ھەم ئۇلار ئارىسىدىكى بېشارەت بولسۇن دەپ، مېنىڭ ئۇلارنى پاك-مۇقەددەس قىلىدىغان پەرۋەردىگار ئىكەنلىكىمنى بىلىشى ئۈچۈن «شابات كۈن»لىرىمنى ئۇلارغا بېغىشلىدىم؛( ئەزاكىيال 20:12 )
شابات كۈنلىرىدە ئۆيلىرىڭلاردىن ھېچ يۈكنى كۆتۈرۈپ ئېلىپ چىقماڭلار، ۋە ھېچقانداق ئەمگەك قىلماڭلار؛ بەلكى مەن ئاتا-بوۋىلىرىڭلارغا بۇيرۇغىنىمدەك، شابات كۈنىنى ئۆزۈمگە ئاتالغان مۇقەددەس بىر كۈن دەپ قاراڭلار. لېكىن ئۇلار ھېچ ئاڭلىمىغان ياكى قۇلاق سالمىغان، بەلكى ئاڭلىماسلىققا ھەم تەربىيىنى قوبۇل قىلماسلىققا بوينىنى قاتتىق قىلغان. شۇنداق بولىدۇكى، سىلەر ئاۋازىمنى كۆڭۈل قويۇپ ئاڭلىساڭلار، ــ دەيدۇ پەرۋەردىگار، ــ يەنى شابات كۈنىدە شەھەر دەرۋازىلىرىدىن ھېچ يۈكنى ئېلىپ كىرمىسەڭلار ۋە ھېچ ئەمگەك قىلماسلىق ئارقىلىق شابات كۈنىنى ماڭا پاك-مۇقەددەس بىر كۈن ھېسابلىساڭلار،( يەرەمىيا 17:22-24 )
ۋە بۇنى.
ئەگەر سەن شابات كۈنىدە قەدەملىرىڭنى ساناپ ماڭساڭ، يەنى مېنىڭ مۇقەددەس كۈنۈمدە ئۆزۈڭنىڭكى كۆڭلۈڭدىكىلەرنى قىلماي، شاباتنى «خۇشاللىق»، پەرۋەردىگارنىڭ مۇقەددەس كۈنىنى «ھۆرمەتلىك كۈن» دەپ بىلسەڭ، ھەم ئۇنى ھۆرمەتلەپ، ئۆز يوللىرىڭدا ماڭماي، ئۆز بىلگىنىڭنى ئىزدىمەي، قۇرۇق پاراڭ سالمىساڭ،( يەشايا 58:13 )
شابات كۈنى بىزگە كۈندىلىك ئىشلىرىمىزدىن ئارام ئېلىش، ئىشلار ياكى قىلىدىغان خىزمەتلەر ھەققىدە غەم قىلماسلىق ۋە كاللىمىزنى بۇ دۇنيانىڭ يۈكىدىن خالاس قىلىش ئۈچۈن بېرىلگەن… لېكىن بىز مىڭلارچە يىلدىن بۇيان شابات كۈنىنى شەكسىز خاتا ئىشلىتىپ كەلدۇق… كاللىمىزدىكى يۈكنى چۈشۈرۈشكە ۋە خۇداغا بارىدىغان يولنى ئېچىشقا ياردەم بېرىشى كېرەك بولغان بۇ پەرماننى ئىنسانلار باشقىلارنى جازالاش ۋاسىتىسى قىلىپ ئىشلەتتى.
ئەمدى تەۋرات ئۇستازلىرى بىلەن پەرىسىيلەر ئۇنىڭ ئۈستىدىن ئەرز قىلغۇدەك بىرەر ئىشنى ئىزدەپ تاپايلى دەپ، ئۇنىڭ شابات كۈنىمۇ كېسەل ساقايتىدىغان-ساقايتمايدىغانلىقىنى پايلاپ يۈرۈشەتتى.( لۇقا 6:7 )
يۇقىرىدا ئېيتىلغاندەك، بۇ بىز ئۆزىمىز ياكى ئىشىمىز ئۈچۈن پايدا ئىزدەيدىغان كۈن ئەمەس. ئۇنداقتا ئىشلەشكە بولمايدىغان كۈندە بىرەرسى ياردىمىمىزگە موھتاج بولسا، نېمە قىلىمىز؟
ئاندىن ئەيسا ئۇلارغا: ــ سىلەردىن سوراپ باقايچۇ، تەۋراتقا ئۇيغۇن بولغىنى شابات كۈنى ياخشىلىق قىلىشمۇ، ياكى يامانلىق قىلىشمۇ؟ جاننى قۇتقۇزۇشمۇ ياكى جانغا زامىن بولۇشمۇ؟ ــ دەپ سورىدى.( لۇقا 6:9 )
ئەتراپىدىكىلەرنىڭ ھەممىسىگە نەزەر سالغاندىن كېيىن، ئۇ ھېلىقى ئادەمگە: ــ قولۇڭنى ئۇزات، ــ دېدى. ئۇ شۇنداق قىلىشى بىلەنلا قولى ئەسلىگە كەلتۈرۈلۈپ ئىككىنچى قولىغا ئوخشاش بولدى.( لۇقا 6:10 )
شەنبە كۈنىنى ئىشلىمەيدىغان ۋە ئۆزىمىز ئۈچۈن ھېچقانداق پايدا ئىزدىمەيدىغان كۈن قىلىپ ساقلايلى. لېكىن شەنبە كۈنىمۇ، ئەگەر باشقىلارغا ياردىمى بولسا، ئىشتىن قاچمايلى.
5. ئاتا-ئاناڭنى ھۆرمەت قىل
يېشىمىز چوڭايغانسېرى، ئاتا-ئانىمىزنىڭ ھاياتىمىزدىكى رولى ۋە ئورنى كىچىكلەپ بارىدۇ. ئەمدى چوڭ بولغاندىن كېيىن، ئاتا-ئانىمىزنىڭ بىزگە بىرەر نەرسە ئۆگەتكەندە ئەمەلىيەتتە توغرا ئىكەنلىكىنى تېخىمۇ ياخشى چۈشىنىمىز، لېكىن بۇنى چۈشىنىش ئۈچۈن ئۇلار بىلەن بىزنىڭ ئارىمىزدىكى يىللارچە ياش پەرقى كېرەك بولىدۇ. ئەمدى ئۇلار قېرىغانسېرى، ماڭىدىغان، ئۇخلايدىغان، ھەتتا نەپەس ئالىدىغانغىمۇ قىيىنلىشىدۇ، ئۇلار ئاڭلاشنى ياخشى كۆرىدىغان بالىلىرىنىڭ كۈلكىسى بالىلار بىلەن بىللە ئۆيىدىن كەتتى. بىز بولساق ئۇلارنىڭ قايغۇسىنى چۈشىنىشتە يەنىلا يىللار كەينىدە قالىمىز.
خۇدا بىزنى سۆيىدۇ، لېكىن ئۇ ئاتا-ئانىمىزنىمۇ سۆيىدۇ ۋە ئۇلارنىڭ ياخشى ياشىشىنى خالايدۇ. ئۇنداقتا ئۇنىڭغا ياردەم قىلايلى، بىزگە مۇھەببىتىنى سېخىيلىق بىلەن بەرگەنلەرگە ئازراق مۇھەببەت بېرەيلى ۋە ئۇلارنىڭ ياشانغان چاغلىرىنى — يېقىندا ئۆزىمىزمۇ دۇچ كېلىدىغان ئاشۇ ۋاقىتنى — ئازراق بولسىمۇ يورۇتۇشقا ياردەم قىلايلى.
لېكىن بىرسى ئۆز تۇغقانلىرىدىن، بولۇپمۇ ئۆز ئائىلىسىدىكىلەردىن خەۋەر ئالمىسا، ئۇ ئېتىقادتىن تانغان دەپ قارىلىپ، كاپىرلاردىن بەتتەر بولىدۇ.( تىموتىيغا «1» 5:8 )
6. قاتىللىق قىلما
بۇنىڭغا قوشىدىغان گېپىمىز كۆپ ئەمەس، پەقەت شۇنى دېيەلەيمىزكى، بىز پەقەت جىسمانىي جەھەتتىنلا ئەمەس، روھىي جەھەتتىنمۇ ئۆلتۈرمەسلىكىمىز كېرەك. ئەكسىچە، قوشنىلىرىمىزنى، شۇنداقلا دۈشمەنلىرىمىزنىسۆيۈشىمىز، ئۇلارغا ئىلھام بېرىشىمىز ۋە مۇۋەپپەقىيەت قازىنىشىغا ياردەم قىلىشىمىز كېرەك.
7. زىنا قىلما
بۇ يەردە ئەيسانىڭ ئۆز سۆزىنى نەقىل كەلتۈرىمىز.
سىلەر «زىنا قىلماڭلار» دەپ بۇيرۇلغانلىقىنى ئاڭلىغانسىلەر. بىراق مەن ئۆزۈم شۇنى سىلەرگە ئېيتىپ قويايكى، بىرەر ئايالغا شەھۋانىي نىيەت بىلەن قارىغان كىشى كۆڭلىدە ئۇ ئايال بىلەن ئاللىقاچان زىنا قىلغان بولىدۇ. ئەگەر ئەمدى ئوڭ كۆزۈڭ سېنى گۇناھقا ئازدۇرسا، ئۇنى ئويۇپ تاشلىۋەت. چۈنكى پۈتۈن بەدىنىڭنىڭ دوزاخقا تاشلانغىنىدىن كۆرە، بەدىنىڭدىكى بىر ئەزايىڭ يوق قىلىنغىنى كۆپ ئەۋزەل. ئەگەر ئوڭ قولۇڭ سېنى گۇناھقا ئازدۇرسا، ئۇنى كېسىپ تاشلىۋەت. چۈنكى پۈتۈن بەدىنىڭنىڭ دوزاخقا تاشلانغىنىدىن كۆرە، بەدىنىڭدىكى بىر ئەزايىڭ يوق قىلىنغىنى كۆپ ئەۋزەل. تالاق قىلىش ھەققىدە( ماتتا 5:27-30 )
ۋە ئەلچى پاۋلۇسنىڭ سۆزىنى.
چۈنكى خۇدانىڭ ئىرادىسى شۇكى، پاك-مۇقەددەس قىلىنىش، ھەرقانداق بۇزۇقچىلىقتىن ساقلىنىش، يەنى ھەربىرىڭلار خۇدانى تونۇمايدىغان تائىپىلەردەك شەھۋانىي ھەۋەسلەرگە بېرىلمەي، بەلكى قانداق قىلىپ ئۆز تېنىنى باشقۇرۇپ، ئۇنى پاك-مۇقەددەسلىكتە ئار-نومۇس بىلەن ساقلاشنى ئۆگىنىۋېلىشتۇر. بۇ جەھەتلەردە ھېچكىم ئۆز قېرىندىشىنىڭ ھەققىگە چاڭ سېلىپ، ئۆز پايدا-مەنپەئىتىنى قوغلىمىسۇن؛ چۈنكى بىز ئىلگىرى سىلەرگە چۈشەندۈرۈپ تولۇق ئاگاھلاندۇرغىنىمىزدەك، بارلىق مۇشۇنداق ئىشلاردا رەب ئۆزى ئىنتىقام ئالغۇچىدۇر.( تېسالونىكالىقلارغا «1» 4:3-6 )
8. ئوغرىلىق قىلما
ھېچقانداق نەرسە ئوغرىلىما. باشقىلارنىڭ يىگىتى ياكى قىزىنى ئوغرىلىما. ھېچكىمنىڭ ئەركىنلىك ھوقۇقىنى، ئاسمان ئاستىدىكى ئورنىنى ئوغرىلىما…
ئىشقا ياللىغان كىشىنىڭ ھەققىنى كېچىكتۈرمە.
ئۆز قوشناڭغا زۇلۇم قىلما، ئۇنىڭكىنى ئۆزۈڭنىڭ قىلىۋالما. مەدىكارنىڭ ھەققىنى كېچىچە يېنىڭدا قوندۇرۇپ قالما.( لاۋىيلار 19:13 )
ۋە بۇنى ئېسىڭدە تۇت.
ھارام بايلىقلارنىڭ ھېچ پايدىسى بولماس؛ ھەققانىيەت ئىنساننى ئۆلۈمدىن قۇتۇلدۇرار.( پەند-نەسىھەتلەر 10:2 )
ئوغرىلار، نەپسانىيەتچىلەر، ھاراقكەشلەر، تۆھمەتخورلار ياكى ئالدامچى-كاززاپلار خۇدانىڭ پادىشاھلىقىغا ۋارىسلىق قىلالمايدۇ؛( كورىنتۇسلۇقلارغا «1» 6:10 )
9. قوشناڭغا قارشى يالغان گۇۋاھلىق بەرمە
ياكى قىسقىچە ئېيتقاندا، يالغان سۆزلىمە… بىرەرسىنى ئېنىقلا خاتا ئىش قىلدى دەپ ئويلىغاندا، سۆزلىرىمىزگە ئەمەلىيەتتە كۆرگەن ياكى ئاڭلىغانلىرىمىزدىن ئارتۇق نەرسىلەرنى قوشۇپ، بىرەرسىنىڭ ھاياتىنى بەربات قىلىشىمىز مۇمكىن. خۇدا بىزنى بۇنىڭدىن ئاگاھلاندۇرىدۇ.
يالغان گۇۋاھلىق بىلەن يېقىنىغا قارا چاپلىغۇچى، خۇددى گۈرزە، قىلىچ ۋە ئۆتكۈر ئوققا ئوخشاشتۇر.( پەند-نەسىھەتلەر 25:18 )
يالغان گۇۋاھلىق قىلغان جازالانماي قالماس؛ يالغان ئېيتقۇچىمۇ ھالاك بولار.( پەند-نەسىھەتلەر 19:9 )
شۇنىڭ بىلەن يالغانچىلىقنى سېلىۋېتىپ، ھەربىرىمىز ئۆز يېقىنلىرىمىز بىلەن ھەقىقەتنى سۆزلىشەيلى؛ چۈنكى بىز بىر-بىرىمىزگە نىسبەتەن بىر تەننىڭ ئەزالىرىدۇرمىز.( ئەفەسۇسلۇقلارغا 4:25 )
يالغان گەپنى يايمىغىن ۋە يا يالغان گۇۋاھلىق بېرىپ رەزىل ئادەمگە يان باسمىغىن.( مىسىردىن چىقىش 23:1 )
10. قوشناڭنى ئۆزۈڭنى سۆيگەندەك سۆي
كونا ئەھدىدە بۇ پەرماننىڭ ئاددىيراق چۈشەندۈرۈلۈشىنى كۆرىمىز.
سەن قوشناڭنىڭ ئۆي-ئىمارىتىگە كۆز قىرىڭنى سالما، نە قوشناڭنىڭ ئايالى، نە ئۇنىڭ قۇلىغا، نە ئۇنىڭ دېدىكى، نە ئۇنىڭ كالىسى، نە ئۇنىڭ ئىشىكى ياكى قوشناڭنىڭ ھەرقانداق باشقا نەرسىسىگە كۆز قىرىڭنى سالما. خەلقنىڭ ۋەھىمىسى( مىسىردىن چىقىش 20:17 )
سەن ئىنتىقام ئالمىغىن ۋە ئۆز خەلقىڭنىڭ نەسلىگە ھېچ ئاداۋەتمۇ ساقلىمىغىن، بەلكى قوشناڭنى ئۆزۈڭنى سۆيگەندەك سۆيگىن. مەن پەرۋەردىگاردۇرمەن.( لاۋىيلار 19:18 )
لېكىن ئەيسادىن بىلگىنىمىزدەك، بۇ پەرمان تەۋرات قانۇنىنىڭ ئاساسىدۇر، پاۋلۇسمۇ بۇنى ئەسلىتىدۇ.
چۈنكى پۈتكۈل تەۋرات قانۇنى «قوشناڭنى ئۆزۈڭنى سۆيگەندەك سۆيگىن» دېگەن بىرلا ئەمردە ئەمەل قىلىنىدۇ.( گالاتىيالىقلارغا 5:14 )
بۇ پەرماننىڭ ئەھمىيىتىنى ئاشۇرۇپ باھالاش تەس. شۇنىڭ بىلەن بىرگە ئۇنى ئورۇنداشمۇ تەس. ئەتراپىمىزدىكىلەرگە كۆڭۈل بۆلەيلى. ياردەمگە موھتاج بولغانلاردىن يۈز ئۆرۈمەيلى. موھتاجلارغا ياردەم قىلالايدىغان بولۇش بىر بەرىكەتتۇر.
بۇ دۇنيانىڭ بايلىقلىرىغا قاراش بىز ئۈچۈن تەبىئىي. بۇ دۇنيانىڭ خەۋەرلىرى مۇۋەپپەقىيەت قازانغان، باي كىشىلەرگە، پاي چېكى ۋە بازارلارغا مەركەزلەشكەن… ئۇلارغا ئەگىشىش بىزگە ئەنسىزلىك، ھەسەت، سەۋرسىزلىك ئېلىپ كېلىدۇ ۋە بىزنى قۇرۇتۇۋېتىدۇ. قوشنىلىرىمىز ئۇ يەردە ئەمەس. قوشنىلىرىمىز خەۋەرلەردە يوق. ئۇلار كۆپىنچە ئېرىشكەن يېمەكلىكى ئۈچۈن چىن دىلىدىن مىننەتدار بولىدىغان نامراتلار، چۈنكى ئۇلار ئۇنى كۆپ ئالالمايدۇ. ئۇلار ئۆلۈم ئالدىدىكى بالىسىغا بېرىلگەن يەنە بىر كۈنلۈك ھايات ئۈچۈن خۇداغا شۈكۈر ئېيتىدۇ. ئۇلار تاپقان يېڭى دوستى ئۈچۈن خۇداغا مەدھىيە ئوقۇيدۇ، چۈنكى كىشىلەر ئۇلاردىن دائىم قاچىدۇ. ئۇلار بىر ئېغىز ئىلھاملاندۇرغۇچى سۆزدىن خۇشال بولىدۇ، چۈنكى ئۇلارنىڭ بەزىلىرى تۇرۇۋاتقان تۈرمىدە بۇنداق سۆزلەرنى كۆپ ئاڭلىيالمايدۇ. چۈنكى خۇدايىمىز مۇشۇ كىشىلەر بىلەن، شۇنداقلا ئەتراپىدىكىلەرگە كۆڭۈل بۆلىدىغانلار بىلەن بىللە.
كەمبەغەللەرگە رەھىمدىللىق قىلغان، پەرۋەردىگارغا قەرز بەرگەن بىلەن باراۋەردۇر؛ ئۇنىڭ شەپقىتىنى پەرۋەردىگار قايتۇرار.( پەند-نەسىھەتلەر 19:17 )
موھتاج قوشنىلىرىمىزغا ياردەم قىلىش ئىچىمىزدىكى بوشلۇقنى تولدۇرىدۇ. ۋە بۇ بىزنى خۇداغا تېخىمۇ يېقىنلاشتۇرىدۇ.
ئەتراپىمىزغا قاراپ باقايلى. خىزمەتداشلىرىمىزنى، ئائىلە ئەزالىرىمىزنى، قوشنىلىرىمىزنى، كوچىدىكى نامراتلارنى كۆرىمىز. ئەگەر ئەتراپىمىزدىكى بۇ كىشىلەرگە ياردەم قىلساق، خۇداغا ياردەم قىلغان بولىمىز.
چۈنكى ئاچ قالغىنىمدا سىلەر ماڭا يېمەكلىك بەردىڭلار، ئۇسسۇز قالغىنىمدا ئۇسسۇلۇق بەردىڭلار، مۇساپىر بولۇپ يۈرگىنىمدە ئۆز ئۆيۈڭلارغا ئالدىڭلار، يالىڭاچ قالغىنىمدا كىيدۈردۈڭلار، كېسەل بولۇپ قالغىنىمدا ھالىمدىن خەۋەر ئالدىڭلار، زىنداندا ياتقىنىمدا يوقلاپ تۇردۇڭلار» ــ دەيدۇ. ئۇ چاغدا، ھەققانىي ئادەملەر ئۇنىڭغا: «ئى رەب، بىز سېنى قاچان ئاچ كۆرۈپ ئوزۇق بەردۇق ياكى ئۇسسۇز كۆرۈپ ئۇسسۇلۇق بەردۇق؟ سېنى قاچان مۇساپىر كۆرۈپ ئۆيۈمىزگە ئالدۇق ياكى يالىڭاچ كۆرۈپ كىيگۈزدۇق؟ سېنىڭ قاچان كېسەل بولغىنىڭنى ياكى زىنداندا ياتقىنىڭنى كۆرۈپ يوقلاپ باردۇق؟» دەپ سورايدۇ. ۋە پادىشاھ ئۇلارغا: «مەن سىلەرگە بەرھەق شۇنى ئېيتايكى، مۇشۇ قېرىنداشلىرىمدىن ئەڭ كىچىكىدىن بىرەرسىگە شۇلارنى قىلغىنىڭلارمۇ، دەل ماڭا قىلغان بولدۇڭلار» دەپ جاۋاب بېرىدۇ.( ماتتا 25:35-40 )
شۇڭا ھەر ئىشتا باشقىلارنىڭ ئۆزۈڭلارغا قانداق مۇئامىلە قىلىشىنى ئۈمىد قىلساڭلار، سىلەرمۇ ئۇلارغا شۇنداق مۇئامىلە قىلىڭلار؛ چۈنكى تەۋرات قانۇنى ۋە پەيغەمبەرلەرنىڭ تەلىماتلىرى مانا شۇدۇر. خۇدانىڭ پادىشاھلىقىغا كىرىدىغان دەرۋازا تار( ماتتا 7:12 )
ــ بىراق ماڭا قۇلاق سالغان سىلەرگە شۇنى ئېيتىپ قويايكى، دۈشمەنلىرىڭلارغا مېھىر-مۇھەببەت كۆرسىتىڭلار؛ سىلەرگە ئۆچ بولغانلارغا ياخشىلىق قىلىڭلار.( لۇقا 6:27 )
مانا بۇلار ئون پەرمان — خۇدا بىزگە ئۇزۇن زامانلار ئىلگىرى بەرگەن ئون ئاددىي يوليورۇق. ئۇلار بىزگە بىزنى سۆيىدىغان ۋە بىزگە غەمخورلۇق قىلىدىغان زات تەرىپىدىن بېرىلگەن. ئون پەرمان ھازىردىن باشلاپ ئەگىشىشىمىز ۋە بىزگە قانۇننىڭ ھەقىقىي مەنىسىنى ۋە گۇناھسىز ھاياتنى كۆرسەتكەن مەسىھنىڭ كىم ئىكەنلىكىنى تېخىمۇ چوڭقۇر چۈشىنىشىمىز ئۈچۈن ياخشى باشلىنىش.
مۇقەددەس كىتابتىكى ئەيسا مەسىھنىڭ يەر يۈزىدىكى ھاياتى، ئۆلۈمى ۋە تىرىلىشى ھەققىدىكى خۇش خەۋەرنى ئوقۇشنى قىزغىن تەۋسىيە قىلىمىز.
تۆۋەندە كونا ئەھدە ۋە يېڭى ئەھدىدىن ھاياتىمىزنى تېخىمۇ تەڭشىشىمىزگە ياردەم بېرەلەيدىغان بەزى نەقىللەر بار.
كىمكى مەسىھنىڭ تەلىمىدىن ھالقىپ چىقىپ، ئۇنىڭدا چىڭ تۇرمىسا، خۇدا ئۇنىڭغا ئىگە بولمايدۇ. لېكىن ئۇنىڭ تەلىمىدە چىڭ تۇرغۇچى بولسا، ئاتا ھەم ئوغۇل ئۇنىڭغا ئىگە بولىدۇ.( يۇھاننا «2» 1:9 )
خۇدانىڭ ئىتائەتمەن پەرزەنتلىرى سۈپىتىدە، ئىلگىرىكى غاپىللىق چاغلىرىڭلاردىكىدەك ھاۋايى-ھەۋەسلەرگە بېرىلمەڭلار. ئەكسىچە، سىلەرنى چاقىرغۇچى پاك-مۇقەددەس بولغانغا ئوخشاش بارلىق يۈرۈش-تۇرۇشىڭلاردا ئۆزۈڭلارنى پاك-مۇقەددەس تۇتۇڭلار.( پېترۇس «1» 1:14-15 )
شۇنداقلا بىز سىلەرگە تاپىلىغىنىمىزدەك، تىنچ يۈرۈشنى، باشقىلارنىڭ ئىشلىرىغا ئارىلاشماي، ئۆز ئىشىڭلار بىلەن بولۇپ، ئىككى قولۇڭلارغا تايىنىپ ياشاشنى نىشان قىلىپ ئىنتىلىشىڭلارنى ئۆتۈنىمىز. مانا شۇنداق قىلساڭلار، سىرتتىكىلەر ئالدىدا ئىززەت-ھۆرمەتكە سازاۋەر بولۇپ ماڭىسىلەر ۋە ھېچكىمنىڭ قولىغا بېقىنىپ قالمايسىلەر. ئەيسا مەسىھنىڭ قايتا كېلىشى( تېسالونىكالىقلارغا «1» 4:11-12 )
ئەڭ تەس ئىشلارنىڭ بىرى — بايلىقىمىزنىڭ ئەمەلىيەتتە نېمە ئۈچۈن ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش…
مانا، خەلقلەرنىڭ جان تىكىپ تاپقان مېھنىتىنىڭ پەقەت ئوتقا يېقىلغۇ قىلىنغانلىقى، ئەل-يۇرتلارنىڭ ئۆزلىرىنى بىھۇدە ھالسىراتقانلىقى، ساماۋى قوشۇنلارنىڭ سەردارى بولغان پەرۋەردىگاردىن ئەمەسمۇ؟ چۈنكى خۇددى سۇلار دېڭىزنى قاپلىغاندەك، پۈتۈن يەر يۈزى پەرۋەردىگارنى بىلىپ-تونۇش بىلەن قاپلىنىدۇ.( ھاباككۇك 2:13-14 )
چۈنكى بىز بۇ دۇنياغا ھېچنېمە ئېلىپ كەلمىدۇق، شۇنىڭدەك ئۇنىڭدىن ھېچنېمىنىمۇ ئېلىپ كېتەلمەيمىز. شۇڭا، يېمەك-ئىچمەك ۋە كىيىم-كېچىك يېتەرلىك بولسىلا بۇلاردىن قانائەت قىلىمىز. لېكىن باي بولۇشنى ئويلايدىغانلار بولسا ھامان ئازدۇرۇلۇشلارغا ئۇچراپ، تۇزاققا ۋە شۇنداقلا ئىنسانلارنى ۋەيرانچىلىققا ۋە ھالاكەتكە چۆكتۈرىدىغان نۇرغۇن ئەخمىقانە ھەم زىيانلىق ئارزۇ-ھەۋەسلەرنىڭ ئىلكىگە تېيىلىپ كېتىدۇ. چۈنكى پۇلپەرەسلىك ھەرخىل رەزىللىكلەرنىڭ يىلتىزىدۇر. بەزىلەر بۇنىڭغا ئىنتىلىشى بىلەن ئېتىقادتىن چەتنەپ، ئۆزلىرىنى نۇرغۇن دەرد-قايغۇلار بىلەن سانجىدى. تىموتىيغا نەسىھەت( تىموتىيغا «1» 6:7-10 )
كەمتەر بولۇڭ، ئۆزىڭىزنى يۇقىرى چاغلىماڭ.
پادىشاھنىڭ ئالدىدا ئۆزۈڭنى ھەممىنىڭ ئالدى قىلىپ كۆرسەتمە، ئۇنىڭ ئالدىدىكى ئەربابلارنىڭ ئورنىدا تۇرۇۋالما؛ ئورنۇڭنى ئۆزۈڭدىن يۇقىرى جانابقا بېرىپ، ئۇنىڭ ئالدىدا پەگاھقا چۈشۈرۈلگىنىڭدىن كۆرە، ئۆزگىلەرنىڭ سېنى تۆرگە تەكلىپ قىلغىنى ياخشىدۇر.( پەند-نەسىھەتلەر 25:6-7 )
ھەسەلنى ھەددىدىن زىيادە يېيىش ياخشى بولماس؛ بىراق ئۇلۇغلۇقنى ئىزدەشنىڭ ئۆزى ئۇلۇغ ئىشتۇر.( پەند-نەسىھەتلەر 25:27 )
«ئى ئىنسان ئوغلى، ئۈزۈم تېلى ياغىچىنىڭ باشقا دەرەخ ياغاچلىرىدىن نېمە ئارتۇقچىلىقى بار، ئۇنىڭ شېخىنىڭ ئورماندىكى دەرەخلەر ئارىسىدا نېمە ئالاھىدىلىكى بار؟ ئۇنىڭدىن بىرەر جابدۇقنى ياساشقا ماتېرىيال ئالغاننىڭ پايدىسى بارمۇ؟ ئۇنىڭدىن چىنىلەرنى ئاسقۇدەك قوزۇقنى ياسىغىلى بولامدۇ؟ مانا، ئۇ ئوتقا يېقىلغۇ بولغاندا، ئوت ئۇنىڭ ئىككى ئۇچىنى كۆيدۈرگەندە، ئوتتۇرىسىمۇ يېرىم كۆيگەندە، ئەمدى ئۇنى بىرەر ئىشقا ئىشلەتكىلى بولامدۇ؟ مانا، ئۇ ساق بولغاندا، ھېچقانداق ئىشقا ئىشلەتكىلى بولمىغان يەردە، ئەمدى ئوت ئۇنى كۆيدۈرۈپ يەپ كەتكەندە، ئۇنى بىرەر ئىشقا ئىشلەتكىلى بولامدۇ؟( ئەزاكىيال 15:2-5 )
لېكىن خۇدا بەرگەن مېھىر-شەپقەت بۇنىڭدىن ئۈستۈن تۇرىدۇ. شۇنىڭ تۈپەيلىدىن مۇقەددەس يازمىلاردا: «خۇدا تەكەببۇرلارغا قارشىدۇر، لېكىن مۆمىن-كەمتەرلەرگە شەپقەت قىلىدۇ» دەپ يېزىلغاندۇر. شۇنىڭ ئۈچۈن، خۇداغا بويسۇنۇڭلار. شەيتانغا قارشى تۇرۇڭلار؛ شۇنداق قىلساڭلار ئۇ سىلەردىن قاچىدۇ. خۇداغا يېقىنلىشىڭلار، خۇدامۇ سىلەرگە يېقىنلىشىدۇ. ئەي گۇناھكارلار، گۇناھتىن قولۇڭلارنى يۇيۇڭلار؛ ئەي ئۈجمە كۆڭۈللەر، قەلبىڭلارنى پاك قىلىڭلار.( ياقۇپ 4:6-8 )
ئەمما، ئى قېرىنداشلار، سىلەردىن شۇنىمۇ ئۆتۈنىمىزكى، تەرتىپسىز يۈرگەنلەرگە نەسىھەت بېرىڭلار، يۈرەكسىزلەرنى رىغبەتلەندۈرۈڭلار، ئاجىزلارغا يار-يۆلەك بولۇڭلار ۋە ھەممە ئادەمگە سەۋرىچان بولۇڭلار. ھېچقايسىڭلار يامانلىققا يامانلىق قىلماسلىققا كۆڭۈل بۆلۈڭلار، بىر-بىرىڭلارغا ۋە بارلىق كىشىلەرگە ھەمىشە ياخشىلىق قىلىشقا ئىنتىلىڭلار. ھەرقانداق ئىشتا تەشەككۈر ئېيتىڭلار. چۈنكى مانا بۇلار خۇدانىڭ مەسىھ ئەيسادا سىلەرگە قاراتقان ئىرادىسىدۇر.( تېسالونىكالىقلارغا «1» 5:14,15,18 )
لېكىن سىلەر، ئى قېرىنداشلار، ياخشى ئىشلارنى قىلىشتىن ئېرىنمەڭلار.( تېسالونىكالىقلارغا «2» 3:13 )
پەرۋەردىگار نەپرەتلىنىدىغان ئالتە نەرسە بار، بەرھەق، يەتتە نەرسە ئۇنىڭغا يىرگىنچلىكتۇر. ئۇلار بولسا، تەكەببۇرلۇق بىلەن قارايدىغان كۆز، يالغان سۆزلەيدىغان تىل، بىگۇناھلارنىڭ قېنىنى تۆكۈزىدىغان قول، سۇيىقەست ئويلايدىغان كۆڭۈل، يامانلىق قىلىشقا تېز يۈگۈرەيدىغان پۇتلار، يالغان سۆزلەيدىغان ساختا گۇۋاھچى، بۇرادەر-قېرىنداشلىرى ئارىسىغا بۆلگۈنچىلىك سالغۇچى كىشىدۇر. زىناخورلۇقتىن ئۆزۈڭنى تارت( پەند-نەسىھەتلەر 6:16-19 )
تەننىڭ چىرىغى كۆزدۇر. شۇڭا ئەگەر كۆزۈڭ ساپ بولسا، پۈتۈن ۋۇجۇدۇڭ يورۇتۇلىدۇ.( ماتتا 6:22 )
چۈنكى شۇنداق بىر زامان كېلىدۇكى، ئىنسانلار ساغلام تەلىمنى ئاڭلاشقا چىدىماي، بەلكى قۇلاقلىرىغا خۇش ياقىدىغان سۆزلەرنى ئاڭلاش ئۈچۈن ئەتراپىغا ئۆز شەھۋەت-ھەۋەسلىرىگە ئۇيغۇن تەلىم بەرگۈچىلەرنى توپلايدۇ.( تىموتىيغا «2» 4:3 )
بىراق ئەخمىقانە مۇنازىرىلەر، نەسەبنامىلەردىكى قۇرۇق گەپلەر، جېدەل-ماجرالار، تەۋرات قانۇنىغا مۇناسىۋەتلىك تالاش-تارتىشلاردىن ئۆزۈڭنى نېرى تۇتقىن؛ چۈنكى بۇلار پايدىسىز ۋە بىمەنىلىكتۇر.( تىتۇسقا 3:9 )
بۇ دۇنيانىڭ قېلىپىغا كىرىپ قالماڭلار، بەلكى ئوي-پىكرىڭلارنىڭ يېڭىلىنىشى بىلەن ئۆزگەرتىلىڭلار؛ ئۇنداق قىلغاندا خۇدانىڭ ياخشى، قوبۇل قىلارلىق ۋە مۇكەممەل ئىرادىسىنىڭ نېمە ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلاپ بىلەلەيسىلەر.( رىملىقلارغا 12:2 )
دەل مۇشۇ سەۋەبتىن، سىلەر پۈتۈن كۈچۈڭلار بىلەن ئېتىقادىڭلارغا ئېسىل پەزىلەتنى، ئېسىل پەزىلىتىڭلارغا بىلىمنى، بىلىمىڭلارغا تەمكىنلىكنى، تەمكىنلىكىڭلارغا چىداملىقنى، چىداملىقىڭلارغا ئىخلاسمەنلىكنى، ئىخلاسمەنلىكىڭلارغا قېرىنداشلىق مېھرىبانلىقنى، قېرىنداشلىق مېھرىبانلىقىڭلارغا مېھىر-مۇھەببەتنى كۆرسىتىشنى قوشۇشقا ئىنتىلىڭلار.( پېترۇس «2» 1:5-7 )
بۇ دۇنيانى ۋە بۇ دۇنيادىكى ئىشلارنى سۆيمەڭلار. ھەركىم بۇ دۇنيانى سۆيسە، ئاتىنىڭ سۆيگۈسى ئۇنىڭدا يوقتۇر. چۈنكى بۇ دۇنيادىكى بارلىق ئىشلار، يەنى ئەتتىكى ھەۋەس، كۆزلەردىكى ھەۋەس ۋە ھاياتىغا بولغان مەغرۇرلۇقنىڭ ھەممىسى ئاتىدىن كەلگەن ئەمەس، بەلكى بۇ دۇنيادىن بولغاندۇر، خالاس؛ ۋە بۇ دۇنيا ۋە ئۇنىڭدىكى ھەۋەسلەرنىڭ ھەممىسى ئۆتۈپ كېتىدۇ. لېكىن خۇدانىڭ ئىرادىسىگە ئەمەل قىلغۇچى كىشى مەڭگۈ ياشايدۇ. دەججال ــ ئەيسا مەسىھنىڭ رەقىبى( يۇھاننا «1» 2:15-17 )
ۋە ئېسىڭىزدە بولسۇن، نېمە ئىش قىلسىڭىز، ئۇنى قەلبىڭىزدە خۇدا بىلەن بىللە قىلىڭ.
«يۇقىرىغا چىقىش ناخشىسى»؛ سۇلايمان يازغان كۈي: ــ پەرۋەردىگار ئۆزى ئۆي سالمىسا، سالغۇچىلار بىكاردىن-بىكار ئۇنىڭغا ئەجىر سىڭدۈرىدۇ؛ پەرۋەردىگار شەھەرنى ساقلىمىسا، كۆزەتچىلەر بىكاردىن-بىكار ئويغاق تۇرىدۇ. سىلەرنىڭ سەھەردە ئورنۇڭلاردىن قوپۇشۇڭلار، كەچ بولغاندا يېتىشىڭلار، جاپا-مۇشەققەتنى ناندەك يېگىنىڭلار بىكاردىن-بىكاردۇر؛ چۈنكى ئۇ ئۆز سۆيگىنىگە ئۇيقۇنى بېرىدۇ.( زەبۇر 127:1-2 )