ئاساسىي مەزمۇنغا ئۆتۈش

ۋەدىنىڭ ئەھمىيىتى

ئىككى قول مۆھۈرلەنگەن ۋەدە ئۈستىدە چىڭ قول ئېلىشىپ تۇرىدۇ، تەڭگىلەر بىر چەتكە قويۇلغان، يىراقتا قۇياشلىق بىر شەھەر كۆرۈنىدۇ؛ بۇ ماددىي پايدىدىن ئۈستۈن ساداقەتمەنلىك، سەمىمىيلىك ۋە ۋەدىگە ۋاپا قىلىشنى سىمۋول قىلىدۇ.

كۆرەلمەيدىغىنىمىز يەنىلا ھەقىقىي

بىز كۆرۈنۈپ تۇرىدىغان، ئەمەلىي دۇنيادا ياشايمىز، شۇڭا كۆزىمىزگە كۆرۈنمەيدىغان نەرسىلەرنى ئاسانلا كەمسىتىپ قويىمىز. بىزگە پۇل، راھەت ياكى سالامەتلىك جەھەتتىن بەدەل تۆلىتىدىغان ھەققانىيلىق زىيانغا ئوخشاپ كۆرۈنۈشى مۇمكىن. دوستلۇق پايدىسى قالمىغاندا ئانچە مۇھىم ئەمەستەك تۇيۇلۇشى مۇمكىن. ۋەدىگە ئەمەل قىلىش مەنپەئەتىمىزگە ئويغۇن كەلمىگەندە، ۋەدە ئىختىيارىي ئىشتەك بىلىنىشكە باشلايدۇ.

لېكىن مۇقەددەس كىتاب ۋەدىنى ناھايىتى قىممەتلىك نەرسە دەپ قارايدۇ. سۆزىمىزدە تۇرۇش بىز ئۈمىد قىلىدىغان ئاسمانلار پادىشاھلىقىنىڭ ئاساسلىرىدىن بىرى. ئۇ بىزنى شۇ پادىشاھلىققا تەييارلايدۇ، شۇنداقلا بايلىق ياكى كۈچ بولمىغان قىممەتلەرنى ئېلىپ كېلىش ئارقىلىق بۇ دۇنيانى ھازىرنىڭ ئۆزىدىلا ياخشىراق قىلىدۇ. مۇقەددەس كىتابنىڭ ۋەدە ھەققىدە نېمە دېگىنىگە بىرلىكتە قاراپ باقايلى.

ھەرقانداق ۋەدىسىدە تۇرىدىغان زات

ھەممە ئىش خۇدانىڭ ئۆزىدىن باشلىنىدۇ. ئۇ سۆزىگە پۈتۈنلەي ئىشەنگىلى بولىدىغان زاتنىڭ ئۈلگىسىدۇر:

تەڭرى ئىنسان ئەمەستۇر، ئۇ يالغان ئېيتمايدۇ، ياكى ئادەم بالىسىمۇ ئەمەستۇر، ئۇ پۇشايمان قىلمايدۇ. ئۇ دېگەنىكەن، ئىشقا ئاشۇرماي قالامدۇ؟ ئۇ سۆز قىلغانىكەن، ۋۇجۇدقا چىقارماي قالامدۇ؟
( چۆل‭-‬باياۋاندىكى‭ ‬سەپەر 23:19 )

ۋەدىمىزدە تۇرغىنىمىزدا، بىز خۇدانىڭ كىملىكىدىن ئازراق ئەكس ئەتتۈرىمىز. مانا بۇ ئەتراپىمىزدىكى دۇنيانى تېخىمۇ بىخەتەر ۋە ئىللىق قىلىدۇ.

كىم خۇدانىڭ يېنىدا تۇرالايدۇ؟

زەبۇر يازغۇچىسى ھەربىرىمىز بىر كۈنى سورىغان سوئالنى سورايدۇ: كىم خۇدانىڭ ھۇزۇرىدا تۇرالايدۇ؟ ئۇنىڭ جاۋابى دىيانەتلىك ئادەمنىڭ تەسۋىرى بولۇپ، ئۇنىڭدىكى بىر تەپسىلات تېمىمىزغا بىۋاسىتە مۇناسىۋەتلىك:

داۋۇت يازغان كۈي: ــ پەرۋەردىگار، كىم چېدىرىڭدا تۇرالايدۇ؟ كىم پاك-مۇقەددەس تېغىڭدا ماكانلىشىدۇ؟ كىمكى تامامەن دۇرۇسلۇقتا ماڭسا، ھەققانىيلىقنى يۈرگۈزسە، كۆڭلىدە ھەقىقەتنى سۆزلىسە؛ تىلى بىلەن گەپ توشۇمىسا، ئۆز يېقىنىغا يامانلىق قىلمىسا، قوشنىسىنىڭ ئەيىبىنى كولاپ ئاچمىسا، پەس ئادەمنى كۆزگە ئىلمىسا، پەرۋەردىگاردىن ئەيمىنىدىغانلارنى ھۆرمەتلىسە، ئۆزىگە زىيانلىق بولغان تەقدىردىمۇ ئىچكەن قەسىمىنى ئۆزگەرتمىسە،
( زەبۇر 15:1-4 )

«زىيان تارتسىمۇ ۋەدىسىدە تۇرىدۇ.» كۆپىنچىمىز دەل مۇشۇ يەردە قىينىلىمىز. بەدەل تۆلەشنى تەلەپ قىلمايدىغان ۋەدىدە تۇرۇش ئاسان. ۋەدىنىڭ قىممىتى ئۇ بىزگە بەدەل تۆلىتىدىغاندا ئايان بولىدۇ.

ۋەدە بېرىشتىن بۇرۇن ئويلىنىڭ

مۇسا قانۇنى ۋەدىنى ناھايىتى ئېغىر ئالاتتى، ئەمما ۋەدە بېرىشتىن قورقىدىغانلارغا ناھايىتى ئاق كۆڭۈل ئىدى. ھېچكىم قەسەم ئىچىشكە مەجبۇر ئەمەس ئىدى. لېكىن بىر ئادەم خۇداغا قەسەم قىلغان بولسا، ئۇنى كېچىكتۈرمەي ئورۇنلىشى كېرەك ئىدى:

سەن پەرۋەردىگار خۇدايىڭ ئالدىدا بىر نەرسىنى ئاتاشقا قەسەم قىلغان بولساڭ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشقا ھايال قىلما. بولمىسا، پەرۋەردىگار خۇدايىڭ ئۇنى سەندىن تەلەپ قىلغىنىدا گۇناھكار بولىسەن. لېكىن ئەگەر سەن بىر نەرسىنى ئاتاشقا قەسەم قىلمىساڭ، ئۇ ساڭا ھېچ گۇناھ بولمايدۇ. ئاغزىڭدىن چىققانغا ئەمەل قىلغىن؛ پەرۋەردىگار خۇدايىڭغا قەسەم قىلىپ ئاتىغىنىڭنى، يەنى ئاغزىڭنىڭ سۆزى بويىچە ئىختىيارىي ھەدىيەڭنى سۇنۇشۇڭ كېرەك.
( قانۇن‭ ‬شەرھى 23:21-23 )

بۇ پىكىر ئاددىي ۋە مۇلايىم. بىز كۆپ ۋەدە بېرىشىمىز كېرەك ئەمەس. پەقەت ئېيتقىنىمىزنى چىن كۆڭلىمىز بىلەن ئېيتساقلا بولىدۇ.

قانۇن يەنە بىزنىڭ بەزىدە ئاچچىقىمىز كەلگەندە، نېمە دەۋاتقىنىمىزنى ئويلىماي، بەك تېز ۋەدە بېرىپ قويىدىغانلىقىمىزنىمۇ ئېتىراپ قىلاتتى. ئۇ بىر چىقىش يولى بېرىدۇ: بۇنى ھېس قىلغىنىمىزدا، بىز ئوچۇق-ئاشكارا بولۇشقا چاقىرىلىمىز.

ئەگەر بىرسى ئاڭسىز رەۋىشتە يامان ياكى ياخشى بىر ئىشنى قىلاي دەپ قەسەم قىلىپ سالسا (كىشىلەر ھەرتۈرلۈك ئىش توغرىسىدا ئاڭسىز رەۋىشتە قەسەم قىلىشى مۇمكىن)، شۇنداقلا ئۇ بۇنى تونۇپ يەتسە، ئۇ بۇ ئىشلار تۈپەيلىدىن گۇناھكار ھېسابلىنىدۇ.
( لاۋىيلار 5:4 )

ئاچچىق ئۈستىدە بېرىلگەن ۋەدە

بۇنىڭ قانچىلىك ئاسان يۈز بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدىغان بىر ھېكايە بار. داۋۇت ۋە ئۇنىڭ ئادەملىرى نابال ئىسىملىك بىر بايىنىڭ ماللىرىنى قوغدىغان ئىدى. داۋۇت ئۇنىڭ بەدىلىگە ئازراق يېمەكلىك سورىغاندا، نابال ئۇنى ھاقارەتلەپ، ئادەملىرىنى قايتۇرۇۋەتتى. داۋۇت قاتتىق غەزەبلەندى ۋە ئاچچىقىدا نابالنىڭ ئۆيىدىكى ھەربىر ئەركەكنىڭ ئەتىگەنگىچە ئۆلىدىغانلىقى ھەققىدە قەسەم قىلدى:

ئۇنىڭ ئادەملىرىدىن ئەتىگىچە بىرەر ئەركەكنى قالدۇرۇپ قويسام، خۇدا مەن داۋۇتنى ئۇنىڭدىنمۇ ئارتۇق جازالىغاي، دېگەنىدى.
( سامۇئىل «1» 25:22 )

نابالنىڭ ئايالى ئابىگايىل بۇنى ئاڭلاپ، يېمەكلىك ۋە دانا سۆزلەر بىلەن داۋۇتنى ئالدىغا چىقىشقا ئالدىرىدى. داۋۇت ئۇنىڭغا قۇلاق سالدى. ئۇ ئېغىر خاتالىققا قانچىلىك يېقىن كەلگىنىنى چۈشەندى ۋە ئۇنىڭغا مىننەتدارلىق بىلدۈردى:

لېكىن مېنى ساڭا زىيان-زەخمەت يەتكۈزۈشتىن ساقلىغان ئىسرائىلنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگارنىڭ ھاياتى بىلەن قەسەم قىلىمەنكى، سەن مېنىڭ ئالدىمغا تېزلىنىپ كەلمىگەن بولساڭ، نابالنىڭ ئادەملىرىدىن ھېچ ئەركەك ئەتىگىچە تىرىك قالماس ئىدى، دېدى.
( سامۇئىل «1» 25:34 )

بۇ ھېكايە ئىككى ئىشنى كۆرسىتىدۇ. ئاچچىقتا بېرىلگەن ۋەدە بىز ئۈچۈن ۋە باشقىلار ئۈچۈن توزاققا ئايلىنىپ قېلىشى مۇمكىن. جۈرئەت قىلىپ خاتىرجەم سۆزلىيەلەيدىغان دانا ئادەم بالايىئاپەتنىڭ ئالدىنى ئالالايدۇ. داۋۇت «ئىزچىل» بولۇشتا چىڭ تۇرمىدى. ئۇ يېنىپ چېكىنىشنى تاللىدى، بۇمۇ دىيانەتنىڭ بىر قىسمى: خاتالاشقانلىقىمىزنى قوبۇل قىلىدىغان كەمتەرلىككە ئىگە بولۇش.

ۋەدىنىڭ ئىككى تەرىپى بار

خۇدانىڭ ۋەدىلىرى ھەمىشە ساداقەتلىك، لېكىن ئۇلارنىڭ قوبۇل قىلىنىشى بىزنىڭ قانداق ئىنكاس قايتۇرىشىمىزغا باغلىق بولۇشى مۇمكىن. ئېلى ئىسىملىك بىر روھانىيغا ئۇنىڭ ئائىلىسى نەچچە ئەۋلاد خۇداغا خىزمەت قىلىدۇ دەپ ۋەدە قىلىنغان ئىدى. لېكىن ئېلىنىڭ ئوغۇللىرى ئورنىنى ئىشلىتىپ خەلقتىن پايدىلاندى. خۇدا ئېلىگە بىر خەۋەر ئەۋەتتى:

ئۇنىڭ ئۈچۈن ئىسرائىلنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگار مۇنداق دەيدۇ: «مەن دەرھەقىقەت سېنىڭ ۋە ئاتاڭنىڭ جەمەتىدىكىلەر مېنىڭ ئالدىمدا خىزمىتىمدە مەڭگۈ ماڭىدۇ، دەپ ئېيتقانىدىم؛ لېكىن ئەمدى مەن پەرۋەردىگار شۇنى دەيمەنكى، بۇ ئىش ھازىر مەندىن نېرى بولسۇن! مېنى ھۆرمەت قىلغانلارنى مەن ھۆرمەت قىلىمەن، لېكىن مېنى كەمسىتكەنلەر پەس قارىلىدۇ.
( سامۇئىل «1» 2:30 )

بۇ خۇدانىڭ سۆزىنى ئاسانلا قايتۇرىۋالىدىغانلىقى ھەققىدە ئەمەس. بۇ بىز بىلەن خۇدا ئوتتۇرىسىدىكى ھەربىر ۋەدىنىڭ بىر مۇناسىۋەت ئىكەنلىكىنى كۆرسىتىدۇ. ئۇ بىزنى ھۆرمەت ۋە ئىززەت بىلەن ئىنكاس قايتۇرۇشقا چاقىرىدۇ.

ۋەدە يېنىك ئېلىنغاندا

يەھۇدىيەنىڭ ئاخىرقى پادىشاھى زېدېكىيانى بابىل پادىشاھ قىلغان ئىدى، ئۇ بابىل پادىشاھىغا خۇدانىڭ نامى بىلەن سادىق بولۇشقا ۋەدە بەرگەن ئىدى. ئاندىن ئۇ بۇ ۋەدىنى بۇزۇپ مىسىردىن ياردەم سورىدى:

ئۇ ئۆزىنى خۇدانىڭ نامىدا بېقىنىش قەسىمىنى ئىچكۈزگەن نېبوقادنەساردىن يۈز ئۆرىدى؛ بوينىنى قاتتىق قىلىپ، ئىسرائىلنىڭ خۇداسى پەرۋەردىگارغا توۋا قىلىپ يېنىشقا كۆڭلىنى جاھىل قىلدى.
( تارىخ-تەزكىرە «2» 36:13 )

پەيغەمبەر ئەزېكىيەل بۇنىڭ قانداق كۆرۈلگەنلىكىنى بايان قىلىدۇ. خۇدانىڭ نامى بىلەن ئىچىلگەن قەسەم پەقەت بىر ئادەمگە بېرىلگەن ۋەدە ئەمەس. ئۇ يەنە بىزنىڭ خۇدانىڭ ئالدىدا ئېيتقان سۆزىمىزدۇر:

ئۇ قەسەمنى كەمسىتىپ، ئەھدىنى بۇزدى؛ مانا، ئۇ قول ئېلىشىپ سۆز بەردى، بىراق ئۇ مۇشۇ ئىشلارنى قىلدى؛ شۇڭا ئۇ تىرىك قېچىپ قۇتۇلالمايدۇ.
( ئەزاكىيال 17:18 )

ئارىدىن بىرنەچچە ئەۋلاد ئۆتكەندىن كېيىن، پەيغەمبەر زېكەرىيا زېمىن ئۈستىدە ئۇچۇپ ماڭغان زور بىر ئورام قەغەزنى چۈشىدە كۆردى. ئۇ ئوغرىلىق قىلغانلارغا ۋە خۇدانىڭ نامى بىلەن يالغان قەسەم قىلغانلارغا قارىتىلغان ئاگاھلاندۇرۇشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئىدى:

ــ «مەن بۇ يازمىنى چىقىرىمەن» ــ دەيدۇ ساماۋى قوشۇنلارنىڭ سەردارى بولغان پەرۋەردىگار، «ۋە ئۇ ئوغرىنىڭ ئۆيىگە ھەمدە نامىم بىلەن يالغاندىن قەسەم ئىچكۈچىنىڭ ئۆيىگە كىرىدۇ ۋە شۇ ئۆيدە قونۇپ ئۇنى ياغاچ-تاشلىرى بىلەن قوشۇپلا يەۋېتىدۇ». يەتتىنچى ئالامەت كۆرۈنۈش ــ سېۋەتتە ئولتۇرغان ئايال ــ «رەزىللىك»
( زەكەرىيا 5:4 )

بۇنى تەھدىت دەپ ئوقۇشىمىز كېرەك ئەمەس. بۇ خۇدانىڭ ھالالىققا ناھايىتى ئەھمىيەت بېرىدىغانلىقىنى كۆرسىتىدۇ، چۈنكى يالغانچىلىق ۋە بۇزۇلغان ۋەدىلەر ھەقىقىي ئىنسانلارغا، ئادەتتە ئەڭ كۆپ ئىشەنگەنلەرگە زىيان يەتكۈزىدۇ.

ئاددىيلا ھەئە، ئاددىيلا ياق

ئەيسا بىزگە تېخىمۇ ئاددىي بىر يولنى سۇنىدۇ، ئۇ چوڭ قەسەملەرنى تەلەپ قىلمايدۇ. سۆزىمىزگە ئىشەنگىلى بولسا، ئۇنىڭغا ھېچنېمە قوشۇشىمىز كېرەك ئەمەس:

پەقەت دېگىنىڭلار «بولىدۇ»، «بولىدۇ»، ياكى «ياق، ياق، بولمايدۇ» بولسۇن. بۇنىڭدىن زىيادىسى رەزىل بولغۇچىدىن كېلىدۇ. ئىنتىقام ھەققىدە
( ماتتا 5:37 )

ئۇنىڭ ئىنىسى ياقۇپمۇ ئوخشاش نەسىھەتنى تەكرارلىدى:

ئەمدى ئى قېرىنداشلىرىم، ئەڭ مۇھىمى، قەسەم قىلماڭلار ــ نە ئاسمان نە زېمىن نە ھېچقانداق باشقا نەرسىلەرنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلغۇچى بولماڭلار، بەلكى «بولىدۇ» دېسەڭلار ھەقىقىي «بولىدۇ» بولسۇن، «ياق» دېسەڭلار ھەقىقىي «ياق» بولسۇن. شۇنداق قىلغاندا، خۇدانىڭ جازاسىغا چۈشمەيسىلەر. دۇئا توغرۇلۇق
( ياقۇپ 5:12 )

ھەمىشە سۆزىدە تۇرىدىغان ئادەم ئاسمان ياكى يەر بىلەن قەسەم قىلىشىنىڭ ھاجىتى يوق. ئۇنىڭ «ھەئە» دېگىنى ئاللىبۇرۇن يېتەرلىك.

ۋەدىمىزنى بۇزغان بولساق

كۆپىنچىمىز بىر چاغدا ۋەدىنى بۇزغان. بەلكىم مەقسىتىمىز بولمىغاندۇ، ياكى خالىغان بولساقمۇ كۈچىمىز يەتمىگەندۇ. مۇقەددەس كىتاب بىزنى شۇ يەردە تاشلاپ قويمايدۇ. ئۇ بىزنى ئوچۇق-ئاشكارا بولۇشقا، قولىمىزدىن كەلگەن يەردە ئىشلارنى ئوڭشاشقا، ئۆزىگە كەمتەرلىك بىلەن كەلگەنلەرگە مېھرىبان بولغان خۇداغا يۈزلىنىشكە چاقىرىدۇ:

گۇناھلىرىمىزنى ئىقرار قىلساق، ئۇ بىزنىڭ گۇناھلىرىمىزنى كەچۈرۈم قىلىپ، بىزنى بارلىق ھەققانىيسىزلىقتىن پاك قىلىشقا ئىشەنچلىك ھەم ئادىلدۇر.
( يۇھاننا «1» 1:9 )

ئەگەر بۇ بۈگۈن كۆڭلىڭىزدە بولسا، قىسقا بىر دۇئا بىلەن باشلىسىڭىز بولىدۇ. خۇداغا ئورۇنلىيالمىغان ۋەدىڭىز ھەققىدە ئېيتىپ، ئۇنىڭدىن كەچۈرۈم ۋە كۈچ تىلەڭ. ئاندىن، مۇمكىن بولسا، ئۈمىدىنى بوزەك قىلغان ئادەم بىلەن سۆزلىشىڭ.

كەلگۈسى ئۈچۈن بولسا، كىچىك ئىشلاردىن باشلىساق بولىدۇ: كىچىك ۋەدىلەردە تۇرايلى، ۋاقتىدا كېلەيلى، تېلېفونغا جاۋاب قايتۇرايلى، دېگىنىمىزنى ئاخىرلاشتۇرايلى. «ھەئە» دېگىنىمىز ھەئە بولغاندا، بىز كۆزگە كۆرۈنمەيدىغان، لېكىن مەڭگۈلۈك بىر نەرسە قۇرىمىز: ئىشەنچ ۋە ئاسمانلار پادىشاھلىقىغا ماس كېلىدىغان خاراكتېر.