Przejdź do treści

Rola pychy i prawdziwej wiary

Mężczyzna z pokorą podziwia kiść winogron rosnącą na bujnej winorośli, co symbolizuje nauczanie Jezusa, że prawdziwa wiara i duchowy owoc wypływają z naszej więzi z Bogiem, a nie z naszych osiągnięć ani z dumy.

Wszyscy chcemy czuć się szanowani i cenieni. To naturalne i właśnie z tego rodzi się nasze poczucie własnej wartości. Pycha jest bliską krewną tego pragnienia. Rośnie wtedy, gdy chcemy, by inni dostrzegali to, czego dokonaliśmy i kim się staliśmy. Nic dziwnego, że Biblia tak często mówi o pysze. Zwykle czytamy te wersety pospiesznie i zakładamy, że dotyczą kogoś innego. Przyjrzyjmy się im łagodniej i uważniej. Oto trzy krótkie wersety na początek:

32Czy w przechwałkach postąpiłeś
bezmyślnie,
czy swój czyn przemyślałeś —
połóż palec na ustach.
( Przypowieści Salomona 30:32 )
5Tak, zrzuca siedzących wysoko,
gród niedostępny poniża,
poniża aż do ziemi —
rzuca go w proch!
( Izajasza 26:5 )
17aby odwieść człowieka od zła
i uchronić od zgubnej pychy.
( Joba 33:17 )

Zwróć uwagę na ostatni. Bóg „powstrzymuje ich od pychy”, i robi to, przemawiając do ludzi raz po raz, jak troskliwy rodzic.

Dwa rodzaje dumy

W codziennym życiu używamy tego słowa na dwa sposoby. Jeden jest krytyczny: „ten człowiek był zbyt dumny, by pomóc”. Drugi jest ciepły: „Dobra robota, jestem z ciebie taki dumny!”. Ten drugi jest częsty w rodzinach, w których rodzice zachęcają dzieci, by szły dalej i rosły. Oto zwykłe definicje:

  1. Uczucie głębokiej radości lub satysfakcji płynące z własnych osiągnięć, osiągnięć osób, z którymi jesteśmy blisko związani, albo z cech lub dóbr powszechnie podziwianych.
  2. Świadomość własnej godności.

Radość z sukcesu dziecka jest dobra i nic w Biblii jej nie zniechęca. Przed czym przestrzega Biblia, to szczególny rodzaj pychy: przekonanie, że „zrobiłem to sam i nikogo nie potrzebuję”. Jest to pycha, która polega na nas samych zamiast na Bogu i innych ludziach:

10Pycha wywołuje tylko13:10 Lub: Pusty [człowiek] w pysze wywołuje spór. spór,
lecz u tych, którzy korzystają z rady,
jest mądrość.
( Przypowieści Salomona 13:10 )

Co Bóg mówi o takiej pysze

Poniższe wersety opisują, jak reaguje Bóg. Zauważ, że chodzi tu bardziej o dystans niż o karę. Gdy polegamy tylko na sobie, zostawiamy Mu niewiele miejsca:

12Jeśli nie odpowiada, choć do Niego krzyczą,
to z powodu pychy ludzi niegodziwych.
( Joba 35:12 )
28Ubogi lud darzysz wybawieniem,
Nad wyniosłymi zaś opuszczasz wzrok.
( 2 Samuela 22:28 )
6Tak! Choć PAN jest potężny,
dostrzega uniżonego —
Dumnego natomiast rozpoznaje z daleka.
( Psalmy 138:6 )

Apostoł Jakub wyjaśnia, dlaczego Bóg sprzeciwia się pysze: ponieważ chce dać nam więcej.

6A jeszcze większą łaskę okazuje w słowach:
Bóg się pysznym przeciwstawia,
lecz pokornych darzy łaską.
( Jakub 4:6 )

Król, który powiedział: „Ja to zrobiłem”

Zanim wyciągniemy jakiekolwiek wnioski, przyjrzyjmy się pewnej historii. Nabuchodonozor był potężnym królem Babilonu. Miał niepokojący sen, a prorok Daniel wyjaśnił, że Bóg daje mu ostrzeżenie. Daniel dodał pełne miłości wezwanie:

24Dlatego, królu, posłuchaj mojej rady: Zerwij ze swoimi grzechami przez postępowanie sprawiedliwe, a ze swoimi winami — przez miłosierdzie nad ubogimi. To może przedłużyć twoje powodzenie!
( Daniela 4:24 )

Minął pełny rok, rok cierpliwości. Potem pewnego dnia, gdy król spoglądał na swoje miasto, powiedział:

27W czasie tego spaceru odezwał się w te słowa: Czy to nie jest ten wielki Babilon? I czy nie ja go zbudowałem na królewską siedzibę dzięki mej królewskiej potędze i dla chwały mego majestatu?
( Daniela 4:27 )

Ostrzeżenie spełniło się niemal natychmiast:

28Jeszcze te słowa nie przebrzmiały w jego ustach, a już odezwał się głos z nieba: Oznajmia ci się, królu Nebukadnesarze, że właśnie tracisz władzę. 29Wypędzą cię spośród ludzi, zamieszkasz z polnymi zwierzętami, karmić cię będą trawą jak bydło, a trwać to będzie przez siedem pór, aż w końcu zrozumiesz, że to Najwyższy sprawuje władzę nad królestwem ludzkim i daje je, komu chce.
( Daniela 4:28-29 )

Nabuchodonozor stracił wszystko, z czego był dumny. Ale zobacz, jak kończy się ta historia. Po tym czasie spojrzał w górę i zrozumiał, kto stał za jego osiągnięciami:

31Gdy zapowiedziany we śnie okres miał się ku końcowi, ja, Nebukadnesar, wzniosłem wzrok ku niebu — i powrócił mi rozum. Wtedy zacząłem błogosławić Najwyższego, wielbić i chwalić Żyjącego wiecznie,
gdyż Jego władza jest władzą wieczną,
a Jego panowanie z pokolenia w pokolenie.
32Wszyscy mieszkańcy ziemi uważani są za nic!
Według swojej woli postępuje On z wojskiem niebieskim
i z mieszkańcami ziemi.
Nikt nie jest w stanie powstrzymać Jego ręki
i powiedzieć Mu: Co czynisz?
34Teraz ja, Nebukadnesar, uwielbiam, wywyższam i wysławiam Króla Niebios,
gdyż wszystkie Jego dzieła są prawdą,
Jego ścieżki — sprawiedliwością.
A tego, kto postępuje w pysze,
potrafi poniżyć.
( Daniela 4:31-32,34 )

Król nauczył się czegoś cennego i przywrócono mu godność. Być może my możemy nauczyć się tej samej lekcji łagodniej, po prostu rozważając jego historię.

A co z naszym własnym wysiłkiem?

Większość z nas nie jest królami. Ale często mówimy: „Zbudowałem ten dom własnymi rękami”, „Założyłem tę firmę” albo „Wygrałem ten bieg”. Czy nie jest uczciwie czuć dumę, gdy ciężko pracowaliśmy nad czymś, co było dla nas ważne, jak dobra praca, silna rodzina czy wyścig?

Oczywiście wysiłek ma znaczenie. Ale mądry autor Księgi Koheleta zauważył coś o życiu widzianym z naszej strony: wyniki nie zależą tylko od naszych umiejętności i wysiłku.

11Zwróciłem jeszcze uwagę na tę rzecz
pod słońcem:
Nie najszybsi rozstrzygają wyścig
i nie najdzielniejsi wojnę.
Nie do mądrych należy dostatek,
nie do roztropnych bogactwo,
a uznanie nie zawsze spotyka
uczonych.
To czas i przypadek decydują
o wszystkim.
( Księga Kaznodziei 9:11 )

Sukces nigdy nie jest całkowicie w naszych rękach. A Jezus dodaje pocieszającą myśl. Nawet najmniejsze szczegóły życia nie umykają uwadze Ojca:

29Czy dwóch wróbli nie sprzedaje się za assariona?10:29 Tj. za 0,4 g miedzi monety o najmniejszym nominale, 45 min dniówki. A przecież bez woli waszego Ojca ani jeden nie spada na ziemię.
( Mateusza 10:29 )

Czy to znaczy, że nasze osiągnięcia nie są naprawdę nasze? Jezus odpowiada obrazem winnego krzewu i latorośli. Latorośl nie tworzy własnego życia. Otrzymuje je z krzewu, a owoc rośnie dzięki tej więzi. Powtarza tę samą myśl dwa razy, nieco innymi słowami, abyśmy jej nie przeoczyli:

4Przede wszystkim trwajcie we Mnie — a Ja w was. Podobnie jak pęd nie może przynosić owocu sam z siebie, jeśli nie tkwi w winorośli, tak i wy, jeśli nie będziecie trwali we Mnie.
( Jana 15:4 )
5Ja jestem winoroślą — wy pędami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten przynosi obfity owoc, bo beze Mnie nie jesteście w stanie nic uczynić.
( Jana 15:5 )

Nie ma to sprawić, byśmy czuli, że nasz wysiłek jest mały. Znaczy to, że nasze zdolności, pomysły i siły są darem. Biblia mówi to wprost:

17po to, byś nie myślał w swoim sercu: To moja siła, moje męstwo zapewniły mi to bogactwo.
18Pamiętaj zatem o PANU, twoim Bogu, że to On dał ci siły, abyś doszedł do bogactwa. Potwierdził On przymierze, które przysiągł twoim ojcom,8:18 PS dodaje: Abrahamowi, Izaakowi i Jakubowi, hbr. לאברהם ליצחק וליעקב, zob. Pwt 1:8; 6:10; 9:5, 27; 29:13; 30:20; 34:4 . czego skutki widoczne są dzisiaj.
( Powtórzonego Prawa 8:17-18 )

Wiara: oparcie się na Bogu

Pycha mówi: „Zrobiłem to sam”. Wiara mówi: „Dziękuję, nie dałbym rady bez Ciebie”. Wiara jest zaufaniem, a zaufanie łagodnie zajmuje miejsce polegania na sobie:

5Zaufaj PANU z całego swojego serca
i nie polegaj na własnym rozumie;3:5 Lub: na własnej inteligencji.
6licz się z Nim na wszystkich swoich drogach,
a On prostować będzie twoje ścieżki!
( Przypowieści Salomona 3:5-6 )

Zajmuje też miejsce zmartwienia. Gdy przestajemy dźwigać wszystko sami, znajdujemy pokój, który nas zaskakuje:

6Przestańcie martwić się o cokolwiek. Raczej w każdej sprawie, gdy się modlicie i prosicie, z wdzięcznością przedstawiajcie swoje potrzeby Bogu.
( Filipian 4:6 )

I daje nam nowy sposób świętowania. Możemy swobodnie cieszyć się z naszej pracy i dzielić się uznaniem:

31A zatem cokolwiek jecie lub pijecie, albo cokolwiek czynicie, wszystko to czyńcie na chwałę Boga.
( 1 Koryntian 10:31 )
31aby — jak napisano — ten, kto się chce szczycić, szczycił się w Panu.
( 1 Koryntian 1:31 )

Przyjmijmy więc nasze ograniczenia bez wstydu i znajdźmy pociechę w tym, że możemy oprzeć się na Jezusie. Idzie z nami przez każdą trudność. Gdy pycha szepcze, że musimy zrobić wszystko sami, możemy odpowiedzieć: jest Ktoś, komu możemy zaufać.

Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza Wydanie pierwsze 2018 (SNP)