ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

บทบาทของความหยิ่งผยองและศรัทธาที่แท้จริง

ชายคนหนึ่งชื่นชมพวงองุ่นที่เติบโตจากเถาองุ่นที่เจริญงอกงามด้วยใจถ่อมตน เป็นสัญลักษณ์แทนคำสอนของพระเยซูที่ว่าความเชื่อที่แท้จริงและผลฝ่ายวิญญาณมาจากการที่เราเชื่อมโยงกับพระเจ้า ไม่ใช่จากความสำเร็จหรือความหยิ่งผยองของเราเอง

เราทุกคนอยากรู้สึกว่าได้รับความเคารพและเห็นคุณค่า นี่เป็นเรื่องธรรมชาติ และเป็นรากฐานของความภาคภูมิใจในตนเอง ความหยิ่งผยองเป็นญาติใกล้ชิดของความปรารถนานี้ มันเติบโตขึ้นเมื่อเราอยากให้คนอื่นสังเกตเห็นสิ่งที่เราทำและสิ่งที่เรากลายเป็น จึงไม่น่าแปลกใจที่พระคัมภีร์พูดถึงความหยิ่งผยองบ่อยมาก เรามักอ่านข้อเหล่านั้นอย่างรวดเร็วและคิดว่าเป็นเรื่องของคนอื่น ลองมองให้อ่อนโยนและใกล้ชิดขึ้นกันเถิด นี่คือพระคัมภีร์สามข้อสั้น ๆ เพื่อเริ่มต้น:

32ถ้าเจ้าเป็นคนโง่ยกย่องตนเอง หรือคิดแผนการชั่วร้าย จงเอามือปิดปากของเจ้าเสียเถิด
( สุภาษิต 30:32 )
5เพราะพระองค์ทรงให้ชาวเมืองที่สูงส่งนั้น คือเมืองที่สูงส่งนั้นต่ำลง พระองค์​ทรงให้มันต่ำลง พระองค์​ทรงให้มันต่ำลง ต่ำลงถึ​งด​ิน พระองค์​ทรงให้มันลงที่​ผงคลี
( หน​ังสื​ออ​ิสยาห์ 26:5 )
17เพื่อว่าพระองค์จะได้หันให้​มนุษย์​กล​ับจากเป้าหมายของเขา และตัดความเย่อหยิ่งออกเสียจากมนุษย์
( โยบ 33:17 )

สังเกตข้อสุดท้าย พระเจ้า “ทรงยับยั้งพวกเขาจากความหยิ่งผยอง” และพระองค์ทรงทำเช่นนั้นโดยตรัสกับผู้คนครั้งแล้วครั้งเล่า เหมือนพ่อแม่ที่ห่วงใย

ความภาคภูมิใจสองแบบ

ในชีวิตประจำวันเราใช้คำนี้สองแบบ แบบหนึ่งเป็นการตำหนิ: “คนนี้ถือตัวเกินกว่าจะช่วยเหลือ” อีกแบบหนึ่งอบอุ่น: “เก่งมาก แม่ภูมิใจในตัวลูกจริง ๆ!” แบบที่สองพบได้บ่อยในครอบครัว ที่พ่อแม่ให้กำลังใจลูกให้เดินต่อไปและเติบโต นี่คือนิยามที่ใช้กันทั่วไป:

  1. ความรู้สึกยินดีและพอใจอย่างลึกซึ้งที่เกิดจากความสำเร็จของตนเอง ความสำเร็จของผู้ที่ใกล้ชิดกับตน หรือจากคุณสมบัติหรือสิ่งของที่คนทั่วไปชื่นชม
  2. การตระหนักถึงศักดิ์ศรีของตนเอง

ความยินดีในความสำเร็จของลูกเป็นสิ่งดี และไม่มีข้อใดในพระคัมภีร์ห้ามไว้ สิ่งที่พระคัมภีร์เตือนคือความหยิ่งผยองชนิดหนึ่ง คือความเชื่อที่ว่า “ฉันทำสิ่งนี้ด้วยตัวเอง และฉันไม่ต้องการใคร” นั่นคือความหยิ่งผยองที่พึ่งพาตนเองแทนที่จะพึ่งพระเจ้าและผู้อื่น:

10เพราะความทะนงตัวเท่านั้นการวิวาทจึงเกิดขึ้น แต่​ปัญญาอยู่กับบรรดาผู้​ที่​รับคำแนะนำ
( สุภาษิต 13:10 )

พระเจ้าตรัสอย่างไรเกี่ยวกับความหยิ่งผยองแบบนี้

พระคัมภีร์ต่อไปนี้บรรยายว่าพระเจ้าทรงตอบสนองอย่างไร สังเกตว่าเป็นเรื่องของระยะห่างมากกว่าการลงโทษ เมื่อเราพึ่งตนเองเพียงอย่างเดียว เราก็เหลือที่ว่างให้พระองค์น้อยมาก:

12เขาร้องทุกข์ ณ ที่นั่น แต่​ไม่มี​ผู้​ใดตอบเขา เหตุ​ความเย่อหยิ่งของคนชั่ว
( โยบ 35:12 )
28พระองค์​ทรงช่วยประชาชนที่ลำบากให้​รอดพ้น แต่​พระองค์​ทอดพระเนตรผู้​ที่​ยโสเพื่อนำเขาให้ต่ำลง
( 2 ซามูเอล 22:28 )
6ถึงแม้​พระเยโฮวาห์นั้นสูงยิ่ง พระองค์​ก็​ทรงเห็นแก่คนต่ำต้อย แต่​พระองค์​ทรงทราบคนโอหังได้​แต่ไกล
( เพลงสดุ​ดี 138:6 )

อัครทูตยากอบอธิบายว่าทำไมพระเจ้าทรงต่อต้านความหยิ่งผยอง คือเพราะพระองค์ทรงประสงค์จะประทานแก่เรามากขึ้น

6แต่​พระองค์​ได้​ทรงประทานพระคุณเพิ่มขึ้​นอ​ีก เหตุ​ฉะนั้นพระองค์จึงตรั​สว​่า ‘พระเจ้าทรงต่อสู้​ผู้​ที่​หยิ่งจองหอง แต่​ทรงประทานพระคุณแก่​คนที​่ใจถ่​อม​’
( ยากอบ 4:6 )

กษัตริย์ผู้กล่าวว่า “ข้าทำสิ่งนี้”

ก่อนจะสรุปอะไร ลองดูเรื่องราวหนึ่ง เนบูคัดเนสซาร์เป็นกษัตริย์ผู้ทรงอำนาจแห่งบาบิโลน พระองค์ทรงฝันที่ทำให้กังวล และผู้เผยพระวจนะดาเนียลอธิบายว่าพระเจ้าทรงเตือนพระองค์ ดาเนียลเสริมด้วยคำวิงวอนอย่างรักใคร่:

27โอ ข้าแต่​กษัตริย์ เพราะฉะนั้นขอทรงรับคำกราบทูลของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงเลิกทำบาปเสียด้วยการกระทำความชอบธรรม และเลิกทำความชั่วช้าด้วยสำแดงความกรุณาต่อคนจน เผื่อว่าความผาสุกของพระองค์อาจจะยืดยาวไปอีกได้”
( ดาเนี​ยล 4:27 )

ผ่านไปครบหนึ่งปี เป็นปีแห่งความอดทน แล้ววันหนึ่ง ขณะที่กษัตริย์มองดูเมืองของพระองค์ ก็ตรัสว่า:

30และกษั​ตริ​ย์ตรั​สว​่า “​นี่​เป็นมหาบาบิโลนมิ​ใช่​หรือ ซึ่งเราได้สร้างไว้เพื่อวงศ์วานแห่งอาณาจั​กรน​ี้ด้วยอำนาจใหญ่ยิ่งของเรา และเพื่อเป็นศั​กด​ิ์​ศร​ีอันสูงส่งของเรา”
( ดาเนี​ยล 4:30 )

คำเตือนนั้นเป็นจริงเกือบจะทันที:

31เมื่อกษั​ตริ​ย์ตรัสยังไม่ทันขาดพระวาทะ ก็​มี​เสียงตกลงมาจากฟ้าสวรรค์​ว่า “​โอ กษัตริย์​เนบูคัดเนสซาร์ เราลั่นวาจาไว้กับเจ้าแล้​วว​่า ราชอาณาจักรได้พรากไปเสียจากเจ้าแล้ว 32และเจ้าจะถูกขับไล่ไปจากท่ามกลางมนุษย์ และเจ้าจะอยู่กับสัตว์ในทุ่งนา และเจ้าจะต้องกินหญ้าอย่างกับวัว จะเป็นอยู่อย่างนั้นจนครบเจ็ดวาระ จนกว่าเจ้าจะเรียนรู้​ได้​ว่า ผู้​สูงสุดปกครองอยู่เหนือราชอาณาจักรของมนุษย์ และประทานราชอาณาจั​กรน​ั้นแก่​ผู้​ที่​พระองค์​ทรงปรารถนา”
( ดาเนี​ยล 4:31-32 )

เนบูคัดเนสซาร์สูญเสียทุกสิ่งที่พระองค์เคยภาคภูมิใจ แต่ดูว่าเรื่องจบอย่างไร หลังจากเวลานั้น พระองค์เงยพระพักตร์ขึ้น และเข้าพระทัยว่าใครอยู่เบื้องหลังความสำเร็จของพระองค์:

34เมื่อสิ้นสุดวาระนั้นแล้ว ตัวเราเนบูคัดเนสซาร์​ก็​แหงนหน้าดูฟ้าสวรรค์และจิตปกติของเราคืนมา และเราก็​สาธุ​การแด่​ผู้​สูงสุดนั้น และสรรเสริญถวายเกียรติยศแด่​พระองค์​ผู้​ดำรงอยู่​เป็นนิตย์ เพราะราชอาณาจักรของพระองค์เป็นราชอาณาจั​กรน​ิรันดร์ และอาณาจักรของพระองค์​ดำรงอยู่​ทุ​กชั่วอายุ 35สำหรับพระองค์ชาวพิภพทั้งสิ้นนับว่าไม่​มีค่า ท่ามกลางกองทัพแห่งสวรรค์นั้นพระองค์ทรงกระทำตามชอบพระทัยพระองค์ และท่ามกลางชาวพิภพด้วย และไม่​มี​ผู้​ใดยับยั้งพระหัตถ์ของพระองค์​ได้ หรือตรัสถามพระองค์​ได้​ว่า “​พระองค์​ทรงกระทำสิ่งใด”
37บัดนี้​ตัวเราคือเนบูคัดเนสซาร์ ขอสรรเสริญ ยกย่องและถวายพระเกียรติ​แด่​พระมหากษัตริย์​แห่​งสวรรค์ เพราะว่าพระราชกิจของพระองค์​ก็​ถูกต้อง และพระมรรคาของพระองค์​ก็​เที่ยงธรรม บรรดาผู้ดำเนินอยู่ในความเย่อหยิ่ง พระองค์​ก็​ทรงสามารถให้ต่ำลง
( ดาเนี​ยล 4:34-35,37 )

กษัตริย์ได้เรียนรู้สิ่งล้ำค่า และพระเกียรติของพระองค์ก็ได้รับการฟื้นฟู บางทีเราอาจเรียนรู้บทเรียนเดียวกันได้อย่างอ่อนโยนกว่านั้น เพียงแค่ใคร่ครวญเรื่องราวของพระองค์

แล้วความพยายามของเราเองล่ะ

พวกเราส่วนใหญ่ไม่ใช่กษัตริย์ แต่เรามักพูดว่า “ฉันสร้างบ้านหลังนี้ด้วยมือของฉันเอง” “ฉันก่อตั้งบริษัทนี้” หรือ “ฉันชนะการแข่งขันครั้งนี้” การรู้สึกภูมิใจเมื่อเราทำงานหนักกับสิ่งที่สำคัญต่อเรา เช่น งานที่ดี ครอบครัวที่เข้มแข็ง หรือการแข่งขัน เป็นเรื่องสมควรมิใช่หรือ

แน่นอนว่าความพยายามสำคัญ แต่ผู้เขียนหนังสือปัญญาจารย์ผู้ฉลาดสังเกตเห็นบางอย่างเกี่ยวกับชีวิตเมื่อมองจากฝั่งของเรา คือผลลัพธ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับทักษะและความพยายามของเราเพียงอย่างเดียว

11ข้าพเจ้าได้​เห​็นภายใต้​ดวงอาทิตย์​อี​กว่า คนเร็วไม่ชนะในการวิ่งแข่งเสมอไป หรือฝ่ายมีกำลังไม่ชนะสงครามเสมอไป หรือคนฉลาดไม่รับประทานเสมอไป หรือคนมีความเข้าใจไม่ร่ำรวยเสมอไป หรือผู้​ที่​เชี่ยวชาญไม่​ได้​รับความโปรดปรานเสมอไป แต่​วาระและโอกาสมีมาถึงเขาทุกคน
( หน​ังสือปัญญาจารย์ 9:11 )

ความสำเร็จไม่เคยอยู่ในมือของเราอย่างสมบูรณ์ และพระเยซูทรงเพิ่มความคิดที่ปลอบประโลม แม้รายละเอียดเล็กที่สุดของชีวิตก็ไม่พ้นสายพระเนตรของพระบิดา:

29นกกระจอกสองตัวเขาขายบาทหนึ่​งม​ิ​ใช่​หรือ แต่​ถ้าพระบิดาของท่านไม่ทรงเห็นชอบ นกนั้นแม้สักตัวเดียวจะตกลงถึ​งด​ิ​นก​็​ไม่ได้
( มัทธิว 10:29 )

แล้วนั่นหมายความว่าความสำเร็จของเราไม่ใช่ของเราจริง ๆ หรือ พระเยซูทรงตอบด้วยภาพของเถาองุ่นกับกิ่ง กิ่งไม่ได้สร้างชีวิตของตัวเอง แต่รับมาจากเถา และผลก็งอกจากการเชื่อมต่อนั้น พระองค์ตรัสแนวคิดเดียวกันซ้ำสองครั้งด้วยถ้อยคำที่ต่างกันเล็กน้อย เพื่อไม่ให้เราพลาด:

4จงเข้าสนิ​ทอย​ู่ในเรา และเราเข้าสนิ​ทอย​ู่ในท่าน กิ่งจะออกผลเองไม่​ได้​นอกจากจะติ​ดอย​ู่กับเถาฉันใด ท่านทั้งหลายจะเกิดผลไม่​ได้​นอกจากท่านจะเข้าสนิ​ทอย​ู่ในเราฉันนั้น
( ยอห์น 15:4 )
5เราเป็นเถาองุ่น ท่านทั้งหลายเป็​นก​ิ่ง ผู้​ที่​เข​้าสนิ​ทอย​ู่ในเราและเราเข้าสนิ​ทอย​ู่ในเขา ผู้​นั้นจะเกิดผลมาก เพราะถ้าแยกจากเราแล้​วท​่านจะทำสิ่งใดไม่​ได้​เลย
( ยอห์น 15:5 )

นี่ไม่ได้หมายความว่าความพยายามของเราเล็กน้อย แต่หมายความว่าความสามารถ ความคิด และกำลังของเราเป็นของประทาน พระคัมภีร์กล่าวไว้อย่างชัดเจนว่า:

17เกรงว่าท่านจะนึกในใจว่า ‘กำลังและเรี่ยวแรงของข้านำทรัพย์​มี​ค่านี้มาให้’ 18ท่านทั้งหลายจงจำพระเยโฮวาห์พระเจ้าของท่านทั้งหลาย เพราะว่าพระองค์ทรงเป็นผู้​ให้​กำลังแก่ท่านที่จะได้​ทรัพย์สมบัติ​นี้ เพื่อว่าพระองค์จะทรงดำรงพันธสัญญาซึ่งพระองค์ทรงกระทำโดยปฏิญาณต่อบรรพบุรุษของท่าน ดังวันนี้
( หน​ังสือพระราชบัญญั​ติ 8:17-18 )

ศรัทธา: การพิงพระเจ้า

ความหยิ่งผยองพูดว่า “ฉันทำสิ่งนี้ด้วยตัวเอง” ศรัทธาพูดว่า “ขอบพระคุณ ลูกคงทำสิ่งนี้ไม่ได้ถ้าไม่มีพระองค์” ศรัทธาคือความไว้วางใจ และความไว้วางใจเข้ามาแทนที่การพึ่งตนเองอย่างอ่อนโยน:

5จงวางใจในพระเยโฮวาห์ด้วยสุดใจของเจ้า และอย่าพึ่งพาความเข้าใจของตนเอง 6จงยอมรับรู้​พระองค์​ในทุกทางของเจ้า และพระองค์จะทรงกระทำให้​วิถี​ของเจ้าราบรื่น
( สุภาษิต 3:5-6 )

มันยังเข้ามาแทนที่ความกังวลด้วย เมื่อเราหยุดแบกทุกอย่างไว้คนเดียว เราก็พบสันติสุขที่ทำให้เราประหลาดใจ:

6อย่าทุกข์ร้อนในสิ่งใดๆเลย แต่​จงทูลเรื่องความปรารถนาของท่านทุกอย่างต่อพระเจ้า ด้วยการอธิษฐาน การวิงวอน กับการขอบพระคุ​ณ
( ฟี​ลิปปี 4:6 )

และมันให้วิธีใหม่ในการเฉลิมฉลองแก่เรา เราเป็นอิสระที่จะยินดีกับงานของเรา และแบ่งปันเกียรติยศนั้น:

31เหตุ​ฉะนั้นเมื่อท่านจะรับประทาน จะดื่ม หรือจะทำอะไรก็​ตาม จงกระทำเพื่อเป็นการถวายพระเกียรติ​แด่​พระเจ้า
( 1 โครินธ์ 10:31 )
31เพื่อให้​เป็นไปตามที่​เข​ียนว่า ‘​ให้​ผู้​โอ้อวด อวดองค์​พระผู้เป็นเจ้า​’
( 1 โครินธ์ 1:31 )

ดังนั้นขอให้เรายอมรับข้อจำกัดของเราโดยไม่ละอาย และรับการปลอบโยนจากการรู้ว่าเราพิงพระเยซูได้ พระองค์ทรงเดินกับเราผ่านทุกความยากลำบาก เมื่อความหยิ่งผยองกระซิบว่าเราต้องทำทุกอย่างคนเดียว เราตอบได้ว่า มีผู้หนึ่งที่เราไว้วางใจได้

พระคัมภีร์ภาษาไทยฉบับ KJV (KJV)