Ana içeriğe atla

Gururun rolü ve gerçek iman

Bir adam, gelişen bir asmadan sarkan üzüm salkımına alçakgönüllülükle hayranlıkla bakıyor; bu, İsa'nın gerçek imanın ve ruhsal meyvenin kendi başarılarımızdan ya da gururumuzdan değil, Tanrı ile olan bağlantımızdan geldiği öğretisini simgeliyor.

Hepimiz saygı gördüğümüzü ve değer verildiğimizi hissetmek isteriz. Bu doğaldır ve özsaygımızın köküdür. Gurur, bu isteğin yakın bir akrabasıdır. Yaptıklarımızın ve olduklarımızın başkaları tarafından fark edilmesini istediğimizde büyür. Kutsal Kitap’ın gurur konusunda bu kadar sık söz etmesi şaşırtıcı değil. Bu ayetleri genellikle hızlıca okuyup başkalarını anlattığını varsayarız. Gelin biraz daha yumuşak ve yakından bakalım. İşte başlamak için üç kısa ayet:

32"Eğer kendini yükselterek akılsızlık ettiysen,
ya da kötülük düşündüysen, Elini ağzının üzerine koy.
( ÖZDEYİŞLER 30:32 )
5Çünkü yüksekte oturanları, yüce kenti alaşağı etti.
Onu alçalttı. Yere kadar alçalttı.
Onu toza kadar indirdi.
( YEŞAYA 26:5 )
17insanı amacından uzaklaştırmak,
ve gururu insandan gizlemek için.
( İYOV 33:17 )

Sonuncusuna dikkat edin. Tanrı onları “gururdan alıkoyar” ve bunu, ilgili bir ebeveyn gibi insanlara tekrar tekrar seslenerek yapar.

İki tür gurur

Gündelik hayatta bu sözcüğü iki biçimde kullanırız. Biri eleştireldir: “Bu kişi yardım edemeyecek kadar gururluydu.” Diğeri sıcaktır: “Aferin, seninle gurur duyuyorum!” İkincisi, ebeveynlerin çocuklarını devam etmeleri ve gelişmeleri için cesaretlendirdiği ailelerde yaygındır. İşte olağan tanımlar:

  1. Kişinin kendi başarılarından, yakınında olduğu kişilerin başarılarından ya da yaygın olarak beğenilen nitelik ve mal varlığından duyduğu derin haz ya da doyum duygusu.
  2. Kişinin kendi onurunun bilincinde olması.

Çocuğun başarısından duyulan sevinç iyi bir şeydir ve Kutsal Kitap’ta buna engel olan hiçbir şey yoktur. Kutsal Kitap’ın uyardığı şey belirli bir gurur türüdür: “Bunu kendi başıma yaptım, kimseye ihtiyacım yok” inancı. Bu, Tanrı’ya ve başkalarına değil, kendimize dayanan bir gururdur:

10Kibir yalnızca kavga doğurur,
ama bilgelik öğüt alan insanlarladır.
( ÖZDEYİŞLER 13:10 )

Tanrı bu tür gurur hakkında ne diyor?

Aşağıdaki ayetler Tanrı’nın nasıl karşılık verdiğini anlatır. Bunun ceza vermekten çok uzaklıkla ilgili olduğuna dikkat edin. Yalnızca kendimize güvendiğimizde, Ona çok az yer bırakırız:

12Orada feryat ediyorlar,
ama kötü insanların gururu yüzünden
kimse yanıt vermiyor.
( İYOV 35:12 )
28Ezilenleri kurtaracaksın,
ama gözlerin onları alçaltmak için kibirlilerin üzerindedir.
( 2. SAMUEL 22:28 )
6Çünkü Yahve yükseklerde ise de,
alçakgönüllülerle ilgilenir,
ama kibirliyi uzaktan tanır.
( MEZMURLAR 138:6 )

Elçi Yakup, Tanrı’nın gurura neden karşı koyduğunu açıklar: çünkü bize daha fazlasını vermek ister.

6Ama daha çok lütuf verir. Bu nedenle, “Tanrı kibirlilere karşı durur, ama alçakgönüllülere lütfeder”ÖZDEYİŞLER 3:34 der.
( YAKOV 4:6 )

“Bunu ben yaptım” diyen bir kral

Bir sonuca varmadan önce bir öyküye bakalım. Nebukadnezar, Babil’in güçlü kralıydı. Rahatsız edici bir rüya gördü ve peygamber Daniel, Tanrı’nın ona bir uyarı verdiğini açıkladı. Daniel sevgi dolu bir çağrıda da bulundu:

27Bu nedenle, ey kral, öğüdüm senin tarafından kabul görsün ve günahlarını doğrulukla, suçlarını da yoksullara merhamet göstermekle kırıp at. Belki de rahatın uzatılır.”
( DANİEL 4:27 )

Tam bir yıl geçti; sabır dolu bir yıl. Sonra bir gün kral şehrine bakarken şöyle dedi:

30Kral söyleyip dedi, “Gücümün kudretiyle ve heybetimin yüceliği için krallık konutu olsun diye yapmış olduğum büyük Babil bu değil mi?”
( DANİEL 4:30 )

Uyarı neredeyse hemen gerçekleşti:

31Söz daha kralın ağzındayken gökyüzünden bir ses geldi ve şöyle dedi: “Ey Kral Nebukadnetsar, sana söyleniyor: ‘Krallık senden gitti. 32İnsanlar arasından kovulacaksın ve kırın hayvanlarıyla birlikte oturacaksın, öküz gibi ot yedirecekler; Yüce Olan’ın insanların krallığı üzerinde hüküm sürdüğünü ve onu dilediğine verdiğini anlayana dek, senin üzerinden yedi vakit geçecek.'”
( DANİEL 4:31-32 )

Nebukadnezar gurur duyduğu her şeyi yitirdi. Ama öykünün nasıl bittiğine bakın. Bir süre sonra gözlerini yukarı kaldırdı ve başarılarının ardında kimin olduğunu anladı:

34O günlerin sonunda, ben, Nebukadnetsar, gözlerimi göğe kaldırdım ve anlayışım bana geri döndü; ve Yüce Olan'ı övdüm ve sonsuza dek yaşayanı övüp onurlandırdım,
Çünkü O'nun hakimiyeti sonsuz bir hakimiyettir,
Ve krallığı kuşaktan kuşağa sürer. 35Yeryüzünün bütün sakinleri bir hiç olarak anılır;
ve O, gök ordusunda ve yeryüzünün sakinleri arasında dilediğine göre yapar;
ve kimse O'nun elini durduramaz,
ya da O'na, "Ne yapıyorsun?" diye soramaz.
37Şimdi ben, Nebukadnetsar, göğün Kralı'nı övüyor, yüceltiyor ve onurlandırıyorum; çünkü O'nun bütün işleri gerçektir ve yolları adalettir; ve kibir içinde yürüyenleri alçaltmaya gücü yeten O'dur.
( DANİEL 4:34-35,37 )

Kral değerli bir şey öğrendi ve onuru geri verildi. Belki biz de aynı dersi, yalnızca onun öyküsü üzerine düşünerek, çok daha yumuşak biçimde öğrenebiliriz.

Peki ya kendi çabamız?

Çoğumuz kral değiliz. Ama sık sık “Bu evi kendi ellerimle yaptım”, “Bu şirketi ben kurdum” ya da “Bu yarışı ben kazandım” deriz. İyi bir iş, güçlü bir aile ya da bir yarış gibi bizim için önemli bir şey için çok çalıştığımızda gurur duymak haksızlık mı?

Elbette çaba önemlidir. Ama Vaiz’in bilge yazarı, hayata bizim tarafımızdan bakıldığında bir şey fark etmişti: sonuçlar yalnızca becerimize ve çabamıza bağlı değildir.

11Döndüm ve güneşin altında gördüm ki, yarış hızlı olanın, savaş güçlünün, ekmek bilgenin, zenginlik anlayışlıların, lütuf da beceriklilerin değildir; ama zaman ve şans hepsinin başına gelir.
( VAİZ 9:11 )

Başarı hiçbir zaman tamamen elimizde değildir. İsa ise teselli verici bir düşünce ekler. Hayatın en küçük ayrıntıları bile Baba’nın dikkatinden kaçmaz:

29 “İki serçe bir madeni paraya 10:29 Bir assarion, bir drahminin onda biri veya bir denariusun on altıda biri değerinde küçük bir madeni paradır. Bir assarion, yaklaşık olarak yarım saatlik tarım işi ücretidir.satılmıyor mu? Babanız’ın iradesi olmadan bunlardan hiçbiri yere düşmez.
( MATTA 10:29 )

Peki bu, başarılarımızın gerçekten bizim olmadığı anlamına mı gelir? İsa bunu bir asma ve dallar benzetmesiyle yanıtlar. Dal kendi yaşamını kendisi yaratmaz. Onu asmadan alır ve meyve bu bağlantıdan büyür. Kaçırmayalım diye aynı düşünceyi biraz farklı sözcüklerle iki kez yineler:

4 Bende kalın, ben de sizde kalayım. Çubuk asmada kalmadıkça kendiliğinden ürün veremeyeceği gibi, siz de bende kalmazsanız ürün veremezsiniz.
( YUHANNA 15:4 )
5Ben asmayım, siz çubuklarsınız. Bende kalan ve benim kendisinde kaldığım kişi bol ürün verir. Çünkü bensiz hiçbir şey yapamazsınız.
( YUHANNA 15:5 )

Bununla çabamızın küçümsenmesi amaçlanmıyor. Yeteneklerimizin, fikirlerimizin ve gücümüzün birer armağan olduğunu anlatıyor. Kutsal Kitap bunu açıkça söyler:

17sakın yüreğinde, "Bana bu serveti yapan benim kendi gücüm ve elimin kudretidir" demeyesin. 18Ama Tanrın Yahve'yi hatırlayacaksın; çünkü atalarına ettiği andı bugün olduğu gibi pekiştirmek için sana servet kazanma gücünü veren O'dur.
( YASA'NIN TEKRARI 8:17-18 )

İman: Tanrı’ya yaslanmak

Gurur “Bunu tek başıma yaptım” der. İman ise “Teşekkür ederim, Sen olmadan bunu yapamazdım” der. İman güvendir ve güven, kendine dayanmanın yerini yumuşak bir biçimde alır:

5Bütün yüreğinle Yahve'ye güven,
kendi anlayışına dayanma.
6Bütün yollarında O'nu tanı,
O senin yollarını düz edecektir.
( ÖZDEYİŞLER 3:5-6 )

Aynı zamanda kaygının da yerini alır. Her şeyi tek başımıza taşımayı bıraktığımızda, bizi şaşırtan bir huzur buluruz:

6Hiçbir şeyde kaygılanmayın. Ama her şeyde dua ve dilekle, şükran dolu bir yürekle isteklerinizi Tanrı’ya bildirin.
( FİLİPİLİLER 4:6 )

Ayrıca bize kutlamanın yeni bir yolunu verir. İşimizden sevinç duymakta ve övgüyü paylaşmakta özgürüz:

31Bu nedenle, ne yerseniz, ne içerseniz, ne yaparsanız yapın, her şeyi Tanrı’nın yüceliği için yapın.
( 1. KORİNTLİLER 10:31 )
31Yazılmış olduğu gibi, “Övünen, Efendi’yle övünsün.”YEREMYA 9:24
( 1. KORİNTLİLER 1:31 )

O hâlde sınırlarımızı utanmadan kabul edelim ve İsa’ya yaslanabileceğimizi bilmenin tesellisini yaşayalım. O, her zorlukta bizimle yürür. Gurur, her şeyi tek başımıza yapmak zorunda olduğumuzu fısıldadığında şöyle yanıt verebiliriz: güvenebileceğimiz Biri var.

Yorumsuz Türkçe Çeviri (YTC) (YTC)