मुख्य मजकुराकडे जा

पापासाठी यज्ञ आणि अर्पणे म्हणून प्राण्यांचा वध करण्यास देवाने का सांगितले?

बलिदानाचा कोकरू असलेल्या दगडी वेदीजवळ एक नम्र माणूस मान खाली घालून गुडघे टेकून बसला आहे; देव विधीयुक्त अर्पणांपेक्षा प्रामाणिक, नम्र हृदयाला अधिक महत्त्व देतो हे यातून दिसून येते.

वेदीवर प्राण्यांची अर्पणे करण्याबद्दल बायबलमधील सविस्तर सूचना वाचताना आपल्यापैकी अनेकांना अस्वस्थ वाटते. निरपराध प्राण्यांच्या मृत्यूने देव कसा प्रसन्न होऊ शकतो, आणि क्षमेचा याच्याशी काय संबंध, हे समजणे कठीण जाते. हे प्रामाणिक प्रश्न आहेत, आणि त्यांचा शांतपणे, घाई न करता विचार करणे योग्य आहे.

याची सुरुवात माणसांपासून झाली

बायबलमधील पहिली अर्पणे काइन आणि हाबेल यांच्याकडून आली. त्यांनी काही आणावे असे देवाने त्यांना सांगितले होते, असे वचन म्हणत नाही. त्यांनी स्वतःहून भेटी आणल्या:

3काही काळानंतर काइनाने परमेश्वरास शेतामधील फळांतले काही अर्पण आणले. 4हाबेलानेही आपल्या कळपातील प्रथम जन्मलेल्यांतून, आणि पुष्टातून अर्पण आणले. परमेश्वराने हाबेल आणि त्याचे अर्पण स्विकारले.
( उत्प. 4:3-4 )

यावरून देवाला फळांपेक्षा प्राणी अधिक आवडतात असा निष्कर्ष काढणे सोपे आहे. पण नंतर देव काइनाला काय म्हणतो ते पाहा. तो भेटीच्या प्रकाराविषयी बोलत नाही. तो काइनाच्या हृदयाशी, खऱ्या ममतेने बोलतो:

7तू जर चांगल्या गोष्टी करशील तर, मग तुझाही स्विकार केला जाणार नाही का? परंतु तू जर योग्य ते करणार नाहीस, तर पाप दाराशी टपून बसले आहे आणि त्याची तुझ्यावर ताबा मिळवण्याची इच्छा आहे, परंतु तू त्यावर नियंत्रण केले पाहिजेस.”
( उत्प. 4:7 )

महत्त्वाचे होते ते प्रत्येकजण देवासमोर कसा आला. हाबेलने आपल्याजवळ जे होते त्यातील "उत्तम" आणले, तर काइनाने आपल्या पिकातील "काही" आणले.

देवाला नेहमी काय हवे आहे

संपूर्ण बायबलमध्ये अर्पणांबद्दल देव एकच गोष्ट सांगत राहतो. त्यांच्यामागील हृदय तो शोधतो. संदेष्टा होशेय याच्याद्वारे तो असे म्हणतो:

6कारण मी बलिदान नाही तर विश्वासूपण इच्छितो,
मला होमबली पेक्षा देवाचे ज्ञान प्रिय आहे.
( होशे. 6:6 )

गंभीर चुकीनंतर प्रार्थना करताना राजा दावीद हीच गोष्ट शिकला:

16कारण यज्ञाची आवड तुला नाही,
नाहीतर मी ते दिले असते,
होमार्पणाने तुला संतोष होत नाही.
17देवाचा यज्ञ म्हणजे, तुटलेले हृदय,
तुटलेले आणि पश्चातापी हृदय तू तुच्छ मानणार नाहीस.
( स्तोत्र. 51:16-17 )

नम्र हृदयाशिवाय अर्पणे आणली जातात तेव्हा काय होते हे संदेष्टा यशया स्पष्ट करतो. देवाला भेटीपेक्षा "माझ्या वचनाने थरथर कापणाऱ्या" व्यक्तीची अधिक काळजी आहे:

2“सर्व गोष्टी माझ्या हाताने निर्माण केल्या, या प्रकारे गोष्टी घडल्या आहेत.” परमेश्वर असे म्हणतो.
“पण जो दीन व अनुतापी आत्म्याचा आहे, आणि माझ्या वचनाने थरथर कापतो अशा मनुष्यास मी मान्य करतो.”
3जो यज्ञासाठी बैल कापतो तो मनुष्यघातकासारखा आहे, जो कोकऱ्याचा यज्ञ करतो तो कुत्र्याची मान तोडणाऱ्यासारखा आहे.
जो अन्नार्पण अर्पितो तो डुकराचे रक्त अर्पणारा असा आहे, जो धूप जाळतो तो मूर्तीची स्तुती करणारा असा आहे,
त्यांनी स्वत: आपले मार्ग निवडले आहेत आणि त्यांचा जीव त्याच्या अमंगळ पदार्थाच्या ठायी संतोष पावतो.
( यश. 66:2-3 )

आणि मीखाच्या काळातील लोक तोच प्रश्न उघडपणे विचारतात. आम्ही काय आणावे? हजारो मेंढे? आमची स्वतःची मुले? देवाचे उत्तर साधे आणि दयाळू आहे:

7हजार मेंढ्यांनी किंवा दहा हजार तेलाच्या नद्यांनी परमेश्वर प्रसन्न होईल का?
माझ्या पापांची किंमत म्हणून मी माझे पहिले अपत्य द्यावे का?
माझ्या देहाच्या पापाबद्दल माझ्या देहाचे फळ देऊ काय?
8हे मनुष्या,
चांगले ते त्याने तुला सांगितले आहे.
आणि न्यायीपणाने वागने, दया व निष्ठा ह्यावर प्रेम करणे
आणि आपल्या परमेश्वरासोबत नम्रपणे चालने.
यांखेरीज परमेश्वर तुझ्याजवळ काय मागतो?
( मीखा 6:7-8 )

रक्त का?

देवाला अर्पणे त्यांच्याखातर नको होती, तर ही व्यवस्था का होती? बायबल सांगते की पाप किती गंभीर आहे आणि त्याची किंमत किती मोठी आहे हे दाखवण्यासाठी, आणि त्याचबरोबर देव आपल्याशी समेट होण्याचा मार्ग कसा उपलब्ध करतो हे दाखवण्यासाठी ती होती:

11कारण प्राण्याचे जीवन त्यांच्या रक्तात असते आणि तुमच्या जिवाबद्दल वेदीवर प्रायश्चित करण्यासाठी ते तुम्हास दिले आहे; कारण रक्तानेच प्रायश्चित होते हेच ते रक्त आहे की ज्याद्वारे जिवाचे प्रायश्चित होते.
( लेवी. 17:11 )

त्याच वेळी, या व्यवस्थेला मर्यादा होत्या हेही बायबल प्रामाणिकपणे सांगते. ती क्षमेकडे बोट दाखवू शकत होती, पण काम पूर्ण करू शकत नव्हती:

9तो मंडप वर्तमान काळात दृष्टांतरूप आहे. याचा अर्थ असा की, देवाला दिलेली दाने व त्यास वाहिलेली अर्पणे यामुळे उपासना करणाऱ्यांचा विवेकभाव पूर्ण करण्यास समर्थ नाहीत ती अर्पिण्यात येतात.
( इब्री. 9:9 )
3परंतु त्याऐवजी ते यज्ञ वर्षानुवर्षे पापांची आठवण करून देतात. 4कारण बैलांच्या किंवा बकऱ्याच्या रक्ताने पाप नाहीसे होणे अशक्य आहे.
( इब्री. 10:3-4 )

प्राण्यांचे यज्ञ हे एका छायेसारखे होते, वर्षानुवर्षे पापाची आठवण करून देणारे. ते मानवी हृदय बदलू शकत नव्हते.

प्रेमाने दिलेला उत्तम मार्ग

म्हणून देवाने काहीतरी विलक्षण केले. त्याने आपल्याला आणखी काही आणायला सांगितले नाही. त्याने स्वतः काहीतरी दिले:

16 कारण देवाने जगावर एवढी प्रीती केली की, त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला यासाठी की, जो कोणी त्याच्यावर विश्वास ठेवतो त्याचा नाश होऊ नये तर त्यास सार्वकालिक जीवन मिळावे.
( योहा. 3:16 )
8पण आपण पापी असताना ख्रिस्त आपल्यासाठी मरण पावला, ह्यात देव त्याची आपल्यावरील प्रीती प्रस्थापित करतो.
( रोम. 5:8 )

येशूने याविषयी एक दृष्टान्त सांगितला. एक जमीनमालक आपल्या लाडक्या मुलाला आपली जमीन भाड्याने घेतलेल्या लोकांकडे पाठवतो, ते त्याचा आदर करतील अशी आशा बाळगून. देवाने येशूला कसे पाठवले आणि त्यानंतर काय घडले याचे हे चित्र आहे:

13द्राक्षमळ्याचा मालक म्हणाला, ‘मी काय करू? मी माझा स्वतःचा प्रिय पुत्र पाठवतो. कदाचित ते त्यास मान देतील.’ 14पण जेव्हा शेतकऱ्यांनी मुलाला पाहिले, तेव्हा त्यांनी आपसात चर्चा केली आणि म्हणाले, ‘हा तर वारस आहे, आपण त्यास ठार मारू, म्हणजे वतन आपले होईल.’
( लूक 20:13-14 )

जुन्या व्यवस्थेत याजक आधी स्वतःच्या पापांसाठी आणि मग लोकांच्या पापांसाठी अर्पण करीत असे. येशू निष्पाप होता. त्याला स्वतःसाठी काही अर्पण करण्याची गरज नव्हती, आणि त्याने निरपराध प्राण्यांचे रक्त मागितले नाही. पित्याच्या इच्छेशी पूर्ण सहमत होऊन त्याने स्वतःला एकदाच, सर्वांसाठी अर्पण केले:

27जे मुख्य याजक पहिल्यांदा त्यांच्या स्वतःच्या पापांसाठी व मग लोकांच्या पापांसाठी जसे अर्पण करतात तसे त्यास करण्याची गरज नाही. त्याने जेव्हा स्वतःला अर्पण केले त्याचवेळी एकदाच व कायमचेच अर्पण केले आहे.
( इब्री. 7:27 )
12बकरे किंवा वासरु यांचे रक्त घेऊन नव्हे, तर आपले स्वतःचेच रक्त घेऊन; व त्याने सार्वकालिक खंडणी मिळवून एकदाच परमपवित्रस्थानात गेला;
( इब्री. 9:12 )

याचा आपल्यासाठी अर्थ काय

या कथांमध्ये आपल्याला जाणवणारे दडपण पापाची किंमत किती भारी आहे हे दर्शवते. याचा अर्थ देव निष्ठुर आहे असा नाही. ही किंमत त्याने स्वतः उचलण्याचे ठरवले, म्हणजे आपल्याला ती एकट्याने उचलावी लागू नये.

म्हणून हे आमंत्रण सौम्य आहे. आपण जसे आहोत तसेच देवाकडे येण्यास आपले स्वागत आहे, आणि आपले कुठे चुकले ते त्याला प्रामाणिकपणे सांगण्यासही:

9जर आपण आपली पापे कबूल करतो, तर तो विश्वासू व न्यायी आहे म्हणून आपल्या पापांची क्षमा करील आणि आपल्याला सर्व अनीतीपासून शुद्ध करील.
( 1 योहा. 1:9 )

आपण असे केले, तर आपल्याला दिसेल की यज्ञ आपल्यासाठी आधीच झाला आहे, आणि त्याला हवे आहे ते घरी परतण्यास तयार असलेले हृदय.

इंडियन रीवाइज्ड वर्जन (IRV) - मराठी (IRVMar)