ઈશ્વરે પ્રાણીઓને બલિદાન અને પાપાર્થાર્પણ તરીકે મારી નાખવાનું કેમ કહ્યું?
જ્યારે આપણે વેદી પર પ્રાણીઓનાં અર્પણો વિશે બાઇબલની વિગતવાર સૂચનાઓ વાંચીએ છીએ, ત્યારે આપણામાંથી ઘણાને અસ્વસ્થતા થાય છે. નિર્દોષ પ્રાણીઓના મૃત્યુથી ઈશ્વર કેવી રીતે પ્રસન્ન થઈ શકે, અથવા માફી સાથે તેનો શો સંબંધ હોય, તે સમજવું મુશ્કેલ છે. આ પ્રામાણિક પ્રશ્નો છે, અને તે શાંતિથી, ઉતાવળ વિના જોવાને પાત્ર છે.
તેની શરૂઆત માણસોથી થઈ
બાઇબલમાં પહેલાં અર્પણો કાઈન અને હાબેલ તરફથી આવે છે. લખાણમાં એવું કહ્યું નથી કે ઈશ્વરે તેમને કંઈ લાવવા કહ્યું હતું. તેઓ પોતાની મેળે ભેટ લાવ્યા:
3આગળ જતા એમ થયું કે કાઈન ઈશ્વરને માટે ભૂમિનાં ફળમાંથી કંઈક અર્પણ લાવ્યો. 4હાબેલ પોતાનાં ઘેટાંબકરાંમાંનાં પ્રથમ જન્મેલાં તથા ઉત્તમ અર્પણો લાવ્યો. ઈશ્વરે હાબેલને તથા તેના અર્પણને માન્ય કર્યાં,( ઉત્પ 4:3-4 )
આના પરથી એવો નિષ્કર્ષ કાઢવો સહેલો છે કે ઈશ્વરને ફળ કરતાં પ્રાણીઓ વધુ પસંદ છે. પરંતુ પછી ઈશ્વર કાઈનને શું કહે છે તે જુઓ. તે ભેટના પ્રકાર વિશે વાત કરતા નથી. તે સાચી કોમળતાથી કાઈનના હૃદય સાથે વાત કરે છે:
7જે સારું છે તે તું કરે, તો શું તું માન્ય નહિ થશે? પણ જે સારું છે તે તું નહિ કરે, તો પાપ તારે દ્વારે રહે છે અને તે તેની તરફ તારું આકર્ષણ કરશે, પણ તું તેના પર જીત મેળવી શકીશ.”( ઉત્પ 4:7 )
મહત્ત્વની વાત એ હતી કે દરેક જણ ઈશ્વર પાસે કેવી રીતે આવ્યો. હાબેલ પોતાની પાસે જે હતું તેમાંથી “શ્રેષ્ઠ” લાવ્યો, અને કાઈન પોતાના પાકમાંથી “થોડુંક” લાવ્યો.
ઈશ્વરે હંમેશાં શું ઇચ્છ્યું છે
આખા બાઇબલમાં ઈશ્વર અર્પણો વિશે વારંવાર એ જ વાત કહે છે. તે તેમની પાછળના હૃદયને શોધે છે. તે આ વાત પ્રબોધક હોશિયા દ્વારા કહે છે:
6કેમ કે હું વિશ્વાસુપણું ચાહું છું અને બલિદાન નહિ,દહનીયાર્પણો કરતાં ઈશ્વરનું ડહાપણ ચાહું છું.( હોશિ. 6:6 )
રાજા દાઉદે ગંભીર નિષ્ફળતા પછી પ્રાર્થના કરતી વખતે એ જ વાત શીખી:
16કેમ કે તમે બલિદાનોથી રીઝતા નથી, નહિ તો હું તે અર્પણ કરત;તમે દહનીયાર્પણથી આનંદ પામતા નથી.17હે ઈશ્વર, મારો બલિદાનો તો રાંક મન છે;હે ઈશ્વર, તમે રાંક અને નમ્ર હૃદયને ધિક્કારશો નહિ51:17 ઈશ્વરને તેના બલિદાનો સ્વીકાર છે.( ગી.શા. 51:16-17 )
પ્રબોધક યશાયા સમજાવે છે કે નમ્ર હૃદય વિના અર્પણો લાવવામાં આવે ત્યારે શું થાય છે. ઈશ્વરને ભેટ કરતાં વધુ તે વ્યક્તિની પરવા છે જે “મારા વચનથી કાંપે છે”:
2મારા જ હાથે આ સર્વ બનાવેલું છે; એવી રીતે તેઓ અસ્તિત્વમાં આવ્યા” એમ યહોવાહ કહે છે.“જે ભંગિત અને આત્મામાં શોક કરે છે અને મારા વચનને લીધે ધ્રૂજે છે, તેવા માણસ તરફ હું મારી દૃષ્ટિ રાખીશ.3જે બળદને કાપનાર છે તે, માણસને મારી નાખનાર જેવો; જે હલવાનનું અર્પણ કરે છે તે કૂતરાનું ડોકું મરડી નાખનાર જેવો;જે ખાદ્યાર્પણ ચઢાવનાર તે ભૂંડનું રક્ત ચઢાવનાર જેવો; જે ધૂપથી સ્મારક અર્પણ કરનાર છે તે દુષ્ટતાને આશીર્વાદ આપનાર જેવો છે.તેઓએ પોતે જ પોતાનો માર્ગ પસંદ કર્યો છે અને તેઓ ધિક્કારપાત્ર વસ્તુઓમાં આનંદ માણે છે.( યશા. 66:2-3 )
અને મીખાના લોકો એ પ્રશ્ન મોટેથી પૂછે છે. આપણે શું લાવી શકીએ? હજારો ઘેટાં? આપણાં પોતાનાં બાળકો? ઈશ્વરનો જવાબ સરળ અને માયાળુ છે:
7શું હજારો ઘેટાંઓથી,કે તેલની દસ હજાર નદીઓથી યહોવાહ ખુશ થશે?શું મારા અપરાધને લીધે હું મારા પ્રથમ જનિતનું6:7 સંતાન બલિદાન આપું?મારા આત્માનાં પાપને માટે મારા શરીરના ફળનું અર્પણ કરું?8હે મનુષ્ય, તેણે તને જણાવ્યું છે,કે સારું શું છે;ન્યાયથી વર્તવું,દયાભાવ રાખવો,તથા તારા ઈશ્વર સાથે નમ્રતાથી ચાલવું,યહોવાહ તારી પાસે બીજું શું માગે છે.( મીખા. 6:7-8 )
લોહી શા માટે?
જો ઈશ્વરે અર્પણો તેમની પોતાની ખાતર ઇચ્છ્યાં ન હતાં, તો આ વ્યવસ્થા શા માટે હતી? બાઇબલ સમજાવે છે કે તે પાપ કેટલું ગંભીર છે અને તેની કેટલી કિંમત ચૂકવવી પડે છે તે બતાવવા માટે હતી, અને સાથે સાથે ઈશ્વર પોતાની સાથે સંબંધ સુધારવાનો માર્ગ કેવી રીતે પૂરો પાડે છે તે બતાવવા માટે પણ:
11કારણ કે શરીરનો જીવ રક્તમાં છે. અને વેદી પર તે રક્ત તમારા માટે પ્રાયશ્ચિત કરે તે માટે મેં તમને આપ્યું છે. કેમ કે રક્તથી જ પ્રાયશ્ચિત થાય છે, કારણ કે તેમાં જીવ છે.( લેવી 17:11 )
સાથે જ, બાઇબલ પ્રામાણિકપણે કહે છે કે આ વ્યવસ્થાની મર્યાદાઓ હતી. તે માફી તરફ ઇશારો કરી શકતી હતી, પરંતુ કામ પૂરું કરી શકતી ન હતી:
9વર્તમાનકાળને સારુ તે મંડપ ઉપમારૂપ હતો, જે પ્રમાણે આ પ્રકારનાં અર્પણો તથા બલિદાનો આપવામાં આવ્યા હતાં, ભજન કરનારનું અંતઃકરણ સંપૂર્ણ શુદ્ધ કરવાને અસમર્થ હતાં.( હિબ. 9:9 )
3પણ તે બલિદાનોથી વર્ષોવર્ષ પાપોનું ફરીથી સ્મરણ થયા કરે છે. 4કેમ કે ગોધાઓનું તથા બકરાઓનું લોહી પાપો દૂર કરવાને સમર્થ નથી.( હિબ. 10:3-4 )
પ્રાણીઓનાં બલિદાનો એક પડછાયા જેવાં હતાં, વર્ષોવર્ષ પાપની યાદ અપાવનારાં. તેઓ માનવ હૃદયને બદલી શકતાં ન હતાં.
પ્રેમથી આપવામાં આવેલો વધુ સારો માર્ગ
તેથી ઈશ્વરે એક અદ્ભુત કામ કર્યું. તેમણે આપણને વધુ કંઈક લાવવા કહ્યું નહીં. તેમણે પોતે કંઈક આપ્યું:
16કેમ કે ઈશ્વરે માનવજગત પર એટલો બધો પ્રેમ કર્યો કે તેમણે પોતાનો એકનો એક દીકરો આપ્યો, એ સારુ કે જે કોઈ તેમના પર વિશ્વાસ કરે તેનો નાશ ન થાય પણ તે અનંતજીવન પામે.( યોહ. 3:16 )
8પણ આપણે જયારે પાપી હતા ત્યારે ખ્રિસ્ત આપણે સારુ મરણ પામ્યા. એવું કરવામાં ઈશ્વરે આપણા પર પોતાનો પ્રેમ પ્રગટ કર્યો.( રોમ. 5:8 )
ઈસુએ આ વિશે એક દૃષ્ટાંત કહ્યું. એક જમીનમાલિક પોતાના વહાલા દીકરાને પોતાની જમીન ભાડે રાખનારા લોકો પાસે મોકલે છે, એવી આશા રાખીને કે તેઓ તેનું માન રાખશે. ઈશ્વરે ઈસુને કેવી રીતે મોકલ્યા અને પછી શું થયું તેનું આ ચિત્ર છે:
13 દ્રાક્ષાવાડીના માલિકે કહ્યું કે, ‘હું શું કરું? હું મારા વહાલા દીકરાને મોકલીશ, તેને જોઈને કદાપિ તેઓ તેનું માન રાખે.’” 14પણ ખેડૂતોએ જયારે તેને જોયો ત્યારે તેઓએ માંહોમાંહે મનસૂબો કરીને કહ્યું કે, આ વારસ છે, ચાલો, આપણે તેને મારી નાખીએ કે વારસો આપણો થાય.( લૂક 20:13-14 )
જૂની વ્યવસ્થામાં યાજક પહેલાં પોતાનાં પાપો માટે અને પછી લોકોનાં પાપો માટે અર્પણ કરતો. ઈસુ નિષ્પાપ હતા. તેમને પોતાના માટે કશું અર્પણ કરવાની જરૂર ન હતી, અને તેમણે નિર્દોષ પ્રાણીઓના લોહીની માંગ કરી ન હતી. તેમણે પિતાની ઇચ્છા સાથે સંપૂર્ણ સહમત થઈને, એક જ વાર સદાને માટે પોતાને આપી દીધા:
27પ્રથમ પ્રમુખ યાજકોની માફક તે પોતાના પાપોને સારુ, પછી લોકોના પાપોને સારુ નિત્ય બલિદાન આપવાની તેમને અગત્ય નથી; કેમ કે તેમણે, પોતાનું અર્પણ કરીને એક જ વખતમાં એ કાર્ય પૂર્ણ કર્યું છે.( હિબ. 7:27 )
12બકરાના તથા વાછરડાના લોહીથી નહિ, પણ પોતાના જ રક્તથી, માણસોને માટે અનંતકાળિક ઉદ્ધાર મેળવીને તે પરમપવિત્રસ્થાનમાં એક જ વાર ગયા હતા.( હિબ. 9:12 )
આપણા માટે આનો અર્થ શું છે
આ વાર્તાઓમાં આપણને જે ભાર લાગે છે તે પાપની કિંમત ખરેખર કેટલી મોટી છે તે દર્શાવે છે. તેનો અર્થ એવો નથી કે ઈશ્વર ક્રૂર છે. આ એવી કિંમત છે જે તેમણે પોતે ઉઠાવવાનું પસંદ કર્યું, જેથી આપણે તેને એકલા ઉઠાવવી ન પડે.
તેથી આમંત્રણ કોમળ છે. આપણે જેવા છીએ તેવા જ ઈશ્વર પાસે આવવાનું સ્વાગત છે, અને આપણે ક્યાં ભૂલ કરી છે તે તેમને પ્રામાણિકપણે કહેવાનું સ્વાગત છે:
9જો આપણે આપણા પાપ કબૂલ કરીએ, તો આપણા પાપ માફ કરવાને તથા આપણને સર્વ અન્યાયથી શુદ્ધ કરવાને તે વિશ્વાસુ તથા ન્યાયી છે.( 1 યોહ. 1:9 )
જો આપણે એમ કરીએ, તો આપણને જણાય છે કે બલિદાન તો આપણા માટે પહેલેથી જ અપાઈ ચૂક્યું છે, અને તે જે શોધે છે તે ઘેર પાછા આવવા તૈયાર હૃદય છે.
Creative Commons License
Indian Revised Version (IRV) - Gujarati (ઇન્ડિયન રિવાયઝ્ડ વર્ઝન - ગુજરાતી), 2019 by Bridge Connectivity Solutions Pvt. Ltd. is licensed under a Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License. This resource is published originally on VachanOnline, a premier Scripture Engagement digital platform for Indian and South Asian Languages and made available to users via vachanonline.com website and the companion VachanGo mobile app.