የትዕቢት ሚናና እውነተኛ እምነት

ሰዎች በተፈጥሯቸው መከበርና ዋጋ እንዳላቸው እንዲሰማቸው ይፈልጋሉ፤ ይህም ለራስ ያላቸው ግምት መሠረት ይሆናል። ትዕቢት (ኩራት) ሰዎች በሕይወታቸው ያከናወኑትንና ያበረከቱትን ለማሳየት እንዲፈልጉ የሚያደርግ የተለመደ ስሜት ነው። መጽሐፍ ቅዱስ «ትዕቢት» የሚለውን ቃል ብዙ ጊዜ መጥቀሱ የሚያስገርም አይደለም። ብዙ ጊዜ እንዲህ ያሉትን ጥቅሶች እኛን እንደማይመለከቱ አድርገን ችላ እንላቸዋለን። ሆኖም ጉዳዩን በጥልቀት እንመልከት።

32“ተላላ ሆነህ ራስህን ከፍ ከፍ ካደረግህ፣

ወይም ክፉ ነገር ካቀድህ፣

እጅህን በአፍህ ላይ አድርግ።

( ምሳሌ 30:32 )

5በከፍታ የሚኖሩትን ዝቅ ዝቅ ያደርጋል፤

ከፍ ከፍ ያለችውን ከተማ ያዋርዳል፤

ወደ ምድር ይጥላታል፤

ከትቢያም ጋራ ይደባልቃታል።

( ኢሳይያስ 26:5 )

17ሰውን ከክፉ ሥራው ይመልሳል፤

ከትዕቢት ይጠብቃል፤

( ኢዮብ 33:17 )

በዕለት ተዕለት ሕይወታችን ሁለት ዓይነት ኩራትን እንለያለን፤ አንደኛው አሉታዊ ሲሆን «ይህ ሰው ለመርዳት በጣም ኮርቶ ነበር» በሚሉ አባባሎች ይገለጻል፤ ሌላኛው አዎንታዊ ሲሆን «ጎበዝ፣ በአንተ በጣም እኮራለሁ!» በሚሉ አባባሎች ይገለጻል። ሁለተኛው አገላለጽ በቤተሰብ ሕይወት ውስጥ በሰፊው የተለመደ ነው፤ ወላጆች ልጆቻቸው እንዲጸኑ፣ እንዲያድጉና የተከበሩ ሰዎች እንዲሆኑ ለማበረታታት ይጠቀሙበታል። ምስጋናም ሆነ ነቀፋ ብንገልጽ፣ ሁለቱም የኩራት ዓይነቶች አንድ የጋራ መሠረት አላቸው። በጣም የተለመዱትን የኩራት ትርጓሜዎች እንመልከት፦

1. ከራስ ስኬት፣ በቅርብ ከተዛመዱን ሰዎች ስኬት፣ ወይም በብዙዎች ከሚደነቁ ባሕርያት ወይም ንብረቶች የሚመነጭ ጥልቅ የደስታ ወይም የእርካታ ስሜት
2. የራስን ክብር ማወቅ።

ከላይ ያሉት ሁለቱም ትርጓሜዎች በራስ ላይ ያተኮሩ ባሕርያትን እንደ የጋራ መሠረት ይጋራሉ። «ኩራት» በሌሎች እርዳታ ከመታመን ይልቅ የራስን ችሎታ ወይም የራስን ስኬት ያንጸባርቃል።

10ትዕቢት ጠብን ብቻ ያስፋፋል፤

ጥበብ ግን ምክርን በሚቀበሉ ዘንድ ትገኛለች።

( ምሳሌ 13:10 )

እንደምናየው፣ ይህ ራስ ወዳድ ትዕቢት በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ በተደጋጋሚ በጽኑ ተወግዟል። ጥቂት ምሳሌዎች እነሆ፦

12ከዐመፀኞች ትዕቢት የተነሣ፣

ሰዎች ሲጮኹ አይመልስላቸውም፤

( ኢዮብ 35:12 )

28አንተ ትሑታንን ታድናለህ፤

ዐይንህ ግን ያዋርዳቸው ዘንድ፣ ትዕቢተኞችን ይመለከታል።

( 2 ሳሙኤል 22:28 )

6 እግዚአብሔር በከፍታ ስፍራ ቢሆንም፣ ዝቅ ያለውን ይመለከተዋል፤

ትዕቢተኛውን ከሩቅ ያውቀዋል።

( መዝሙር 138:6 )

ማንኛውንም መደምደሚያ ከመስጠታችን በፊት፣ በሠራው ሥራ ፍሬ የታበየውን የባቢሎንን ንጉሥ ናቡከደነፆርን የመጽሐፍ ቅዱስ ታሪክ እንመልከት።

30“በብርቱ ኀይሌ፣ ለገናናው ክብሬ ንጉሣዊ መኖሪያ ትሆን ዘንድ ያሠራኋት ታላቂቷ ባቢሎን ይህች አይደለችምን?” አለ።

( ዳንኤል 4:30 )

አብዛኞቻችን ነገሥታት ባንሆንም፣ ስኬቶቻችንም ታላላቅ ባይሆኑም፣ ብዙ ጊዜ «ይህን ቤት በገዛ እጄ ሠራሁት»፣ «ይህን ታላቅ ድርጅት ፈጠርሁ»፣ ወይም «በዚህ ጨዋታ ሌላውን አሸነፍሁ» ብለን እንናገራለን ወይም እናስባለን፤ በጥረታችንም እንኮራለን። ጥሩ ሥራ ማግኘት፣ ጠንካራ ቤተሰብ መገንባት ወይም ውድድር ማሸነፍ ቢሆን፣ ለእኛ ወሳኝ በሆነ ነገር ላይ ብዙ ጥረት ስናደርግ መኩራታችን ተገቢ አይደለምን?

የታወቀው የመጽሐፍ ቅዱስ የጥበብ መጽሐፍ «መክብብ» ጸሐፊ የግል ባሕርያትና ችሎታዎች ብቻቸውን የሕይወትን ክስተቶች ውጤት እንደማይወስኑ ተገንዝቦ ነበር።

11ሌላም ነገር ከፀሓይ በታች አየሁ፤

ሩጫ ለፈጣኖች፣

ውጊያም ለኀያላን አይደለም፤

እንጀራ ለጥበበኞች፣

ወይም ባለጠግነት ለብልኆች፣

ወይም ሞገስ ለዐዋቂዎች አይሆንም፤

ጊዜና ዕድል ግን ሁሉን ይገናኛቸዋል።

( መክብብ 9:11 )

በሥራ፣ በሥልጠና ወይም በልምምድ ብዙ ጥረት ለሚያደርጉ ሰዎች ስኬት የተረጋገጠ አይመስልም። ወደ አዲስ ኪዳን ዘመን ብንሻገር፣ ኢየሱስ ክስተቱ ትልቅም ሆነ ትንሽ ቢመስል ከእግዚአብሔር ዓይን የሚያመልጥ ምንም ነገር እንደሌለ ያረጋግጣል፦

29በአንድ ሳንቲም10፥29 ግሪኩ አንድ አሳሪዮን ይላል። ከሚሸጡት ሁለት ድንቢጦች አንዲቷ እንኳ ያለ አባታችሁ ፈቃድ ምድር ላይ አትወድቅም።

( ማቴዎስ 10:29 )

ወደ ናቡከደነፆር እንመለስና ስለ ስኬቶቹ የትዕቢት ቃላትን ከተናገረ በኋላ የሆነውን እንመርምር፦

31ንግግሩን ገና ከአፉ ሳይጨርስ፣ እንዲህ የሚል ድምፅ ከሰማይ መጣ፤ “ንጉሥ ናቡከደነፆር ሆይ፤ ስለ አንተ የታወጀው ይህ ነው፤ መንግሥትህ ከአንተ ተወስዷል፤ 32ከሕዝብ መካከል ትሰደዳለህ፤ ከዱር አራዊት ጋራም ትኖራለህ፤ እንደ ከብት ሣር ትበላለህ፤ ልዑሉ በሰዎች መንግሥት ሁሉ ላይ ሙሉ ሥልጣን እንዳለውና እነዚህንም መንግሥታት ለወደደው እንደሚሰጥ እስክታውቅ ድረስ ሰባት ዓመት ያልፋል።”

( ዳንኤል 4:31-32 )

ልክ እንደ ተነገረው፣ ንጉሥ ናቡከደነፆር በቅጽበት የሚኮራበትን ሁሉ አጥቶ አስቸጋሪ ጊዜያትን ተጋፈጠ። ንጉሡ ዙፋኑን፣ ትዕቢቱንና ክብሩን አጣ፤ ይህም ትምህርቱን ለመረዳትና ለመማር አስፈላጊ ተሞክሮ ነበር። ከጊዜ በኋላ ናቡከደነፆር ከስኬቶቹ ሁሉ በስተጀርባ በእውነት ማን እንደነበረ ተገነዘበ፦

34ጊዜው ከተፈጸመ በኋላ፣ እኔ ናቡከደነፆር ዐይኖቼን ወደ ሰማይ አነሣሁ፤ አእምሮዬም ተመለሰልኝ፤ ልዑሉንም ባረክሁት፤ ለዘላለምም የሚኖረውን ወደስሁት፤ ክብርንም ሰጠሁት።

ግዛቱ የዘላለም ግዛት ነው፤

መንግሥቱም ከትውልድ እስከ ትውልድ ይኖራል።

35የምድር ሕዝቦች ሁሉ፣

እንደ ኢምንት ይቈጠራሉ፤

በሰማይ ኀይላት፣

በምድርም ሕዝቦች ላይ፣

የወደደውን ያደርጋል፤

እጁን መከልከል የሚችል የለም፤

“ምን ታደርጋለህ?” ብሎ የሚጠይቀውም የለም።

37የሰማይ አምላክ የሚያደርገው ሁሉ ትክክል፣ መንገዶቹም ሁሉ ጽድቅ ስለ ሆኑ፣ አሁንም እኔ ናቡከደነፆር እርሱን አወድሰዋለሁ፤ ከፍ ከፍ አደርገዋለሁ፤ አከብረዋለሁም፤ እርሱም በትዕቢት የሚመላለሱትን ማዋረድ ይችላል።

( ዳንኤል 4:34-35,37 )

በመጨረሻም ናቡከደነፆር ስለ ትዕቢት ጠቃሚ ትምህርት ተማረ። እኛስ የናቡከደነፆርን ታሪክ በማሰላሰል ይህን ትምህርት በቀላሉ መንገድ መማር እንችል ይሆን?

ይህ ታሪክ ስኬቶቻችን በእውነት የእኛ አይደሉም ማለት ነውን? ሙሉ በሙሉ በራሳችን ምን ማከናወን እንችላለን? ኢየሱስን የሚጠቅሰው የዮሐንስ ወንጌል ጥቅስ ከዚህ በታች መልሱን ይሰጣል። ኢየሱስ አስፈላጊነታቸውን ለማጉላት ተመሳሳይ ቃላትን በጥቂቱ ቀይሮ እንደሚደግማቸው ልብ በሉ።

4በእኔ ኑሩ፤ እኔም በእናንተ እኖራለሁ። ቅርንጫፍ በወይኑ ግንድ ካልሆነ በቀር ብቻውን ፍሬ ሊያፈራ አይችልም፤ እናንተም በእኔ ካልኖራችሁ ፍሬ ልታፈሩ አትችሉም።

( ዮሐንስ 15:4 )

5 “እኔ የወይን ተክል ነኝ፤ እናንተም ቅርንጫፎች ናችሁ። ማንም በእኔ ቢኖር እኔም በርሱ ብኖር፣ እርሱ ብዙ ፍሬ ያፈራል፤ ያለ እኔ ምንም ልታደርጉ አትችሉምና።

( ዮሐንስ 15:5 )

በጨዋታ እንድናሸንፍ ወይም ጥሩ ሥራ እንድናገኝ ኃይል የሚሰጠን እግዚአብሔር ነው። ውስብስብ ችግሮችን ስንፈታ የፈጠራ ሐሳቦች ምንጭ እግዚአብሔር ነው፤ የጀመርነውንም እንድንጸናና እንድንፈጽም ብርታት ይሰጠናል። እነዚህን ነገሮች ማወቃችን የእግዚአብሔርን እውነተኛ ባሕርይና በሕይወታችን ያለውን ሚና ይገልጥልናል፤ ወደ እርሱም ያቀርበናል።

5በፍጹም ልብህ በእግዚአብሔር ታመን፤

በራስህ ማስተዋል አትደገፍ፤

6በመንገድህ ሁሉ እርሱን ዕወቅ፤

እርሱም ጐዳናህን ቀና ያደርገዋል።3፥6 ወይም ጐዳናህን ያቀናልሃል

( ምሳሌ 3:5-6 )

6በነገር ሁሉ በጸሎትና በምልጃ፣ ከምስጋናም ጋራ ልመናችሁን በእግዚአብሔር ፊት አቅርቡ እንጂ ስለ ማንኛውም ነገር አትጨነቁ።

( ፊልጵስዩስ 4:6 )

31እንግዲህ ስትበሉም ሆነ ስትጠጡ፣ ወይም ማንኛውንም ነገር ስታደርጉ፣ ሁሉንም ነገር ለእግዚአብሔር ክብር አድርጉት።

( 1 ቆሮንቶስ 10:31 )

ውስንነቶቻችንን እንቀበል፤ በኢየሱስ መታመን የአእምሮ ሰላም እንደሚያመጣ፣ በችግሮች ውስጥ እንደሚደግፈንና የኩራትንና የክብርን ስሜቶች እንድንቆጣጠር እንደሚመራን በመረዳት መጽናናትን እናግኝ።