Ny anjaran’ny avonavona sy ny finoana marina
Araka ny toetrany dia maniry ny hahatsapa ho hajaina sy omem-bidy ny olona, ary izany no fototry ny fanajany tena. Ny rehareha dia fihetseham-po mahazatra izay mahatonga ny olona haniry hampiseho ny zava-bitany sy ny anjara birikiny teo amin’ny fiainana. Tsy mahagaga àry raha maro ny toerana ilazan’ny Baiboly ny teny hoe “avonavona”. Matetika isika no tsy miraharaha ireo andinin-teny ireo ka manary ny heviny ho toy ny zavatra tsy mihatra amintsika. Na izany aza, andeha hojerentsika akaiky kokoa izany.
32Raha adala ka nanandra-tena ianao, Na efa nisaina hanao ratsy, Dia tampeno ny tananao ny vavanao.( Ohabolana 30:32 )
5Fa naetriny ny mponina avo toerana; Ny tanàna avo dia arodany, eny, arodany ho amin'ny tany ka :azerany ho amin'ny vovoka.( Isaia 26:5 )
17Mba hampiala ny olona amin'ny fanaony, sy hampifady azy ny fireharehana.( Joba 33:17 )
Eo amin’ny fiainantsika andavanandro dia manavaka karazana rehareha roa isika: ny ratsy, izay aseho amin’ny fehezanteny toy ny hoe “tia rehareha loatra io olona io ka tsy nety nanampy”, sy ny tsara, izay aseho amin’ny fehezanteny toy ny hoe “Tsara be ny nataonao, tena reharehako ianao!” Ity farany ity dia fomba fiteny miely be eo amin’ny fiainam-pianakaviana, izay itadiavan’ny ray aman-dreny hanosika ny zanany haharitra, handroso ary hitombo ho olona hajaina. Na midera na manameloka isika, ireo karazana rehareha roa ireo dia samy manana fototra iraisana. Andeha hojerentsika ireo famaritana mahazatra indrindra ny rehareha:
- Fahatsapana fifaliana na fahafaham-po lalina avy amin’ny zava-bitan’ny tena manokana, ny zava-bitan’ireo olona akaiky azy, na avy amin’ny toetra na fananana ankafizin’ny maro
- Fahatsiarovan-tena ny fahamendrehan’ny tena.
Ireo famaritana roa etsy ambony ireo dia samy miorina amin’ny toetra mifantoka amin’ny tena. Ny “rehareha” dia taratry ny fahaiza-manao na ny zava-bitan’ny tena, mifanohitra amin’ny fiankinana amin’ny fanampian’ny hafa.
10Fifandirana ihany no vokatry ny fiavonavonana; Fa ao amin'ny mino anatra no misy fahendrena.( Ohabolana 13:10 )
Araka ny hitantsika, ny avonavona mifantoka amin’ny tena dia meloky ny Baiboly mafy imbetsaka. Ireto misy ohatra vitsivitsy:
12Eny, mitaraina mafy ireo (fa tsy mamaly Izy) noho ny fireharehan'ny ratsy fanahy.( Joba 35:12 )
28Fa ny olona ory dia vonjenao; Fa ny masonao manandrina ny mpiavonavona, ka aetrinao ireny.( 2 Samoela 22:28 )
6Fa na dia avo aza Jehovah diaNa: Fa avo Jehovah ka mijery ny ambany toetra, Ary ny mpiavonavona fantany eny lavitra eny.( Salamo 138:6 )
Alohan’ny hanatsoahantsika hevitra, andeha hojerentsika ny tantara ao amin’ny Baiboly momba an’i Nebokadnezara, mpanjakan’i Babylona, izay nirehareha tamin’ny vokatry ny asa nataony.
27Ary ny mpanjaka niteny ka nanao hoe: Tsy ity va no Babylona lehibe, izay nataoko ho lapan'ny fanjakana tamin'ny haben'ny heriko mba ho voninahitry ny fahalehibiazako?( Daniela 4:27 )
Na dia tsy mpanjaka aza ny ankamaroantsika ary mety tsy lehibe loatra ny zava-bitantsika, matetika isika no milaza na mieritreritra hoe: “Izaho no nanorina ity trano ity tamin’ny tanako”, na “Izaho no nanangana orinasa tsara toy izao”, na “Izaho no nandresy an’ilay olona tamin’ity lalao ity”, ka mirehareha amin’ny ezaka nataontsika. Moa ve tsy rariny ny mahatsapa ho mirehareha rehefa nanao ezaka be dia be isika tamin’ny zavatra manan-danja amintsika, na ny fahazoana asa tsara izany, na ny fananganana fianakaviana matanjaka, na ny fandresena amin’ny hazakazaka?
Ny mpanoratra ny bokin’ny fahendrena malaza ao amin’ny Baiboly, dia ny “Mpitoriteny”, dia nanaiky fa tsy ny toetra sy ny fahaizan’ny olona ihany no mamaritra ny vokatry ny zava-mitranga eo amin’ny fiainana.
11Ary hitako atỳ ambanin'ny masoandro indray fa tsy ho an'ny haingan-tongotra ny fihoarana, ary tsy ho an'ny mahery ny ady, ary tsy ho an'ny hendry ny hanina, ary tsy ho an'ny mazava saina ny harena, ary tsy ho an'ny manam-pahalalana ny fitia; fa ny fotoana sy ny sampona dia samy mahazo azy rehetra.( Mpitoriteny 9:11 )
Toa tsy azo antoka ho an’ireo manao ezaka be amin’ny asa, ny fiofanana na ny fanazaran-tena ny fahombiazana. Raha mandroso any amin’ny andron’ny Testamenta Vaovao isika, dia manamafy i Jesosy fa tsy misy na inona na inona afaka amin’ny fijerin’Andriamanitra, na toa manan-danja na toa tsinontsinona aza ilay zava-mitranga:
29Tsy varidimiventyGr. asaria, izay ampahafolon'ny denaria ihany va no vidin'ny tsintsina roa? nefa tsy misy na dia iray akory aza amin'ireny ho latsaka amin'ny tany, raha tsy avelan'ny Rainareo.( Matio 10:29 )
Andeha hiverina amin’i Nebokadnezara isika ka hojerentsika izay nitranga taorian’ny nitenenany ireo teny feno avonavona momba ny zava-bitany:
28Raha mbola teo am-bavan'ny mpanjaka ihany ny teny, dia nisy feo latsaka avy tany an-danitra nanao hoe: Ry Nebokadnezara mpanjaka, ianao indrindra no anaovana hoe: Ny fanjakana niala taminao. 29Fa horoahina hiala amin'ny olona ianao, ka ho any amin'ny bibi-dia ny fonenanao; hampihinanina ahitra toy ny omby ianao, ary fetr'andro fito no holanina aminao ambara-pahafantatrao fa ny Avo Indrindra no manapaka amin'ny fanjakan'ny olona ka manome izany ho an'izay tiany.( Daniela 4:28-29 )
Tao anatin’ny indray mipi-maso dia very ny zavatra rehetra nireharehan’i Nebokadnezara mpanjaka, ka niatrika fotoan-tsarotra izy, araka ny efa voalaza mialoha. Very ny seza fiandrianany, ny reharehany ary ny fahamendrehany, ary traikefa ilaina izany mba hahatakarany sy hianarany ny lesona. Rehefa afaka kelikely, dia tsapan’i Nebokadnezara hoe iza marina no tao ambadiky ny zava-bitany rehetra:
31Ary rehefa tapitra ny andro, izaho Nebokadnezara nanandrandra ny masoko tamin'ny lanitra, ary nody tamiko indray ny saiko, ka dia nisaotra ny Avo Indrindra aho ary nidera sy nankalaza Izay velona mandrakizay, ny fanapahany dia fanapahana mandrakizay, ary ny fanjakany hahatratra ny taranaka fara mandimby; 32ary ny mponina rehetra etỳ an-tany hatao tsinontsinona; ary manao izay sitrapony amin'ireo maro be any an-danitra sy amin'ny mponina etỳ an-tany Izy; ary tsy misy mahasakana Azy, na manao aminy hoe: Inona no ataonao?34Koa amin'izany, izaho Nebokadnezara midera sy manandratra ary mankalaza ny Mpanjakan'ny lanitra; marina avokoa ny asany rehetra, ary araka ny rariny ny lalany; ary izay mandeha amin'ny fiavonavonana dia hainy aetry.( Daniela 4:31-32,34 )
Tamin’ny farany dia nianatra lesona sarobidy momba ny avonavona i Nebokadnezara. Afaka mianatra izany lesona izany amin’ny fomba mora kokoa koa ve isika, amin’ny fandinihana ny tantaran’i Nebokadnezara?
Midika ve izany tantara izany fa tsy antsika tokoa ny zava-bitantsika? Inona no azontsika vitaina irery tanteraka? Ny andininy iray ao amin’ny Filazantsara araka an’i Jaona, izay mitanisa ny tenin’i Jesosy, no manome ny valiny etsy ambany. Mariho fa mamerina ny teny mitovy i Jesosy, ka manova azy kely mba hanamafisana ny lanjany.
4Tomoera amiko ary Izaho aminareo. Tahaka ny sampany tsy mahay mamoa ho azy, raha tsy miray amin'ny voaloboka izy, dia toy izany koa ianareo, raha tsy miray amiko.( Jaona 15:4 )
5Izaho no voaloboka, ianareo no sampany. Izay miray amiko, ary Izaho aminy, dia mamoa be izy; fa raha misaraka amiko kosa ianareo, dia tsy mahay manao na inona na inona.( Jaona 15:5 )
Andriamanitra no manome hery antsika, ka mahatonga antsika handresy amin’ny lalao na hahazo asa tsara. Andriamanitra no loharanon’ny hevitra famoronana rehefa miatrika olana sarotra isika, ary Izy no manome hery haharitra sy hamita izay natombotsika. Ny fanekena ireo zavatra ireo dia manambara ny tena toetran’Andriamanitra sy ny anjara asany eo amin’ny fiainantsika, ka mampanakaiky antsika Aminy.
5Matokia an'i Jehovah amin'ny fonao rehetra, Fa aza miankina amin'ny fahalalanao; 6Maneke Azy amin'ny alehanao rehetra, Fa Izy handamina ny lalanao,( Ohabolana 3:5-6 )
6Aza manahy na inona na inona; fa aoka ny fivavahana sy ny fifonana mbamin'ny fisaorana no ho entinareo manambara ny fangatahanareo amin'Andriamanitra amin'ny zavatra rehetra.( Filipiana 4:6 )
31Koa amin'izany, na mihinana na misotro ianareo, na inona na inona ataonareo, dia ataovy ho voninahitr'Andriamanitra izany rehetra izany.( 1 Korintiana 10:31 )
Andeha hanaiky ny fetrantsika isika ary hahita fampiononana amin’ny fahatakarana fa ny fiankinana amin’i Jesosy dia mitondra fiadanam-po, manohana antsika ao anatin’ny fanamby, ary mitarika antsika amin’ny fitantanana ny fahatsapana rehareha sy fahamendrehana.