Vai trò của sự kiêu hãnh và đức tin thật
Con người tự nhiên muốn cảm thấy được tôn trọng và quý trọng, và điều này tạo nên nền tảng cho lòng tự trọng của họ. Kiêu hãnh là một cảm xúc phổ biến khiến người ta muốn phô bày những thành tựu và đóng góp của mình trong cuộc sống. Không có gì ngạc nhiên khi Kinh Thánh nhiều lần nhắc đến sự “kiêu ngạo”. Chúng ta thường bỏ qua những chỗ ấy, gạt đi ý nghĩa của chúng như thể chúng không áp dụng cho mình. Tuy nhiên, hãy cùng xem xét kỹ hơn.
( Proverbs 30:32 )
( Isaiah 26:5 )
( Job 33:17 )
Trong đời sống hằng ngày, chúng ta phân biệt hai loại kiêu hãnh: loại tiêu cực, thể hiện qua những câu như “người này quá kiêu ngạo nên không chịu giúp đỡ”, và loại tích cực, thể hiện qua những câu như “Giỏi lắm, mình rất tự hào về con!” Cách nói sau rất phổ biến trong đời sống gia đình, nơi cha mẹ tìm cách khích lệ con cái kiên trì, tiến bộ và trưởng thành thành những người được kính trọng. Dù chúng ta bày tỏ lời khen hay lời chê, cả hai loại kiêu hãnh đều có chung một nền tảng. Hãy cùng xem những định nghĩa phổ biến nhất về sự kiêu hãnh:
- Cảm giác vui sướng hay mãn nguyện sâu sắc xuất phát từ thành tựu của chính mình, thành tựu của những người gắn bó mật thiết với mình, hoặc từ những phẩm chất hay tài sản được nhiều người ngưỡng mộ
- Ý thức về phẩm giá của chính mình.
Cả hai định nghĩa trên đều có chung một nền tảng xoay quanh những phẩm chất lấy bản thân làm trung tâm. “Kiêu hãnh” phản ánh khả năng hay thành tựu của chính mình, trái với việc nương cậy vào sự giúp đỡ của người khác.
( Proverbs 13:10 )
Như chúng ta thấy, sự kiêu ngạo vị kỷ ấy bị Kinh Thánh lên án gay gắt nhiều lần. Dưới đây chỉ là vài ví dụ:
( Job 35:12 )
( 2 Samuel 22:28 )
( Psalms 138:6 )
Trước khi đi đến bất kỳ kết luận nào, hãy cùng xem câu chuyện Kinh Thánh về vua Ba-by-lôn Nê-bu-cát-nết-sa, người đã trở nên kiêu ngạo vì thành quả công việc mình làm.
( Daniel 4:30 )
Dù phần lớn chúng ta không phải là vua, và thành tựu của chúng ta có thể không lớn lao, chúng ta vẫn thường nói hoặc nghĩ: “Tôi đã xây ngôi nhà này bằng chính đôi tay mình”, “Tôi đã gây dựng nên một công ty tuyệt vời như thế” hay “Tôi đã thắng người khác trong trò chơi này”, và lấy làm tự hào về nỗ lực của mình. Chẳng phải cảm thấy tự hào là chính đáng khi chúng ta đã đổ bao công sức vào một điều hệ trọng với mình, dù là có được một công việc tốt, xây dựng một gia đình vững mạnh hay chiến thắng một cuộc đua sao?
Tác giả của sách khôn ngoan nổi tiếng trong Kinh Thánh là sách “Truyền Đạo” đã nhận ra rằng phẩm chất và kỹ năng cá nhân không phải là yếu tố duy nhất quyết định kết cục của các sự việc trong đời.
( Ecclesiastes 9:11 )
Dường như thành công không được bảo đảm cho những ai bỏ nhiều công sức vào làm việc, học tập hay rèn luyện. Nếu chúng ta tiến đến thời Tân Ước, Chúa Giê-xu khẳng định rằng không điều gì thoát khỏi sự chú ý của Đức Chúa Trời, bất kể sự việc ấy được xem là quan trọng hay tầm thường:
( Matthew 10:29 )
Hãy trở lại với Nê-bu-cát-nết-sa và xem điều gì đã xảy ra sau khi ông thốt ra những lời kiêu ngạo về thành tựu của mình:
( Daniel 4:31-32 )
Chỉ trong khoảnh khắc, vua Nê-bu-cát-nết-sa mất tất cả những gì ông từng tự hào và phải đối diện với thời kỳ khó khăn, đúng như đã được báo trước. Nhà vua mất ngai vàng, niềm kiêu hãnh và phẩm giá, một trải nghiệm cần thiết để hiểu và học được bài học. Sau một thời gian, Nê-bu-cát-nết-sa nhận ra ai thật sự đứng sau mọi thành tựu của mình:
( Daniel 4:34-35,37 )
Cuối cùng, Nê-bu-cát-nết-sa đã học được một bài học quý giá về sự kiêu ngạo. Liệu chúng ta có thể học bài học này theo cách dễ dàng hơn, bằng cách suy ngẫm về câu chuyện của Nê-bu-cát-nết-sa không?
Phải chăng câu chuyện ấy ngụ ý rằng thành tựu của chúng ta không thật sự là của mình? Chúng ta có thể hoàn toàn tự mình làm được gì? Một câu trong Phúc Âm Giăng, trích lời Chúa Giê-xu, đưa ra câu trả lời dưới đây. Hãy lưu ý rằng Chúa Giê-xu lặp lại cùng những lời ấy, khéo léo diễn đạt lại để nhấn mạnh tầm quan trọng của chúng.
( John 15:4 )
( John 15:5 )
Chính Đức Chúa Trời ban sức cho chúng ta, giúp chúng ta thành công trong các trò chơi hay có được công việc tốt. Đức Chúa Trời là nguồn của những ý tưởng sáng tạo khi chúng ta giải quyết những vấn đề phức tạp, và Ngài ban sức mạnh để chúng ta kiên trì và hoàn thành điều mình đã bắt đầu. Nhận biết những điều này bày tỏ bản chất thật của Đức Chúa Trời và vai trò của Ngài trong đời sống chúng ta, đưa chúng ta đến gần Ngài hơn.
( Proverbs 3:5-6 )
( Philippians 4:6 )
( 1 Corinthians 10:31 )
Hãy thừa nhận những giới hạn của mình và tìm sự an ủi khi hiểu rằng nương cậy nơi Chúa Giê-xu đem lại sự bình an trong tâm hồn, nâng đỡ chúng ta qua những thử thách và dẫn dắt chúng ta trong việc làm chủ cảm xúc kiêu hãnh và ý thức về phẩm giá.