Tanrı neden İbrahim’den oğlunu öldürmesini istedi?
2Tanrı, “Şimdi oğlunu, sevdiğin biricik oğlun İshak'ı al ve Moriya diyarına git. Sana söyleyeceğim dağların biri üzerinde onu yakmalık sunu olarak sun.” dedi.( YARATILIŞ 22:2 )
Her şey nasıl başladı…
Tanrı’nın vaadi
Geçmişe dönüp yıllar önce yaşanan olaylara bakalım. İşte Tanrı’nın o zaman İbrahim’e verdiği vaatler üzerine bir düşünce.
16Onu kutsayacağım ve ondan sana bir oğul vereceğim. Evet, onu kutsayacağım ve o ulusların anası olacaktır. Halkların kralları ondan çıkacak.”19Tanrı, “Hayır, ama Sarah, senin karın sana bir oğul doğuracak” dedi. “Adını İshak17:19 İshak “güler” anlamına gelir. koyacaksın. Onunla ve soyuyla antlaşmamı sonsuza dek sürdüreceğim.21Ama antlaşmamı gelecek yıl bu zamanda Sarah'ın sana doğuracağı İshak'la sürdüreceğim.”( YARATILIŞ 17:16,19,21 )
Tanrı, Sara’nın doğuracağı tek oğul olan İshak’la bir antlaşma yapacağını taahhüt eder. Bu vaat İshak doğmadan önce verilmiştir; bu da Tanrı’nın İshak’ın hayatını korumaya yönelik açık niyetini gösterir. Ancak İbrahim’in Tanrı’nın vaadine nasıl karşılık verdiğine bakalım.
İbrahim, Tanrı’nın sözüne karşı imansızlık gösterir.
17Avraham yüzüstü yere kapandı, güldü ve yüreğinde şöyle dedi: “Yüz yaşına gelenin çocuğu olur mu? Doksan yaşındaki Sarah doğurur mu?”( YARATILIŞ 17:17 )
İbrahim’in davranışları Tanrı’ya güçlü bir iman olduğunu göstermez.
İbrahim hâlâ Tanrı’ya güvenmiyor.
Daha sonra Tanrı vaadini İbrahim’e yineledi. Bu kez İbrahim hiçbir kuşku dile getirmedi, ama Sara getirdi.
10O, “Gelecek yıl bu zamanlar mutlaka yanına geleceğim” dedi. “İşte, karın Sarah'ın bir oğlu olacak.”Sarah, onun arkasındaki çadır kapısından dinliyordu. 11Avraham’la Sarah yaşlanmış, yaşları iyice ilerlemişti. Sarah çocuk doğurma yaşını geçmişti. 12Sarah kendi kendine gülerek, “Bu yaştan sonra böyle bir sevinci tadabilir miyim? Efendim de yaşlandı.” dedi.13Yahve Avraham'a şöyle dedi: “Sarah, ‘Yaşlılığımda gerçekten çocuk doğuracak mıyım?’ diyerek neden güldü?( YARATILIŞ 18:10-13 )
Şimdi İbrahim’in Tanrı’ya gerçekten iman ettiğini söyleyebilir miyiz? Etmiş olsaydı, Tanrı’nın vaadini yinelemesine gerek kalmazdı. Üstelik sonraki ayet, İbrahim’in Tanrı’ya hâlâ güvenmediğini gösterir; çünkü Sara’nın kız kardeşi olduğunu söyleyerek Gerar Kralı Avimelek’i aldatır. Bu davranış, İbrahim’in kendi ölümünün Tanrı’nın vaadinin gerçekleşmesini tehlikeye atabileceğinden korktuğunu gösterir; çünkü o olmadan İshak da olmazdı.
2Avraham karısı Sarah için, “O benim kız kardeşimdir” dedi. Gerar Kralı Avimelek adam gönderip Sarah'ı aldı.( YARATILIŞ 20:2 )
11Avraham, “Çünkü, ‘Gerçekten bu yerde Tanrı korkusu yoktur’ diye düşündüm” dedi. “‘Karım yüzünden beni öldürecekler.’( YARATILIŞ 20:11 )
Bir yıl sonra Tanrı vaadini yerine getirdi ve tıpkı söz verdiği gibi İbrahim’e bir oğul verdi. Bu olay İbrahim’in Tanrı’ya imanını değiştirdi mi?
İbrahim’in Tanrı’ya imanının hayal edebileceğimizden de güçlü, olağanüstü bir iman olduğunu gösteren kanıt.
Yıllar sonra, İshak büyüdüğünde, Tanrı İbrahim’den sarsıcı bir şey istedi. Şaşırtıcı biçimde İbrahim hemen karşılık verdi ve Tanrı’nın buyurduğunu tam olarak yaptı. İbrahim, Sara’dan olan tek çocuğu, oğlu İshak’ı çok sevmesine rağmen onu Tanrı’dan esirgemedi.
2Tanrı, “Şimdi oğlunu, sevdiğin biricik oğlun İshak'ı al ve Moriya diyarına git. Sana söyleyeceğim dağların biri üzerinde onu yakmalık sunu olarak sun.” dedi.3Avraham sabah erkenden kalkıp eşeğine palan vurdu, iki uşağıyla oğlu İshak'ı da yanına aldı. Yakmalık sunu için odunları yardı ve kalkıp Tanrı'nın kendisine söylemiş olduğu yere gitti.9Tanrı'nın kendisine söylemiş olduğu yere geldiler. Avraham orada bir sunak yaptı ve odunları üzerine dizdi. Oğlu İshak'ı bağlayıp onu sunağın üzerine yatırdı.10Avraham elini uzattı ve oğlunu öldürmek için bıçağı aldı.( YARATILIŞ 22:2,3,9,10 )
12“Çocuğa elini sürme, ona bir şey yapma” dedi. “Şimdi, biricik oğlunu benden esirgemediğin için Tanrı'dan korktuğunu biliyorum.”( YARATILIŞ 22:12 )
Kutsal Kitap’taki bu an derin bir anlam taşır; yalnızca genellikle insanların dikkatini çeken ahlaki yönü nedeniyle değil.
Her şeyden önce Tanrı, isteğini dile getirmeden önce İbrahim’i bütünüyle, yetenekleri ve sınırlarıyla tanıyordu. Aynı şekilde Tanrı, herkesi daha bir şey yapmadan ya da söylemeden önce bilir.
2Oturuşumu ve kalkışımı bilirsin.Düşüncelerimi uzaktan sezersin.3Yolumu ve yatışımı araştırırsın,bütün yollarımı bilirsin.4Çünkü dilimde tek söz yokken,işte, ey Yahve, sen bunun hepsini bilirsin.( MEZMURLAR 139:2-4 )
Aynı zamanda İbrahim’in Tanrı’ya sarsılmaz bir imanı vardır ve Tanrı’nın vaatlerinin yerine geleceğinden emindir. Tanrı’nın İshak ve soyuyla antlaşma yapma sözünü tutacağını hiç kuşkusuz bilir. Bu yüzden İbrahim’in inancına göre İshak öylece ölemez. Ölüm gelse bile İbrahim, Tanrı’nın İshak’ı yeniden diriltebileceğine ya da vaadine uygun bir biçimde müdahale edebileceğine güvenir. İbrahim bu sarsılmaz güveni, kendisinin ve İshak’ın geri döneceklerini söyleyerek dile getirir ve gereken kurbanı Tanrı’nın kendisinin sağlayacağını bekler.
5Avraham genç adamlarına, “Eşekle beraber burada kalın” dedi. “Çocukla ben oraya gideceğiz. Tapınıp yanınıza döneceğiz.”( YARATILIŞ 22:5 )
7İshak babası Avraham’a, “Baba?” dedi.O, “Evet oğlum” dedi.O, “İşte ateş ve odun, ama yakmalık sunu için kuzu nerede?” dedi.8Avraham, “Oğlum, yakmalık sunu için kuzuyu Tanrı kendisi sağlayacak” dedi. Böylece ikisi birlikte gittiler.( YARATILIŞ 22:7-8 )
İbrahim’in imanının bu kanıtı, Tanrı’nın seçtiği kişinin imanının derinliğini vurgulamak için biz Kutsal Kitap okurlarına sunulmuştur. İbrahim’in davranışlarının ve imanının hepimiz için taşıdığı büyük anlamı ortaya koyar.
18Dünyanın bütün ulusları senin soyunla kutsanacak, çünkü sözümü dinledin.” dedi.( YARATILIŞ 22:18 )
İbrahim oğlunu kurban etmedi; asıl kendi Oğlu’nu kurban eden Tanrı’ydı…
İbrahim oğlunun sonunda yaşayacağına inansa da bunun nasıl ve ne zaman olacağını bilmiyordu. Bir anlamda İshak, Tanrı’nın gösterdiği dağa yapılan üç günlük uzun yolculuk boyunca İbrahim için “ölü” idi ve yolculuğun sonunda, üçüncü gün “dirildi”. Bu etkileyici benzerlik, çarmıha gerilen ve üçüncü gün dirilen Tanrı’nın Oğlu İsa’nın çarmıha gerilişini ve dirilişini hatırlatır.
4Üçüncü gün Avraham gözlerini kaldırıp uzaktan o yeri gördü.( YARATILIŞ 22:4 )
4gömüldü, Kutsal Yazılar'a göre üçüncü gün dirildi.( 1. KORİNTLİLER 15:4 )
İbrahim’i oğlunu kurban etmeye razı eden derin sevgiyi ve Tanrı korkusunu kavramadan, Tanrı’nın bize olan sevgisini anlamakta zorlanabiliriz. Tanrı da biricik Oğlu’nu, kurtuluşumuz için çarmıha katlanması için verdi.
16Çünkü Tanrı dünyayı o kadar sevdi ki, biricik 3:16 “Tek doğan” ifadesi, bazen “tek doğmuş” veya “biricik ve biricik” olarak tercüme edilen Grekçe “μονογενη” kelimesinden gelir.Oğlu’nu verdi. Öyle ki, O’na iman eden hiç kimse mahvolmasın, ancak sonsuz hayata sahip olsun.( YUHANNA 3:16 )